Danıştay 2. Daire 2023/3645 E. 2025/2079 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3645 Karar No : 2025/2079

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksekokulunda (PMYO) öğrenci adayı olan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, PMYO (sehven POMEM yazılmıştır.) öğrencisi olmasına engel bir sağlık sorununun olmadığını ileri sürmesi üzerine, Mahkemenin 02/06/2022 günlü ara kararıyla Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-B-5 maddesine göre PMYO öğrencisi olup olamayacağının belirlenmesi ve kurul tarafından rapor alınması amacıyla Ankara Şehir Hastanesine sevk edilmesine karar verilmesine rağmen ara kararı gereğini yerine getirmediği, söz konusu ara kararı üzerine Ankara Şehir Hastanesi Başhekimliğince gönderilen ve 21/07/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren yazıda, davacının hastaneye başvurusu olmadığı için sağlık raporu düzenlenemediğinin belirtildiği; bu durumda, davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 17 ve 18'inci maddeleri gereği sevk edildiği S.B.Ü. Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinden aldığı sağlık kurulu raporu ile tespit edilen "L1 vertebra kırığı" tanısının aksini ortaya koyacak herhangi bir bilgi veya belgenin dosyada bulunmadığı, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını sağlamadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; İdare Mahkemesince, davacının ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren sağlık durumunun kendisinde mevcut olup olmadığı hususunun tespitine yönelik olarak hakem hastaneye sevkedilmesi üzerine ara kararının icaplarını yerine getirmediğinden dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre istinafa konu edilen karar alınmış ise de, davacı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde, kendisinin ve müvekkilinin hastaneye sevkinden haberdar olmadığını iddia etmesi ve uyuşmazlığın çözümünde davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartlarında Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Ek-3-9-B-5 maddesinde belirtilen sağlık durumuna sahip olup olmadığı hususunun ortaya konulmasının önem arzetmesi sebebiyle resen araştırma yetkisi çerçevesinde Dairenin ...günlü, E:... sayılı ara kararıyla, davacının hakem hastane olarak belirlenen Hacettepe Üniversitesi Hastanesine sevkine karar verildiği ve adı geçen hastaneden "29/09/2019 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Şartlarına Dair Yönetmelik değişikliği doğrultusunda davacıya tanısı konulan (vertebra kırığı) sağlık durumunun davacıda bulunup bulunmadığı ve yukarıda yer verilen Ek-3-9-B-5 maddesi kapsamına girip girmediği ve davacının PMYO öğrencisi olmasına engel oluşturup oluşturmadığı hususlarında hazırlanacak bir sağlık kurulu raporunun hazırlanarak gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, ara kararına cevaben anılan hastanece düzenlenen ...günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporuyla "palpasyonla vertebralarda hassasiyet yok, belirgin inspeksiyon bulgusu yok, gövde fleksiyonu normal, Adam's testi negatif, bilateral alt ve üst ekstremite motor ve duyu muayene normal, nörovasküler problem yok, hastanın dış merkez mrg ve bt raporlarının çektirildiği ve hastanın yapılan lomber tetkiklerinde incelemeye giren vertebralarda ön planda kırık düşünülmediği" yönünde tespit ve görüşlerde bulunulduğu, söz konusu raporun taraflara tebliğ olunduğu, davalı idarece hakem hastane raporunda davacının PMYO öğrencisi olup olmayacağı yönünde beyan içermediğinden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle rapora itiraz edildiği, itirazın değerlendirilmesi sonucunda, her ne kadar söz konusu sağlık kurulu raporunda davacının PMYO öğrencisi olup olmayacağına dair bir görüşte bulunulmamış ise de, uyuşmazlığın davacının eğitimiyle ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren Ek-3-9-B-5'te hükme bağlanan sağlık durumunun davacıda mevcut olup olmadığından kaynaklanması ve anılan raporda açıkça davacının yapılan tetkiklerinde vertebralarda ön planda bir kırık düşünülmediği yönünde bir görüşte bulunması karşısında anılan raporun hükme esas alınabilir nitelikte ve yeterlilikte olduğu; bu durumda, hakem hastanece düzenlenen sağlık kurulu raporunda belirtilen tespit ve görüşler uyarınca, davacının ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren Ek-3-9-B-5'te düzenlenen sağlık durumunun (vertebra kırığı) davacıda mevcut olmadığının ortaya konulması karşısında Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-9-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığı gerekçe gösterilerek tesis olunan ilişik kesme işleminde hukuka uygunluk, eksik incelemeye dayalı olarak alınan idare mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınmada aranacak ''Genel ve Özel Şartlar'' başlıklı 48/B maddesinin 2. fıkrasında, ''kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak'' kuralına yer verildiği, bu kapsamda davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde öngörülen özel şartları taşımadığının sağlık kurulu raporlarıyla tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY :

Dava; PMYO öğrenci adayı olan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-9-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği S.B.Ü. Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 26/11/2021 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda 10/03/2022 tarihli 9-B-5 dilimi ve L1 vertebra kırığı ifadelerine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Bölge İdare Mahkemesince hakem hastane olarak sevk edildiği Hacettepe Üniversitesi Hastanesince düzenlenen 22/12/2022 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, "Muayene: Palpasyonla vertebralarda hassasiyet yok, belirgin inspeksiyon bulgusu yok, gövde fleksiyonu normal, Adam's testi negatif, bilateral alt ve üst ekstremite motor ve duyu muayene normal, nörovasküler problem yok, hastanın dış merkez mrg ve bt raporları çektirilmiş, hasta raporlar ile tarafımıza başvuruyor. hastanın yapılan lomber tetkiklerinde incelemeye giren vertebralarda ön planda kırık düşünülmemiştir" ifadelerine yer verildiği, anılan rapor üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir. Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır. Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir. Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır. Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır. Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır. Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.