Danıştay 13. Daire 2025/695 E. 2025/1665 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/695 Karar No:2025/1665

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Endüstriyel Ürünler Hırdavat Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresince (İSKİ) ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Algasid Temini" işi ihalesi üzerinde kalan ve sözleşme imzalanan davacı şirket tarafından, mücbir sebepler dışında ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile tüm ihalelerden yasaklanmasına ilişkin 24/01/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İSKİ tarafından 13/12/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı 1 (bir) kalemden oluşan 50 ton "Algasid Temini" işi ihalesinin davacı şirketin üzerinde kaldığı, adı geçen idare ile 18/01/2022 tarihinde sözleşme yapıldığı, sözleşmenin "denetim, muayene ve kabul işlemleri" başlıklı 30. maddesinde, malların tek parti halinde teslim edileceği, malların idareye teslimini müteakip muayene ve kabul işlemlerine başlanacağı, malların teslimi sırasında, teslimi yapılan ürünle ilgili teknik şartnamede belirtilen hususlarla ilgili belgeler ve ayrıca ürünün içme suyu havuzlarında ve göllerde kullanıldığında, canlı yaşamına zarar vermeyeceğine ilişkin yetkili kurum ve kuruluşlarca onaylı raporun sözleşmeyi müteakip idareye (İSKİ) sunulacağı, muayene ve kabul işlemleri sırasında Teknik Şartnameye uymadığı, bozuk veya kusurlu olduğu tespit edilen malların teslim alınmayacağının belirtildiği, yapılan sözleşme sonrası 17/02/2022 tarihinde yüklenici/davacı tarafından malların teslim edildiği, söz konusu ürüne ilişkin İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Dekanlığı'nın "Biyosidal Etkinlik Raporu" ve ... Mühendislik Lab. Arıt. San. Tic. Ltd. Şti.'nin "kimyasal analiz raporuna" istinaden teslim edilen malların "Mal Alımları Muayene ve Kabul Heyeti Raporu" ile 24/02/2022 tarihinde kabulünün yapıldığı ve işin şartnameye ve sözleşmeye uygun olduğu görülerek tesellüm edildiğinin belirtildiği, ürünün Mart 2022 tarihinden itibaren kullanılmaya başlandığı ve Mayıs 2022 tarihine kadar 24 ton ürünün kullanıldığı, bir sorunla karşılaşılmadığı, geriye kalan 26 ton ürünün kullanımına geçilmeden depodan keskin bir koku gelmesi üzerine, kalan ürünlerin yeniden analiz edildiği ve 26 ton ürünün teknik şartnameye uygun olmadığının tespit edildiği, yükleniciye/davacıya bu durumun bildirildiği ve yüklenici/davacı tarafından 26 ton ürünün yenisi ile değiştirildiği, son teslim edilen yeni ürünlerin analiz edildiği ve bu ürünlerin de teknik şartnameye uygun olmadığının İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesinin düzenlediği ... tarih ve ... sayılı rapor ile tespit edildiği, bunun üzerine İSKİ Su Arıtma Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davalı Bakanlıktan, temini yapılan 50 ton üründen 26 tonunun ihale dosyasına uygun olmaması nedeniyle davacı şirket hakkında yasaklılık işlemlerinin uygulanması için değerlendirme yapılmasının istenildiği, Bakanlık tarafından davacı şirket hakkında, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen mücbir sebepler dışında ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiil ve davranışında bulunulduğu gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı işlem ile 1 yıl süreyle tüm ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verildiği, bu kararın 24/01/2023 tarih ve 32083 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine de iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; Davacı tarafından, üstlenilerek idareye teslimi yapılan işin, İSKİ Muayene ve Kabul Heyetince onaylanması ile kesin kabulünün de yapılmış olduğu, kesin kabul işleminin ise ihale konusu işin sözleşme ve eki şartname hükümlerine uygunluğunun tescil edilmesi anlamına geldiği göz önüne alındığında, söz konusu idarece sözleşme ve teknik şartnameye uygun bulunan iş nedeniyle, daha sonra ortaya çıkan hukuka aykırılık tespitleri esas alınarak davacı hakkında taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı tarafından sunulan 50 ton algasid adlı ürünün İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Dekanlığının "Biyosidal Etkinlik Raporu" ve ... Mühendislik Lab. Arıt. San. Tic. Ltd. Şti.'nin "kimyasal analiz raporuna" istinaden kabulü yapılmış ise de, Sözleşmenin 30. maddesinde, ürünün 2022 üretim tarihli olması ve teslim edildiği tarih itibarıyla en az 2 (iki) yıl raf ömrüne sahip olması gerektiği, muayene ve kabul işlemleri esnasında teknik şartnameye uymadığı, bozuk veya kusurlu olduğu tespit edilen malların yüklenici tarafından yenisi ile değiştirileceği belirtilmiş olup, davacı tarafından teslimi yapılan ve idarece henüz kullanılmamış olan ürünlerden raf ömrü süresi içinde keskin bir amonyak kokusunun geldiğinin fark edilmesi nedeniyle yeniden performans testine ve kimyasal analize tabi tutulduğu, İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesince düzenlenen 26/09/2022 tarihli raporda üründe serbest amonyak bulunduğunun ve ürünün bakır karbonat olarak çökme yaptığının ve içme suyu olarak kullanılan rezervde kullanılmasının önerilmediğinin belirtilmesi üzerine davacıdan 26 ton ürünün değiştirilmesinin istendiği, 24/11/2022 tarihinde sunulan yeni ürünlerin de bariz amonyak kokusu içerdiğinin ve içinde serbest amonyak bulunduğunun İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesince düzenlenen 22/12/2022 tarihli raporla ortaya konulması üzerine "Teknik Şartnamenin 3.5. maddesinde yer alan "algasid insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde ve su kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir." koşulunu taşımadığının görüldüğü; Davacı tarafından, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan tespit davası kapsamında alınan ve Su Ürünleri Mühendisi Prof Dr. ... tarafından hazırlanan 14/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun 24/11/2022 tarihinde sunulan yeni ürünlere yönelik açıklamalar içermediği, raporda sağlık ve koku yönünden görüş belirtilmemesi üzerine bu kez üç kişilik bir heyet oluşturularak yeniden rapor hazırlanmasının istenildiği, bu kapsamda 12/06/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, kalan 26 ton ürünle ilgili çökme testinin şartname hükümlerine uygun yapılmadığının ifade edildiği, anılan raporlarda ürünün saklama koşullarından etkilenebileceğinin ancak depo ortamına yönelik veri bulunmadığından bu aşamada kesin kanıya varılamayacağının belirtildiği, ihaleyi gerçekleştiren idarece sunulan bilgi ve belgelerde de aynı depoda raf ömrü dolmayan aynı ve benzer mahiyette başka ürünlerin de bulunduğu ve bu ürünlerde herhangi bir koku ya da bozulma yaşanmadığının belirtildiği; Bu durumda, davacı tarafından sunulan ve test sonuçlarına göre uygun bulunarak kabulü yapılan ürünlerin şartname hükümleri gereği iki yıl raf ömrüne sahip olması gerektiği, sunulan ürünlerin bir kısmında rafta beklemekte iken koku ve amonyak ortaya çıkması üzerine idarece yeni ürünle değişiminin istendiği, değişimi istenen ürünlerle ilgili olarak çökme testi uygun yapılmamış ise de üründe bariz amonyak kokusunun ortaya çıktığının sabit olduğu ve bu aşamada kokunun idarenin depo koşullarından kaynaklandığının kesin olarak söylenemeyeceği, diğer taraftan, ürünlerin değiştirilmesinin istenilmesi üzerine davacının yeni parti mal teslimi yaptığı, ancak bu ürünlerle ilgili olarak da İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesince düzenlenen 22/12/2022 tarihli raporda, bariz amonyak kokusu içerdiğinin ve içinde serbest amonyak bulunduğunun ve "Teknik Şarnamenin 3.5. maddesinde yer alan "algasid insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde ve su kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir." koşulunu taşımadığının belirtildiği göz önüne alındığında, ihale dokümanında yer alan kriterleri sağlayan ürün teslimini ihtara rağmen yapmayarak taahhüdünü ihale dokümanına uygun olarak yerine getirmediği anlaşılan davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu yasaklama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Sözleşmenin ifası gereği yapılan muayene ve kontroller neticesinde 50 ton algasidin idareye teslim edildiği, 24 tonu kullanılan ve geriye kullanılmamış olan 26 ton algasidden koku gelmesi sebebiyle “algasidin insan sağlığına ve su kalitesine zarar verip vermeyeceğine ilişkin” idare tarafından inceleme yaptırıldığı ve yapılan incelemede idarenin tespitini istemiş olduğu hususlardan olan üründe koku olup olmadığı, ürünün stabilitesi, etkinlik testi ve amonyak miktarının teknik şartnamede ürün ile ilgili geçerlilik şartı olarak düzenlenmediği, inceleme sonucunda değişimi istenen 26 ton algasidin değişimimin süresi içinde tamamlandığı, yeni teslim edilen ürününde uygunsuz bir şekilde incelemeye tabi tutulduğu, üründen koku geldiği ve kokunun kaynağının amonyak olarak belirtilmesine rağmen amonyağın miktarının ölçülmediği, insan sağlığına ve çevreye olumsuzluğu ile ilgili test yapılmadığı ve bununla ilgili net bir bilgi verilmediği, Sulh Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılan delil tespiti neticesinde düzenlenen bilirkişi raporundan ürünün teknik şartnameye uygun üretildiğinin açıkça anlaşıldığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, tespit edilen aykırılık neticesinde tesis edilen dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.