Danıştay 13. Daire 2024/1956 E. 2025/1365 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1956 Karar No:2025/1365

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Ürünler ve Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 20/01/2021 tarihinde gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Maçka İlçesi Hızarlı, Gayretli ve Durali Mahallesi İçme Suyu İsale, Şebeke Hattı İnşaatı Yapım İşi" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 04/07/2023 tarih ve 32238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin davacı şirketin üzerinde kaldığı, davacı şirket ile Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü arasında 03/03/2021 tarihinde 3.161.320,03-TL bedelle sözleşme imzalandığı ve 12/03/2021 tarihinde yer teslimi yapıldığı, sözleşmeye göre işin süresinin 365 gün olduğu ve iş bitim tarihinin ise 12/03/2022 olarak belirlendiği, proje güzergahının yeniden gözden geçirilmesi ve gerekmesi halinde revize edilmesi için bahse konu işin ... tarih ve ... sayılı Genel Müdürlük Olur'uyla durdurulduğu, proje ve proje güzergahı incelenerek yapılan proje tadilatı onaylandıktan sonra 17/08/2021 tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirkete çalışmalara başlanılması hususunun bildirildiği, davacı şirketin talebi üzerine, işin durdurulması ile başlatılması arasında geçen süre hesaplanarak bahse konu işe 22/09/2021 tarih ve 16533 sayılı Genel Müdürlük Olur'u ile 136 gün ilave süre verilerek, 12/03/2022 olan iş bitim tarihinin 26/07/2022 olarak güncellendiği, davacı şirketin çalışmalara başlamaması üzerine ... tarih ve ... sayılı yazı ile uyarı yapıldığı, yapılan uyarıya rağmen firmanın kısıtlı bir imalat yaparak çalışmaları durdurduğu, davacı şirketin çalışmaları durdurması üzerine ... tarih ve ... sayılı ile ... tarih ve ... sayılı yazılarla çalışmalara devam edilmesi hususunda uyarılar yapıldığı, davacı şirketin 23/05/2022 tarihli başvurusu neticesinde 12/05/2022 tarih ve 5546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na istinaden davacı şirkete 90 gün süre uzatımı verilerek 26/07/2022 olan iş bitim tarihinin 24/10/2022 olarak güncellendiği, ... tarih ve ... sayılı, ...... tarih ve ... sayılı ile... tarih ... sayılı yazılarla, davacı şirkete çalışmaları hızlandırması gerektiği, çelik boru ve mekanik malzemenin kabul işlemlerinin yapılması ve şantiye sahasına getirilerek, çelik boru ve mekanik malzeme imalatlarına başlaması gerektiği, aksi halde sözleşme hükümlerinin uygulanacağı konusunda gerekli uyarılar yapıldığı, yapılan ikazlara rağmen, 31/08/2022 tarihli 1 nolu hakedişte, iş programına göre %85,20 oranında parasal imalat gerçekleştirilmesi gerekmesine rağmen, davacı şirketin yalnızca %11,32'lik bir imalat gerçekleştirdiği, ... tarih ve ... sayılı yazı ile, yapılan tüm uyarılara rağmen mekanik ve elektrik kalemleri, çelik boru imalatları, 50 tonluk içme suyu deposu, 1 tonluk maslak, vana odaları, tahliye odaları imalatlarına başlanmadığı, iş programına göre işin çok gerisinde olunduğu ve işin bitim tarihinde bitirilmemesi halinde günlük gecikme cezalarının ve sözleşme hükümlerinin uygulanacağı hususunun yüklenici firmaya bildirildiği, davacı şirketin çalışmaları hızlandırmaması ve işi süresinde tamamlayamaması üzerine, firmaya ihtar çekilerek, sözleşmenin feshedilerek kesin teminat ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedileceği hususunun ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirildiği,... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirkete, 11/05/2023 tarihinde işin tamamlanması gerektiği, 12/05/2023 tarihinde işin tamamlanmaması halinde sözleşme kapsamında kesilen cezaların toplam tutarının ilk sözleşme bedelinin %15'ini geçeceği, bu durumda Sözleşmenin 25.7. maddesi gereğince, kesin teminat ve ek kesin teminatlarının gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, davacı şirketin 12/05/2023 tarihinde işi tamamlayamadığının görülmesi üzerine, Genel Müdürlük Makamının 18/05/2023 tarih ve 47464 sayılı Olur'uyla işin sözleşmesinin feshedildiği, akabinde davacı şirketin, ihale sözleşmesinin feshine istinaden tüm ihalelerden 1 yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin olarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tesis edilen işlem üzerine bakılan davanın açıldığı; uyuşmazlıkta, sözleşmenin fesih tarihi itibarıyla davacı şirket tarafından yapılması gereken 16570 metre boru imalatının yaklaşık olarak 10730 metresinin gerçekleştirildiği, 200 tonluk ve 50 tonluk içme suyu deposunun ince işlerinin eksik bırakıldığı ve depoların kullanıma hazır hale getirilmediği, iş kapsamında bulunan küçük sanat yapılarının (5 adet tahliye, 5 adet vantuz, 3 adet bkv, 2 vana odası) imalatlarının da yapılmadığı, ayrıca piyasa fiyatı yüksek olan ve firmanın birim fiyat teklifinde düşük fiyatlar verdiği vanalarla ilgili imalat yapılmadığı, imalatı yapılan boruların ise büyük bir kısmının testinin olmadığı, davacı şirketin fesih tarihinden sonra, yazılı ve sözlü uyarılara rağmen çalışmaya devam ederek yaklaşık olarak 2800 metre boru imalatı gerçekleştirdiği, bu imalatların sözleşme ve şartname hükümleri göz ardı edilerek gerçekleştirildiği, kazı derinliğinin boru üstü 1 metre ve genişliği 0,60 metre olması gerekirken, yapılan sondaj kazılarında, fesih tarihinden sonra yapılan boru imalatlarının büyük bir çoğunluğunda kazı derinliğinin boru üstü 0,60 metre, kazı genişliğinin ise 0,20 metre olduğu, yataklama gömlekleme imalatlarının da yetersiz yapıldığı veya hiç yapılmadığı, imalatların görece zor olduğu menfez geçişi, sert zemin gibi kısımlarında imalatların yapılmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde düşük verilen ve piyasa fiyatı, firmanın yapmayı taahhüt ettiği fiyattan yüksek olan vanalarla ilgili de bir imalat yapılmadığı, bu durumda, davacının tüm ihalelerden 1 yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış; öte yandan, davacı şirket tarafından, davalı idarenin ihale yapmadan önce, proje güzergahında bulunan özel mülkiyete konu yerleri önce kamulaştırma işlemi yapıp ondan sonra yer teslimi yapması gerekmekte iken, bu hususa riayet edilmeden ihaleye çıkıldığı ve sözleşme imzalandığı ileri sürülmekteyse de, bahse konu iddiaların olduğu kısımların çelik hat güzergahı olmakla beraber çelik boruların şantiye sahasına 13/12/2022 tarihi itibarıyla getirilmeye başlandığı, bu bağlamda, bu tarihe kadar davacı şirketin herhangi bir çelik boru imalatı yapmamış olduğu anlaşıldığından, davacı şirketin dilekçelerde belirttiği vatandaş engellemeleri sebebiyle çalışma yapılamadığı hususunun da gerçeği yansıtmadığı, yine dava konusu işlemin yalnızca işin süresinde bitirilip bitirilmediği hususundan hareketle değil, davacı şirket tarafından yapılan imalatların da sözleşmeye uygun biçimde ifa edilmediği gerekçesiyle tesis edildiği gözetildiğinde, davacı şirket vekilinin bu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, çelik boruların kaynak işlemlerinin yapıldığı, yer altına gömülme işleminin ise söz konusu alanın özel mülkiyette olması nedeniyle yapılamadığı, bu konuda idareye yapılan başvuruların çözüme kavuşturulmadığı, idarenin bu alanlarda kamulaştırma yapmadığı gibi projenin güzergahını da değiştirmediği, bu durumun projenin gecikmesine neden olduğu, gecikmeden kendilerinin sorumlu tutulamayacağı, yapılan işlerin şartnameye uygun olduğu, havanın fen noktasında çalışılmaya uygun olmayan günleri ve eksik verilen süre için toplamda 85 günlük bir süre uzatımının dikkate alınması gerektiği, ülkede yaşanan covid 19 salgını ve deprem felaketi nedeniyle personel ve iş makinesi tedariğinde sıkıntılar yaşandığı, buna rağmen işin %90 oranında tamamlandığı, süre uzatımının verilmiş olması halinde işin tamamlanacak olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.