Danıştay 13. Daire 2024/1941 E. 2025/692 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1941 Karar No:2025/692

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-...2-... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Elektrik Üretim A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Erzincan ili, Kemah ilçesinde kurulması planlanan Kemah Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) projesine ilişkin olarak ... Elektrik Üretim A.Ş.'ye verilen ... tarih ve... sayılı elektrik enerjisi üretim lisansının iptaline yönelik işlem tesis edilmesi talebiyle 30/06/2022 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlem ile anılan üretim lisansının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarenin kesin hüküm ve süreye yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esasının incelendiği, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda elektrik üretiminin sağlanabilmesi için enerji kaynaklarının kullanımına yönelik bazı düzenlemelere yer verildiği, buna göre elektrik üretimini teminen gerekli üretim sahalarının kurulması için mevzuatta belirtilen usule uygun biçimde izin alınabileceği, fakat verilecek izinlerin, inşaat öncesi ve sonrası olmak üzere belli sürelere bağlı kılındığı, bunun yanında izinlerin kullanılabilmesi için diğer mevzuata göre gerekli olan izinlerin alınması ve işlemlerin tesis edilmesinin de zorunluluk olarak belirtildiği, mevzuatta belirtilen şekilde izin alınabilmesi ve alınmış izinlere yönelik süre uzatımı ya da tadil yapılabilmesinin mümkün olduğu, hangi hallerde süre uzatımı yapılabileceğinin mevzuatta belirtildiği, bu kapsamda mevzuatta mücbir sebep haline yer verildiği ve mücbir sebep halinde bu sürelerin uzatılabileceğinin öngörüldüğü, Davalı idarece, su kullanım hakkı anlaşmasının yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle elektrik lisansı kapsamında müdahil şirket lehine süre uzatımı verildiği, elektrik üretim işine yönelik su kullanım hakkı anlaşması bulunması mevzuatla aranan bir şart olduğundan ve yargı kararıyla iptal edilmiş olduğundan, bu durumun mücbir sebep kapsamında ele alınabileceği, böylece mücbir sebebe dayalı olarak süre uzatımı verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, Kemah Barajı ve HES projesine ilişkin müdahil şirketle akdedilen 02/06/2020 tarih ve 12195 sayılı Su Kullanım Hakkı ve İşletim Esaslarına İlişkin Anlaşma'nın (SKHA) ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi (Dairelerinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile istinaf başvuruları kesin olarak reddedildiği) sonrasında anılan projeye ilişkin 05/01/2024 tarih ve 010803 sayılı SKHA'nın imzalandığı görüldüğünden, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu lisansın verilmesine esas teşkil eden SKHA'nın iptal edildiği, lisansa esas şartların kaybedilmesinin lisansın iptal sebebi olduğu, müdahil şirketin hukuka aykırı davranışı ile SKHA'nın iptaline neden olmasının mücbir sebep kabul edilemeyeceği, anılan şirketin bu konuda gerekli özen ve dikkati gösterip tüm önlemleri almadığı, işlem tarihindeki mevcut hukuki durum dikkate alınarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği, dava konusu lisansa ilişkin sürelerin tadilleri için haklı ve hukuki bir gerekçenin gösterilmediği, idarece takdir yetkisinin sınırlarının aşıldığı, lisansa yönelik yükümlülük süreleri ertelenmekle birlikte projede ilerleme olmadığı gibi proje sahasındaki taşınmazlardan yararlanılamadığı, lisans tarihinin 01/04/2009 olmasına karşın geçen 11 yılda projenin ilerleme oranının Temmuz 2022 itibarıyla %3 olduğu, mezkur lisans nedeniyle mülkiyet ve konuta saygı haklarının orantısız şekilde ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. Davalı idare yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacıların temyiz iddialarının yersiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklama eklemek suretiyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.