Danıştay · 12. Daire

Danıştay 12. Daire 2021/3285 E. 2025/2293 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
12. Daire
Esas No
2021/3285
Karar No
2025/2293
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/3285 Karar No : 2025/2293

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Muğla ili, Aksaz Üs Komutanlığında sonar astsubayı olarak görev yapan davacının, "Hizmete Engel Davranışlarda Bulunmak" disiplinsizliği nedeniyle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:...sayılı kararıyla; görevi, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında Türkiye Cumhuriyetine, Devletine ve milletine yönelmiş ve yönelmesi muhtemel tüm tehditlere karşı yurdu korumak ve savunmak olan davacının, bu görevi yerine getirirken hiçbir siyasi, dini veya felsefi inanç farkı gözetemeyeceği; uyuşmazlık konusu olayda, davacının kendisine ait "... ..." adlı kullanıcı hesabından 18/06/2016 tarihinde yapılan "derhal ...'liler ile çatışacak ağır silahlı laik milis güçler oluşturulmalı, ...'liler oruçlarını mermi yiyerek bozmalı" paylaşımının, halkın belirli bir siyasi inanç ve görüş besleyen kesimine karşı, farklı görüş ve düşüncedeki kişileri tahrik vasfındaki eyleminin, hizmete engel davranış kapsamında olduğu anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ceza yargılaması süresince birçok usul hatası yapıldığı, ceza davasının henüz temyiz incelemesinde olduğu, dolayısıyla Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasının masumiyet karinesinin ihlali olduğu, dava konusu işlemin ölçülü olmadığı, ayrıca isnat edilen suçun 926 sayılı Kanun'un 50/d maddesinde sayılan suçlardan da olmadığı belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacının fiilinin ifade özgürlüğü sınırlarını aştığı, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 06/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava, Muğla ili, Aksaz Üs Komutanlığında sonar astsubayı olarak görev yapan davacının, "Hizmete Engel Davranışlarda Bulunmak" disiplinsizliği nedeniyle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve .../... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, "(1) Subay, astsubay ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre aşağıda belirtilmiştir: ... f) Silahlı Kuvvetlerden ayırma" hükmüne; 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ; "Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır. ..." hükmüne; Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan (c) bendinde ise, "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır: ... c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır. ..." kuralına yer verilmiştir. 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu kapsamında, disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisine disiplin cezası vermemesi, ceza mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak, disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği açıktır. Disiplin cezasına konu fiillerin, Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılmasının gerekli olması durumunda, disiplin cezası hakkında karar verilmesi için mevcut deliller yeterli görülmeyerek ceza mahkemesi kararına ihtiyaç duyulduğu kanaati hasıl olmuş ise, disiplin cezasına konu fiilin hukuki denetiminden önce ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekmektedir. Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden suç, disiplin hukuku yönünden aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur. Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden kamu görevlisinin eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden kamu görevlisinin eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır. Dosyanın incelenmesinden; Muğla ili, Aksaz Üs Komutanlığında sonar astsubayı olarak görev yapan davacının, kendisine ait "... ..." adlı kullanıcı hesabından 18/06/2016 tarihinde yapılan "derhal ...'liler ile çatışacak ağır silahlı laik milis güçler oluşturulmalı, ...'liler oruçlarını mermi yiyerek bozmalı" paylaşım nedeniyle "Suç işlemeye alenen tahrik etme" suçundan .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararı ile mahkumiyetine karar verilmesi üzerine, disiplin amirlerince 6413 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Yüksek Disiplin Kurulu'na sevk edildiği, davacının getirilen teklif doğrultusunda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ile Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacıya isnat edilen fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle; yargılandığı davada, davacının "Suç işlemeye alenen tahrik etme" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılması ve cezanın 3.600,00-TL adli para cezasına çevrilmesine ilişkin kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, davacının neticeten 6 ay 20 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve cezanın 4.000,00-TL adli para cezasına çevrilmesine karar verilmesine karar verildiği, bu kararın Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasında ceza yargılamasının devam ettiği görülmüştür. Bu durumda, söz konusu ceza davasının sonucunun beklenilmesi ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına ilişkin fiilin işlenip işlenmediği hususunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.

Atıf: Danıştay 12. Daire, E. 2021/3285, K. 2025/2293, T. 06.05.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-12-daire-2021-3285-e-2025-2293-k-c2e300725b4d