Bölge Adliye Mahkemesi 2026/729 E. 2026/1137 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2026/729 Esas

KARAR NO:2026/1137

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI:2025/1236D.İş Esas, 27/03/2026 tarihli ek karar

DAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ:09/07/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili; Finansal Kiralama Sözleşmesi ile kiralanan emtianın taksitleri yönünden 8 adet senet aldıklarını, senetlerin sıra senedi olduğunu, bu nedenle biri ödenmeyince kalan senetlerin muaccel hale geldiğini, 16/05/2025 tarihli ilk vade tarihli 2 senedin ödenmemesi ile tüm senetlerin muaccel hale geldiğini, 8 adet senedin toplamının 4.304.287,10 TL olması nedeniyle bu bedel üzerinden ihtiyati hacze karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI:İlk derece mahkemesinin 29/09/2025 tarihli ihtiyati haciz kararında;''...İhtiyati hacze dayanak edilen senetlerin tamamı 02/05/2024 tarihinde tanzim edilmiş olup, vadesi ilk gelen 16/05/2025 tarihli olan 2 adet senedin hiçbirinin ödenmediği, bu nedenle diğer senetlerinde muaccel hale geldiği iddia edildiğinden ve senet asıllarının halen talep edenin elinde olması nedeniyle alacağın kuvvetle muhtemel olduğu görülerek ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, söz konusu senetlerde borçlu olan ... Şirketi ile kefil sıfatıyla yer alan ... ve ... Şirketinin de senetlerden dolayı senet bedelinden sorumlu oldukları nazara alınarak 4.304.287,10 TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere; itiraz edenlerin aleyhine %15(645.643,06TL) teminat karşılığında talebin kabulüne" karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİ KARARI:"... İİK'nunda yetki itirazının tahdidi olarak sayılan "ihtiyati hacze itiraz" sebepleri içerisinde yer alması sebebi ile ancak yetki itirazı ileriye sürüldüğünde incelenebileceği; ileriye sürüldüğü ve yerinde görüldüğü sebebi ile yetkisiz olan mahkememizde verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF KARARI:Dairemizin 2026/28 Esas, 2026/320 Karar sayılı ilamı ile; YHGK'nun 2017 /(13) 3-1991E, 2020/803 Karar sayılı 21.10.2020 Tarihli kararı; "...Kanun’un 17. madde hükmüne göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinin söz konusu olmaması kaydıyla ve (HUMK düzenlemesinde bu yöne ilişkin ayrım bulunmamaktayken) yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri yetki sözleşmesi yapabilir ve taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava ancak sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılabilir. HMK’nın 17. maddesinin “Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” şeklindeki ikinci cümlesi hükmüne göre, yetki sözleşmesi (veya yetki şartı) yapan taraflar, aksine bir düzenleme yapmamışlarsa yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin, kanunda bu tabir kullanılmamış ise de münhasır yetkili mahkeme olacağı kabul edilmelidir. Münhasır yetki sözleşmesinden kasıt, tarafların yetki sözleşmesi ile kararlaştırılan mahkemeden başka bir mahkemede dava açılamaması üzerinde anlaşmalarıdır. Görüldüğü üzere, HUMK hükümlerinden farklı olarak HMK uygulamasında, taraflar salt bir münhasır yetki sözleşmesiyle, kanunun öngörmüş olduğu genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırabilmektedirler. Taraflar, bu sonucun ortaya çıkmasını istemiyorsa, yani genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisinin devam etmesini istiyorlarsa yetki sözleşmesinde bunu ayrıca belirtmek zorundadırlar." şeklindedir.Taraflar arasındaki sözleşmenin 35. maddesinde “..."Bu mahkeme ve icra dairelerinin yetkili kılınması kiralayanın isterse kendi ikametgahının veya kiralananın ve değerlerinin bulunduğu yerdeki mahkeme ve icra dairelerine başvurmasına veya takip yapmasına engel teşkil oluşmaz." şeklinde ayrıca düzenleme de yer almaktadır. Bu durumda karşı tarafların adresinin Anadolu adliyesinin yargı çevresinde olduğu dikkate alınarak karşı taraf vekilinin ihtiyati hacze yetki yönünden itirazının reddi ile esasa ilişkin itirazların incelenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin kabulüne, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, karşı tarafların ihtiyati hacze "esas yönünden itirazlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamış olmakla" bu husustaki itirazın incelenmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine" şeklinde karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:İlk derece mahkemesinin 27/03/2026 Tarihli ek kararı;

"İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2093 karar sayılı kararı ve sözleşme nazara alındığında kiralananın bulunduğu yer mahkemesi kapsamasında mahkememizin yetkili olduğu ve sunulan belgelerden ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunun anlaşılmakla" gerekçesi ile ihtiyati haczin teminat karşılığı kabulüne " şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Karşı taraflardan ..., ... ...Şti vekili istinaf isteminde özetle; İhtiyati haciz kararına dayanak bonolardaki yetkili mahkemenin İstanbul Adliyesi olduğunu, istinaf kararının hatalı olduğunu, Yetkisizlik kararı sonrası alacaklı bankanın dosyada mübrez olmayan kredi sözleşmelerini ibraz ederek İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu iddia ettiğini, sonradan ibraz edilen sözleşmenin esas alınarak bononun yok sayıldığını, bono ve kredi sözleşmesinin ayrı sebepler olduğunu, haksız haciz yapıldığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin kararının aksi yönde olduğunu, karar örneğini sunduklarını, bu nedenle önceki karardan dönülmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar vererek alacaklı bankanın ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiş, dilekçesinde yer verilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21.HD'nin karar örneğini sunmuştur.

İSTİNAFA CEVAP:İhtiyati haciz talep eden vekili; takibe konu senetlerin finansal kiralama sözleşmesi için alınan ödeme senetleri olduğunu, sözleşmenin 35 maddesi ve İİK 50/1 maddesi gereğince mahkemenin yetkili olduğunu ayrıca bonoya dayalı takipte borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde, bonoda öngörülen ödeme yerinde ve ayrıca İİK 50/1 md gereğince bononun tanzim yerindeki icra dairesinde yapılabileceğini, YHGK 2017/12-741, 2019/382 K sayılı ilamının dikkate alınmasını, borçluların yerleşim yerlerinin Kadıköy İstanbul olup İstanbul Anadolu icra dairelerinde takip başlatılmasının hukuka uygun olduğunu beyan ederek istinaf isteminin reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ilk derece mahkemesinin 27/03/2026 Tarihli ek kararının kaldırılması istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; Dairemizin 2026/28 Esas, 2026/320 Karar sayılı ilamı ile YHGK'nun 2017 /(13) 3-1991E, 2020/803 Karar sayılı 21.10.2020 Tarihli kararı dikkate alınarak yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiği hususuna değinildiği, karşı taraf vekilinin iş bu istinaf başvurusunun yetki itirazına ilişkin olduğu, yetki ile ilgili kararın kesin nitelikte olduğu dikkate alındığında yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, karşı taraflar ..., ... ...Şti vekili vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Karşı taraflar ..., ... ...Şti tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

-İhtiyati haciz talep edenin gider avansından kullanıldığı anlaşılan 30TL istinaf masrafının karşı taraflardan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.09/07/2026