Bölge Adliye Mahkemesi 2026/2016 E. 2026/140 K.

T.C. ADANA BAM 22. HUKUK DAİRESİ T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 22. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/2016 KARAR NO : 2026/140

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 15/04/2026 NUMARASI : 2025/1399Esas 2026/504Karar DAVACI : ... DAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi Verilmesi İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ :30/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :30/09/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2026 tarihli 2025/1399 Esas ve 2026/504Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde ... ... Şubesine ait ... sıra numaralı çekin keşide tarihi 15/09/2015, 500,00 TL bedelli çek, ... sıra numaralı çekin keşide tarihi 16/09/2015, 800,00 TL bedelli çek, ... sıra numaralı çekin keşide tarihi 17/09/2015, 1.000,00 TL bedelli çek, ... sıra numaralı çekin keşide tarihi 18/09/2015, 1.100,00 TL bedelli çeklerin zayi olduğunu, tüm aramalarına rağmen dava konusu çekleri bulamadığını, çeklerin kötü niyetli 3.kişilerin kullanmasını önlemek amacıyla ve söz konusu çeklerin iptallerini sağlamak amacıyla işbu davayı açtığını, çekler üzerine davanın sonuna kadar tedbiren ödeme yasağı konulmasına, yapılacak yargılama ve toplanacak deliller ışığında dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde: Talep, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 06/02/2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremden sonra yürürlüğü giren 7440 sayılı yasanın 10/22 maddesi 12/03/2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup aşağıdaki gibidir; 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Ancak bu yerlerde bulunan mükellefin il veya ilçe idare kurullarından defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak alacağı belge de yetkili mahkemeden alınmış belge hükmündedir. Böyle bir belge almamış olan mükellef, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Defter veya belgelerinin iş yerinde veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetkili meslek mensubunun faaliyetlerini yürüttüğü yerde zayi olduğunu beyan eden mükellef, ilgili mahkemeye veya il/ilçe idare kuruluna başvurduğunu gösteren belge ile yeni defterlerin açılış onayını notere yaptırabilir. Şu kadar ki ilgili mahkeme veya kurullarca defter ve belgelerin zayi olmadığına karar verilmesi halinde mükellef, defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Bu fıkra kapsamında yapılan yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Kanun hükümlerine göre noter harcı, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmaz. 6102 sayılı Kanun ve 213 sayılı Kanun kapsamında tutulması ve tasdiki zorunlu olup elektronik ortamda tutulan defterlerden, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından muhafaza edilen ya da muhafaza edilmek üzere anılan Bakanlığa elektronik ortamda iletilen defterler bakımından bu madde hükümleri uygulanmaz. Mükelleflerin talebine istinaden bu defterlerin teslimine ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Çekişmesiz yargıda belirlenen dava açılmasına ilişkin kanuni süreler kesin olup, hak düşürücü süre mahiyetini taşır.Hakim tarafından resen gözetilir. Kanuni defter ve belgeler yönünden 06.02.2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle zayi belgesine ilişkin dava açma süresinin TTK 82 ve 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, davanın 27.08.2025 tarihinde açıldığı anlaşılmakla yasal süresinde açılmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir...." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, depremde evi ve belgeleri enkaz altında kaldığından çeklerin zayiine ilişkin davayı süresinde açamadığını, mücbir sebep ve fiili imkansızlığın gözetilmediğini belirterek ret kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü isteyerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. DELİLLER : Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından hamili olduğu davaya konu çeklerin 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde kaybolduğu iddia edilerek, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, işbu karar karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. Maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir. TTK'nın 651. Maddesinde, kıymetli evrak ziya olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyanın ortaya çıktığı nada senet üzerinde hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği öngörülmüştür. TTK'nın 818/1-s maddeyi yollaması ile çekler hakkında da uygulanması gerekli olan aynı kanunun 757. Maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 759. Maddesinde poliçeyi elinde geçiren kişi bilinmiyorsa poliçenin iptalini istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıya uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğunu düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenlemelere ve yargıtay içtihatlarına göre, kambiyo senedinin hamili, zayi olan senedin iptalini talep edebilecektir. Kanun'da hakilin zayi nedeniyle iptal davacı açması konusunda bir hak düşürücü süreye yer verilmediği anlaşılmakta olup, iptal davasını açtığı tarih itibariyle hamilin senet üzeride hak sahibi olması yeterlidir. TTK'nın 82. Maddesi, tacirin saklamakla yükümlü ticari defter ve belgelere ilişkin olup, kıymetli evrakın ziyanında uygulanma ikanı yoktur. Bu durumda, ilk derece mahkemesince zayi nedeniyle açılan çek iptali davasının TTK'nın 82/7. Maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olmadığı gözetilerek, davacıya davaya konu çeklere ilişkin banka bilgileri sorulduktan sonra ilgili banka şubesinden çeklere ilişkin ibraz ve ödeme bilgileri ibraz eden veya ödeme yapılan kimseye ait kimlik ve adres bilgileri ile buna ilişkin tüm kayıt ve belgeler getirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken olayda uygulama imkanı olmayan TTK 82/7 maddesi uyarınca hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacının istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür. Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin verilen davanın TTK'nın 82/7 . Maddesindeki kabulüne ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına Dairemiz kaldırma kararında belirtilen eksiklikler tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2026 tarihli 2025/1399 Esas ve2026/504Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2026 tarihli 2025/1399 Esas ve2026/504Karar sayılı kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE, 5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA, 6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE, 7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince 30/09//2026 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.

... Başkan ... ¸

... Üye ... ¸

... Üye ... ¸

... Katip ... ¸