Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1035 E. 2026/1137 K. – İtirazın İptali

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2026/1035

KARAR NO:2026/1137

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:01/04/2026

NUMARASI:2025/900 Esas 2026/368 Karar

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalılar aleyhine Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yaptıklarını, davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle davalıların takibe yönelik haksız itirazlarının iptaliyle %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; aynı ipotekle ilgili olarak İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün... sayılı doyasıyla takip yapıldığını, söz konusu takibin hâlen açık ve geçerli olduğunu, bu nedenlerle aynı ipotekle ilgili mükerrer takip yapılamayacağından dolayı davanın öncelikle usulden reddine kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...İstanbul Gayrimenkul Satış Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasında takip tarihinin 27/09/2024 olduğu, davaya konu icra takibinin başlangıç tarihinin ise 26/05/2025 olduğu, Yargıtay içtihatlarına göre aynı ipotek senedine dayalı olarak ipoteğin bölünmezliği ilkesi gereği birden fazla takip başlatılmasının mümkün olmadığı, somut olayda davalılardan ...aleyhine İstanbul Gayrimenkul Satış Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası üzerinden başlatılmış takip derdest ve bu icra takibinde asıl borçlu ... Şirketi ile ipotekli taşınmazı devralan ...'ın HMK.m.124/3 hükmü uyarınca ek takip talebi ve buna uygun olarak düzenlenecek icra emri ile takibe dahil edilmesi mümkünken aynı ipotek senedine dayalı olarak Büyükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden takip başlatılmasının usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, aynı alacak ve aynı ipotek senedi kapsamında dava konusu yapılan icra takibinin İstanbul Gayrimenkul Satış Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası yönünden mükerrer takip niteliği arz ettiği, mükerrer takiple ilgili açılan itirazın iptali davasının da takip ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiği, davalı yan itirazlarının bu noktada haklı olduğu " gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin,İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyasını “derdestlik / mükerrer takip” esas alarak hüküm kurmasının hukuka aykırı olduğunu,derdestliğe konu olan istanbul gayrimenkul satış icra müdürlüğü....dosyasına talepte bulunulmuş olup dosyanın işlemsizlik ile kapatıldığını, icra takip hukukunda derdestlik kavramının, yalnızca dosyanın şeklen kapatılmamış olmasına indirgenemeyeceğini, takibin kanunen ilerleyebilir, sonuç doğurabilir ve cebri icra amacına hizmet eder durumda bulunması gerektiğini, İİK m.150/e hükmü uyarınca, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte alacaklının, taşınmaz rehninin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde istemek zorunda olduğunu, aynı hükümde açıkça, satış bu süre içinde istenmez veya talep geri alınıp da süre içinde yenilenmezse takibin düşeceğinin düzenlendiğini, bu nedenle, somut olayda... sayılı dosyada bir yılı aşkın süre boyunca satış talebinde bulunulmamış olmasının, tek başına dahi o dosyanın artık hukuken ilerleyebilir ve mükerrerliğe esas alınabilir bir takip olmadığını gösterdiğini,satış talebinin süresinde yapılmaması halinde takip kendiliğinden düşeceğinden ayrıca bir kapatma işlemine gerek bulunmadığını, dosyanın UYAP sisteminde teknik olarak “açık” görünmesinin takibin hukuki varlığını sürdürdüğü anlamına gelmeyeceğini, icra müdürlüğüne başvurularak dosyanın kapatılmasının talep edildiğini ve dosyanın kapatıldığını,İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü’nün... sayılı dosyasının gayrimenkulün üçüncü kişiye devredilmesi ve bu konudaki usulü hataların düzeltilemeyecek olması sebebi ile işlemsiz bırakıldığını ve yeniden icra takibi açıldığını, söz konusu icra dosyasında uzun süredir hiçbir işlem yapılmadığını, satış talebinde bulunulmadığını ve satış giderlerinin yatırılmadığını, takibin tamamen atıl ve işlevsiz hale geldiğini, mahkemenin, ilgili icra dosyasının gerçekten derdest olup olmadığını, satış sürecinin işletilip işletilmediğini ve takibin icrai fonksiyonunu sürdürüp sürdürmediğini araştırmaksızın karar verdiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı,davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Büyükçekmece icra Müdürlüğünün ... Takip sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından, davalılar aleyhine 25/10/2022 tarih, ... yevmiye numaralı ipoteğe istinaden icra takibi başlatıldığı, davalıların süresinde takibe itiraz ettiği ve takibin durması nedeniyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İstanbul Gayrimenkul Satış icra Müdürlüğü'nün dosyasının incelenmesinde; dava konusu yapılan takibe konu aynı ipotekle ilgili olarak icra takibi başlatıldığı, söz konusu takibin İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi olan 01.04.2026 tarihinde açık olduğu, alacaklı vekilinin ilk olarak 06.04.2026 tarihinde İcra Müdürlüğünde takibin kapatılmasına karar verilmesini talep ettiği, Müdürlüğün red kararı üzerine 16.04.2026 tarihinde tekrar talepte bulunduğu ve Müdürlüğün 17.04.2026 tarihli kararı ile dosyanın kapatılmasına karar verildiği görülmüştür.İncelenen takip dosyası içeriklerinden anlaşılacağı üzere, her iki takibin de tarafları, alacak dayanağı ve miktarı ile ipoteğin paraya çevrilmesi istenen taşınmaz aynıdır. İİK m.150/e hükmü uyarınca, alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren altı ay içinde, taşınmaz rehnin satışını da aynı tarihten itibaren bir yıl içinde isteyebilir. Satış yukarıdaki fıkralarda gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmezse takip düşer.Söz konusu dosyada süresinde satış istenmediğinden takip düşmüştür. İlk takip olan İstanbul Gayrimenkul Satış icra Müdürlüğünün... sayılı dosyasında süresinde satış talebinde bulunulmadığından takibin düştüğü anlaşılmaktadır.UYAP sisteminde takibin açık görünmesi takibin hukuki varlığını sürdürdüğü anlamına gelmez.Mahkemece takibin canlı olup olmadığı, düşüp düşmediği, dosyanın işlemsiz bırakılıp bırakılmadığı araştırılmadan davanın usulden reddine karar verilmesi hukuki öngörülebilirlik ilkesine ve süpriz karar yasağına da aykırı olmuştur.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.4 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.a.4 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince,hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair;HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 11.06.2026

KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a hükmü uyarınca karar kesindir.