Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/959 E. 2026/1808 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/959
Karar No
2026/1808
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/959 KARAR NO : 2026/1808

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MUĞLA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 21/03/2024 NUMARASI : 2023/704 E. 2024/288 K. BİRLEŞEN MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 10.11.2023 TARİH VE 2023/988 E. 2023/788 K. SAYILI DOSYASINDA; ASIL VE BİRLEŞEN DAVANIN KONUSU :Tazminat KARAR TARİHİ :06.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ :06.11.2026

Taraflar arasındaki davadan dolayı Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21.03.2024 gün ve 2023/704 E. 2024/288 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalılar.... ve ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : ASIL DAVA:Davacı vekili, 17.07.2022 tarihinde ...'ya ait ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...'e ait ve kendisinin kullandığı .... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, trafik kaza tespit tutanağına göre davalı sürücü ...'ın tamamen kusurlu olduğu, sigortalının aracında 114.562,98 TL hasar oluştuğu, bu bedelin sigortalının zararından muafiyet miktarı düşüldükten sonra Türkiye'deki hasar temsilcisi aracılığıyla ödendiğini, ... plakalı aracın davalı .... A.Ş tarafından ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu, başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığından 103.862,98 TL tazminatın ödeme tarihinden (14/10/2022) itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan (sigorta şirketi poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) tahsilini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA:Davalı sigorta şirketinin, müvekkilinin sigortası tarafından tazmin edilmeyen zararı için 26.01.2023 tarihinde 9.983,30 TL ödeme yaptığını, böylelikle müvekkilin (franchise bedeli için) tazmin edilmeyen zararı 716,70 TL olduğunu, davalıların söz konusu zarardan yasa gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, diğer taraftan, müvekkilin aracında değer kabı meydana geldiğini ve değer kaybı zararı ise 1.700,00 Euro olduğunu, davalı tarafların değer kaybı zararından da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu beyanla, 716,70 TL bakiye hasar bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.700,00 Euro değer kaybı zararının fiili tahsil tarihinde aynen Euro olarak ve kaza tarihinden itibaren TCMB’nin bir yıl vadeli döviz mevduat hesabına fiilen uygulanacağı bildirilen en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. CEVAP: Davalı .... A.Ş. Vekili, yabancı uyruklu davacının teminat yatırması gerektiğini, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, tarafların tacir olmaması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, başvuru şartının yerine getirilmediğini, muacceliyet süresinin başlamadığını, değer kaybı talebinin poliçe teminatı dışında kaldığını ve şirketin sorumluluğunun poliçe limiti (100.000,00 TL) ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalılar ... ve ... Vekili, kazanın Bodrum'da gerçekleştiğini, tarafların tacir olmadığını ve uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgili olmadığını belirterek Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili ve görevli olduğunu davacının yabancı menşeli bir şirket olması sebebiyle teminat yatırması gerektiğini, davalılara husumet yöneltilemeyeceğini, davanın doğrudan sigorta şirketine açılması gerektiğini, trafik kazası tespit tutanağındaki kusur tespitini kabul etmediklerini, sürücünün kusursuz olduğunu, aniden durma sebebiyle kazanın geliştiğini, değer kaybı talebinin fahiş ve yersiz olduğunu, aracın Fransa'daki piyasa rayicine göre yapılan hesaplamaların kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmişlerdir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece iddia, savunma benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...’ya ait, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan birleşen dava davacısı ...’e ait .... plakalı araçların çarpışması nedeniyle zarar gören sigortalı aracın onarıldığı, davacı şirketçe onarım bedelinin ödendiği ve ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsili amacıyla asıl davanın açıldığı, davacı ... tarafından bakiye hasar bedeli ve değer kaybına yönelik birleşen davanın açıldığı, alınan bilirkişi raporlarına göre davalı sürücü ... %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilerek, asıl ve birleşen davanın kabulüne, asıl davada 103.862,98 TL araç onarım bedeli ile birleşen davada 716,70 TL bakiye hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedildiği, 1.700 Euro değer kaybının kaza tarihinden itibaren döviz mevduatına uygulanan en yüksek faizle birlikte fiili tahsil tarihinde Euro olarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili, kazanın Bodrum'da meydana geldiği, tarafların tacir olmadığı, bu nedenle davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde değil, Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, yabancı şirketin teminat yatırma zorunluluğu bulunduğu, davanın müvekkillerine değil, doğrudan sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğini, asıl ve birleşen davanın süresinde açılmadığı, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının kendi sigorta şirketinden eksik ödeme aldığını iddia ederek diğer sigorta şirketine ve müvekkillere mükerrer dava açtığını, 14.10.2022 tarihli ibranamede, kasko sigortası tarafından yapılan ödemeler karşısında başkaca bir talep hakkının kalmadığının beyan edildiğini, davanın bu nedenle de reddi gerektiği, hükme esas alınan 17.01.2024 tarihli bilirkişi raporunun keşif yapılmadan, ön raporlar arasındaki çelişkiler giderilmeden hazırlandığı, fahiş onarım ve yedek parça bedellerine dayandığını, kazada müvekkilinin kusursuz olduğunu, trafik kazası raporundaki kusur tespiti ile yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu, 1.700 Euro değer kaybının ve bu alacağa döviz cinsi üzerinden faiz yürütülmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE:Asıl dava, sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin; birleşen dava ise araç maliki sigortalı tarafından açılan bakiye hasar ve değer kaybı bedelinin, hasara neden olduğu ileri sürülen karşı araç maliki, sürücüsü ve ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. 6102 sayılı TTK m. 1472/1. maddesinde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir. Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir. (Yargıtay HGK'nın 05/02/2019 tarih ve E. 2017/17-1088 E - 2019/65 K.) Rücu davaları gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir. Davalı, davacının ödediği miktardan değil, kaza nedeni ile ortaya çıkan gerçek zarardan kusuru oranında sorumludur. Asıl davada 17.07.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin sigortalısı ...’e ait .... yabancı plakalı araçta 114.562,98-TL tutarında hasar meydana geldiği, Yeşil kart sigortası kapsamında 103.862,98-TL hasar bedelini sigortalısına ödeyen davacı tarafça açılan asıl davada, iş bu bedelin rücuen tahsilinin istendiği, birleşen dosyada ise davacı sigortalı ...’ün tazmin edilemeyen zararı olan 10.700,00-TL’nin 9.983,30-TL’sinin davalı sigorta şirketi tarafından 26.01.2023 tarihinde karşılanmasıyla, tahsil edilemeyen bakiye zararı 716,70-TL araç hasar bedeli ve 1.700,00-Euro değer kaybının davalılardan rücuen tahsilinin istendiği belirtilmiştir. Somut olayda, davalılara hangi sıfatla dava açıldığı anlaşılamamakta olup, davacı şirketin ...’e ait .... yabancı plakalı aracın muhabiri (yasal temsilcisi) sıfatıyla mı, yoksa sözleşmenin bizzat tarafı olarak mı dava açıldığı hususlarının araştırılması ve dava konusu yabancı plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği ileri sürülen belgenin, varsa Yeşil Kart Poliçesinin ve Sigorta Poliçesinin yeminli tercümesi yapılmış onaylı örneğinin dosyaya eklendikten sonra, HMK'nun 31. Maddesi gereğince davanın yasal dayanağının Yeşil Kart Poliçesinden mi, yoksa kasko poliçesinden mi kaynaklandığı hususunun açıklığa kavuşturulması (zira, davacı tarafça dosyaya sunulan 14.10.2022 tarihli " İBRANAMEDİR" başlıklı belgede, kasko sigorta poliçesine istinaden ödeme yapıldığının belirtildiği), sonrasında aralarında sigorta hukuku alanında uzman bilirkişinin de bulunduğu heyetten alınacak heyet raporuyla, davanın yasal dayanağının hangi poliçeye dayandığı ve söz konusu poliçenin tercüme edilmiş içeriği de dikkate alınarak, davalıların yasal sorumluluğunun kaynağı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar incelenip, araştırılmadan hüküm kurulmasında isabet bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulü, istinafa başvuran tarafın sıfatına göre oluşan usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak yeniden karar verilmek üzere, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle; 1-Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE, 2-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21.03.2024 gün ve 2023/704 E. 2024/288 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine, 5-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.06.11.2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/959, K. 2026/1808, T. 06.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-959-e-2026-1808-k-42f46b1674b4