Bölge Adliye Mahkemesi 2024/753 E. 2026/846 K.

T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2024/753 - Karar No:2026/846

T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/753 KARAR NO : 2026/846

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 20/02/2024 NUMARASI : 2021/663 E-2024/133 K

DAVACI : ... -... VEKİLİ : Av. ...- (E-Tebligat)

DAVALI : VEKİLİ : Av. .../

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 14/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 14/07/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili: Taraflar arasında 21/05/2019 tarihinde YHT Bölge Müdürlüğü Polatlı-Konya hattı km 1+814, km 23+764, km 37+432, km 64+014, km 76+259 ve km 84+840'de bulunan 6 adet çelik tabliyeli köprülerin kumlama yapılarak uygun epoksi boya ile boyanması, menfez inşaaları, dere ıslahı, yalıtım işlerine ilişkin sözleşme imzalandığını, 28/05/2019 tarihinde yer teslimi gerçekleştirildiğini, 23/12/2019 tarihinde işin bitirilerek geçici kabul teklif belgesinin oluşturulduğunu, ihale şartnamesiyle hafriyatın 60 metreye kadar nakledileceği belirtildiğinden davacı tarafından bu mesafeye kadar işlem gerçekleştirildiğini ancak Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından kanuna aykırı hafriyat döküm/taşıma nedeni ile 16.500,00 TL cezai işlem uygulandığını, bu işlem sonrasında davacının davalıya başvurarak 12 ve 17 numaralı pozdan kaynaklanan hafriyatın tekrar nakliyesi ile ilgili yükleme, belediye döküm sahasına taşıma ve dökme bedelinin belirlenerek iş bedeline dahil edilmesinin talep edildiğini, davalının bu talebi kabul etmediğini, müvekkilinin geçici kabul eksikliği olarak gösterilen hafriyat taşıması işlemleri için hafriyat yükleme, taşıma ve döküm işlemlerini ikinci kez gerçekleştirdiğini, hafriyatın tamamını resmi döküm sahasına naklettiğini ve döktüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hafriyatın şartnamede belirtilen 60 metre mesafeden sonraki alana taşınması için yeniden yükleme, en yakın hafriyat döküm sahasına nakli, belediye döküm sahasına dökme bedeli olarak 10.000,00 TL'nin davalının temerrüde düştüğü 20/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili 31.05.2022 tarihli dilekçesiyle davadaki talebini kuruşlandırarak hafriyatın şartnamede 60 metre mesafeden sonraki alana taşınması için; yeniden yükleme için 3.000,00 TL, en yakın hafriyat döküm sahasına nakli için 5.000,00 TL ve belediye dökme sahasına döküm bedeli olarak 2.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00TL'nın temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini istediğini belirtmiştir. Davalı vekili: İlk itiraz olarak zamanaşımı, yetki , tahkim, görev, derdestlik ve işbölümü itirazlarını sunduklarını, esas bakımından ise dava konusu sözleşme dahilinde analiz 2 ve analiz 7 pozlarının poz tarihleri incelendiğinde birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlemlerin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, kazıdan çıkan malzemenin nakliyesi, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masrafları ifadesiyle kazıdan çıkan malzemenin nakliyesinin birim fiyata dahil olduğu ve birim fiyata dahil olmayan masraflar bölümünde de "birim fiyata dahil olmayan masraf yoktur" ifadesiyle nakliye, döküm bedellerinin teklif edilen birim fiyata dahil olduğunun açıkça belirtildiğini, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından davacıya hafriyat dökümü ile ilgili uygulanan 16.500,00 TL'lik cezanın sadece km 492+250'deki menfezle ilgili olduğunu, diğer menfezlerin inşası sırasında oluşan hafriyatın hemen menfez yanlarında yer alan bölgelerde mevcut araziye dökülerek düzeltildiğini, davacının dava dilekçesinde yer alan ve 4 nolu hakedişte yer alan km 492+250 menfezine ait harfiyatın 4.097,63 m3 olduğunu, ayrıca dava dilekçesinde yer alan km 465+530 da yapılan 37440 m3 lük deribasyon kazısının menfezin yapımı esnasında suyun yönünü değiştirmek için yapıldığını, ve menfez inşası sonrası kazı yapılan yerin aynı hafriyatla doldurulduğunu, km 8+921 de yapılan iki adet menfez inşasında olduğu gibi km 465 ve 530 da yer alan menfez inşasında da yüklenici tarafından herhangi bir hafriyat taşımasının söz konusu olmadığını, buna göre analiz 2 ve analiz 7 'ye ait yaklaşık maliyet hesapları ve poz tarifleri incelendiğinde davacının hakedişleri dışında hakettiği başka bir bedelin mevcut olmadığını, ayrıca davacının talebi fiyat farkı ödenmesine ilişkin olup, sözleşmenin 14.maddesi gereğince davacının fiyat farkı talebinin reddi gerektiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23.maddesinde yer alan hüküm karşısında da davacının hafriyat taşıma işleri fen ve sanat kurallarına uygun olduğundan fazla bedel talep etmesinin söz konusu olamayacağını, aksine km 492 ve 250 dışında kalan menfezlerde herhangi bir taşıma yapılmadığı gözetildiğinde yükleniciye fazla ödeme yapıldığının anlaşılacağını, davacı yanca yapılan hesaplamalara, temerrüt tarihine, faiz alacağına ve türüne itiraz ettiklerini, ayrıca davacı hakedişleri imzalamış olması nedeniyle davacının hak da ileri süremeyeceğini, eğer hakedişlerde ihtirazi kayıt varsa bunun da usulüne uygun olup olmadığının tespiti gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince: Davanın 21/05/2019 tarihli YHT 81 DBM Mıntıkasında Üstgeçit, Altgeçit ve Menfez Bakımlarının Yapılması İşine Ait Sözleşme başlıklı sözleşmeye göre davacının üstlendiği Polatlı-Konya hattında bulunan 6 adet çelik tabyalı köprülerin boyanması, menfez inşaatları, dere ıslahı ve hafriyatın döküm sahasına taşınması işi bedeli ile bu iş için davacıya kesilen idari yaptırım için açılan alacak davası olduğu, davacı ...'ın Uyap'tan alınan GİB/MERSİS sorgusunda 03/09/2021 tarihinden beri Başkent Vergi Dairesine vergi mükellefi olarak kayıtlı olması ve dava konusu sözleşmenin toplam tutarı göz önünde alındığında davacının Türk Ticaret Kanununun 11., 12. ve 15. maddeleri ile 11. maddesinin 2. fıkrasına göre yürürlüğe konulan karara göre dava tarihi itibari ile tacir olması nedeni ile Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkemenin görevli kabul edildiği, 15/02/2022 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile davalı tarafın zamanaşımı itirazının sözleşme tarihi ile dava tarihi arasında 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından ve zamanaşımı teslim ile başlayacağından reddine karar verildiği, 15/02/2022 tarihli celsenin 6 numaralı ara kararı ile davacı vekiline talep ettiği 10.000,00 TL'nı kuruşlandırmak, ne kadarının iş bedeli ne kadarının ödenen ceza bedeli nedeni ile talep edildiğini açıklamak üzere iki hafta süre verilmesine karar verildiği, davacı vekilinin 31/05/2022 tarihli dilekçesi ile hafriyat yüklenmesine ilişkin dava değerini 3.000,00 TL, hafriyat taşınmasına ilişkin dava değerini 5.000,00 TL ve hafriyatın resmi döküm sahasına dökülmesine ilişkin dava değerinin 2.000,00 TL olduğunu bildirdiği, Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”,Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” hükümlerine yer verildiği, ispat yükünün ilk önce kural olarak davacıya düştüğü, davacının davasını dayandırdığı olguları ispat etmesi gerektiği, dava dilekçesindeki taleplerden dava konusu iş bedeli ile ilgili talep açısından nitelikli hesap uzmanı, inşaat mühendisi ve mali müşavirden oluşturulan bilirkişi kurulunun 04/07/2022 tarihli raporunda davacının hafriyatın taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması ile ilgili olarak davacının sözleşme eki birim fiyat tarifleri (Poz 12, Poz 17) ve analizlere (Analiz 2, Analiz 7) itirazla hafriyatı tarif ve analizlerde belirtilen 60 m.'den daha uzağa taşıdığının ve bunun için davalı idarenin ilave olarak 333.042,02 TL alacaklı olduğu iddiasının yerinde olmadığının, hafriyat nakliyelerinin (20 km.) ve her türlü masrafın birim fiyat tarif ve analizlerinde açıkça yazılarak fiyata dahil edilmiş olduğunun tespit edildiğinin, dava konusu edilen pozlarda birim fiyata dahil olmayan hiç bir masrafın bulunmadığının açık olduğunun, bu nedenle davacının talebine konu hafriyatın taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması ile ilgili olarak davalı idareden alacak talebinde bulunmayacağının ve 05/12/2022 tarihli ek raporunda kök rapordaki görüşlerin değişmediğinin bildirilmesi, inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanından oluşturulan bilirkişi kurulunun 29/11/2023 tarihli raporunda yalnızca davacı vekilinin bildirdiği formüle göre hesaplama yapılıp davacının talebinde haklı olduğuna ilişkin görüş bildirilmemesi, davacının dava dilekçesindeki vakıaları ispatlar başka delil sunmaması, davacının dava konusu alacağını ispatlayamaması, dava konusu iş için davacıya kesilen idari yaptırıma yönelik talep açısından ise idari yaptırımının davacının fiilinden kaynaklanması, dava konusu iş bedeli ile ilgili talep açısından dava ispatlanamadığından bunun sonucu olarak idari yaptırıma yönelik talep açısından da davanın ispatlanamaması, davacı yemin deliline dayanmakla birlikte dava konusu vakıalar davalının kendisinden kaynaklanmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanununun 225. maddesi gereğince yemin deliline başvurulmasının olanaklı olmaması nedenleri ile ispatlanmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda bilirkişi raporunda K katsayısının hukuka aykırı olarak 278 alındığını, bilirkişi raporunda hesaplama konusunda ihtilaf yaşanan K Katsayısı K= Rayiç cetvelinde yazılı "Her Cins ve Tonajda motorlu araç için Taşıma Katsayısıdır." olup buna göre beyanlarda bulunulacağını, davalı ...’nin ihaleye ilişkin POZ 12 birim fiyat tarifinde; gerektiğinde kompresör ve patlayıcı madde de kullanılarak her derinlik ve genişlikte her cins ve klastaki zeminde kutu menfez, gido, mahmuz, taş dolgu ve tahkimat işleri temellerinin ve bu zeminde rastlanacak kütüklerin, kazıkların, eski imalata ait temellerin kazılması ve temel çukurunda bırakılması uygun görülmeyen her türlü maddenin temel çukurundan dışarı atılması, vasıtalara yüklenmesi, nihai ortalama 60 metreye kadar taşınması, boşaltılması veya gerekli görüldüğünde kazı işlerinden çıkan uygun malzemenin bu işin bünyesinde kullanılması, depo veya dolgu yerinde düzeltilmesi her cins kaplama palplanş veya keson vb malzeme kullanılmak suretiyle iksa ve batardolarm; yapılması, yerine konulması, çıkarılması işlerinin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, kazıdan çıkan malzemenin nakliyesi, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici karı ve genel masraflar olduğunun belirtildiğini, K katsayısına ilişkin olarak formülde 07.005/K-2 deki gibi uygulanacağının belirtildiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21/6 maddesine göre; sözleşmede bulunmayan ve ihale tarihi itibarıyla fiyatı tespit edilemeyen işlerin yaptırılması suretiyle iş artışı yapılmasının öngörülmesi halinde, iş artışının yasal sınırlar içerisinde olup olmadığının tespiti için, iş artışının uygulandığı aya ait rayiçler/fiyatlar üzerinden 22. maddeye göre belirlenen yeni birim fiyat ile hesaplanan toplam iş artış tutarı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek ihale tarihi itibarıyla hesaplanacağını, fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, iş artışının yasal sınırlar içerisinde olup olmadığına dair hesaplamada uygulama ayı ile ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksleri oranının esas alınacağını, K Katsayısı Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtildiği gibi uygulama ayına göre belirleneceğini, dosya kapsamına göre taşıma işinin 2020 yılı içerisinde gerçekleştirildiği için 2020 yılı K Katsayısının alınması gerektiğini, K Katsayısı da Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayınlanan 2020 yılı Yol Köprü Tünel Bitümlü Kaplama Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Listesinde belirtilen 07.005/K-2 Fiyat Listesinin 7. sayfasında belirtildiği şekilde 380 olduğunu, hesaplamalarda K katsayısının 380 olarak hesaplanması gerekirken 278 olarak hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, hakediş alacağının hesaplanmadığını, bilirkişi raporunda K Katsayısının yanlış olarak hesaplanmasının yanı sıra dosyadaki hakediş raporlarına göre Poz No 12 kapsamında birinci kısım için toplamda 4.097,63 m3 hafriyatın, ikinci kısım için 772,68 m3, üçüncü kısım için 666,52 m3 dördüncü kısım için 599,44 m3 hafriyatın Poz No 17 için ise 374,40 m3 hafriyatın taşınmasına rağmen bilirkişiler tarafından formül ile hesaplama yapılmadığını, toplam hafriyat taşıma bedeline hak kazanılıp kazanılmadığı yönünde hiçbir değerlendirme de gerçekleştirilmediğini, bilirkişi heyetinin yapması gereken işin öncelikle taşıma mesafesini, taşınan hafriyatın miktarını ve K katsayısının uygulama ayındaki(2020) tespit etmek, bu tespitleri gerçekleştirdikten sonra toplam hafriyat taşıma bedelini belirlemek olduğunu, talep ettikleri alacağın F değil F x m3 cinsinden toplam taşınan hafriyat olduğunu, bilirkişiler tarafından Pozlara göre öncelikle hafriyat döküm sahasına uzaklığın tespit edilerek taşıma mesafesini belirlemek, taşıma mesafesini belirledikten sonra hakediş tutanağında belirtilen ve çıkarılan hafriyatın m3 cinsinden tespitini yapmak, sonrasında işin yapıldığı yani uygulamanın gerçekleştirildiği 2020 yılı itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayınlanan 2020 yılı Yol Köprü Tünel Bitümlü Kaplama Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Listesinde belirtilen 07.005/K-2 de yer alan K katsayısını 380 hesaplayarak toplam taşıma bedelini ortaya çıkarmak olduğunu, ancak bilirkişilerin bu hesaplamaları yapmadıklarını, hatalı bilirkişi raporlarına rağmen mahkemece davanın reddine karar verildiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemesince, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00TL istinaf karar harcının peşin alınan 427,60 TL ve 1.140,00 TL olmak üzere toplam 1.567,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 835,60 TL harcın talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği istinaf başvuru harcının kendisi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 14/07/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır