Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1763 E. 2026/1762 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1763 KARAR NO : 2026/1762

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 17.07.2024 NUMARASI : 2021/850 E. - 2024/577 K. DAVANIN KONUSU : Ortaklıktan Çıkma veya Çıkarılmaya İlişkin KARAR TARİHİ : 03.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 03.11.2026

İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.07.2024 tarih 2021/850 E. - 2024/577 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı-karşı davacı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, davalının, içkili cafe bar işleten müvekkili şirketin %25 payla ortağı olduğunu, kalan payın %5'inin dava dışı ...'e, %70'nin ise dava dışı ...'e ait olduğunu, dava dışı ... ve davalının müştereken şirketi temsile yetkili olduklarını, davalının aynı zamanda dava dışı ... Şti.'nin de ortağı ve yetkili müdürü olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketle haksız rekabet ettiğini, diğer ortakların güveninden yararlanarak şirket mallarını diğer şirketine geçirdiğini, müvekkili şirketin bu şirketten 416.540,00 TL alacağını tahsil edilemediğini; davalının, davacı şirketin müşterilerini kendi şirketine yönlendirdiğini, davacı şirkete ait iş yerinin kirasını ödememesi nedeniyle tahliye kararı alınmasına sebep olduğunu, vergi ve SGK borçlarını ödemediğini, davacı şirketin mevcut borçlarının diğer ortaklar tarafından nakit olarak ödendiğini, davalının yapılan davete rağmen toplantılara katılmadığını, karar alınmasını engellediğini iddia ederek müvekkili şirkette %25 ortaklığı bulunan davalının haklı sebeple ortaklıktan çıkartılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE KARŞI DAVA : Davalı-karşı davacı vekili, mahkemece asıl davanın kabulüne karar verilmesi halinde ayrılma payına da karar verilmesi gerektiğini, davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, haksız rekabet iddiasının dayanaksız olduğunu, müvekkilinin davacı şirketten önce dava dışı ... Şti.'nde paydaş olduğunu, her iki şirketin birbirine yakın iş yerlerinde ayrı tüzel kişiliklerinin bulunduğunu, davacı şirketin halihazırdaki hakim ortağının da bu hususu bilerek davacı şirkettin hisselerini müvekkilinin eski ortağı ve akrabası olan....den iktisap ettiğini, müvekkilinin şirket hisselerinin %25'ine sahip olması nedeniyle bu oran üzerinden sorumluluğunun bulunduğunu, davalı şirketin kendi işletme faaliyetleri ile kamu borcunu ifa etmesi, aksi durumda paydaşlardan bu yönde alınacak genel kurul kararı ile sermaye artırımı yapması ya da kamu borcunun paydaşlar tarafından itfasını istemesi, aksi durumda ortaklık kararlarına uyulmadığından bahisle dava açması gerektiğini, dava dışı ortaklar ... ve ...'ün müvekkilini şirketten uzaklaştırarak şirketi kendilerinin yönettiklerini savunarak asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiş; Karşı davasında ise müvekkilinin 2013 yılından bu yana şirkette sorumlu müdür ve ortak ise de son zamanlarda şirketin işletme faaliyetlerine ve toplantılarına katılımın engellendiğini, dava dışı ortak ...'ün şirkete ait işletmeyi 3. kişilere müvekkilinin bilgisi olmaksızın kiraya verdiğini, müvekkiline kar payı ödenmediğini, müvekkilinin bilgi alamadığını, şirket bilançosunun da kendisine gösterilmediğini, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona erdiğini, şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık meydana geldiğini iddia ederek, müvekkilinin davalı şirketten haklı sebeplerle çıkmasının / çıkarılmasının tespitine, belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere şimdilik 10.000,00 TL'nin kararın kesinleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. KARŞI DAVAYA CEVAP :Davacı-karşı davalı vekili, şirketin borca batık olduğunu, davalının sermaye koyma borcunu yerine getirmediğini, şirket idaresine karşı davacının bilerek katılmadığını, şirketi borca batırarak terk ettiğini, davacının ortak olduğu ve aynı iş kolunda faaliyet yürüten ve müvekkili şirketin 50 metre mesafesinde yeni kurulan ...Şti'nin karşısında müvekkili şirketin güçsüz bırakıldığını, müvekkili şirketin tüm demirbaşlarının üçüncü kişilerden kiralandığını, müvekkili şirketin maliye, SGK ve belediyeye olan borçlarının da davalı-karşı davacı tarafından ödendiğin savunarak karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin %25 payının davalı ...'e, %70 payının dava dışı ...'e ve %5 payının ise dava dışı ...'e ait olduğu, davalı ... ve dava dışı ...'ün müdür sıfatıyla müşterek imza ile şirketi temsile yetkili olduğu, dava dışı .... Şti'nin ise son durumda davalı ... ve dava dışı .... isimli şahısların %50'şer ortak olarak pay sahibi oldukları; TTK'nın 621. maddesine göre bir kısım önemli genel kurul kararlarının, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması hâlinde alınabileceği; bu hallerden birisinin de maddenin "h" bendinde sayılan "bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması" hali olduğu, bu düzenlemeye göre gerek ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı, gerekse haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılması için mahkemeye başvurulması konusunda genel kurulca karar alınabilmesi için, genel kurulda temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması gerektiği, bu kapsamda asıl dava yönünden davalının davacı şirket ortaklığından çıkartılması konusunda TTK 621 md gereği alınmış bir genel kurul kararı alınmadığı, çıkarma talebine ilişkin genel kurul kararı dava açılması için ön koşulun yerine getirilmediği, karşı dava yönünden davacı ...'ün Ticaret Sicil Gazetesinde ilanları yapılan genel kurul toplantılarına katıldığı, davalı-karşı davacının aynı konuda faaliyet gösteren dava dışı ... Şti'nin de ortağı olduğu, tanık ifadeleri göz önüne alındığında davalı-karşı davacının davacı şirketin iş ve işlemlerini takip etmediği, şirketten bilgi almak konusunda yasal hakkını kullanmadığı, ortakların hisse devri yönündeki genel kurul toplantılarına katılan davalı-karşı davacının kâr payı ödenmesine yönelik karar alınamadığı ve bu nedenle ödenemediği yönündeki savunmasının yerinde olmadığı, ortaklar arası güven ilişkisi sona erse bile bu ilişkinin devamının davacı açısından çekilmez hal almasının davacıdan kaynaklanmaması gerektiği, dolayısıyla yine tanık beyanları kapsamında davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalı .... Şti'nin iş ve işlemleri ile ilgilenmediği gibi keşif zamanında da herhangi bir faaliyetin olmadığı, davacı şirketin idaresini %5 paylı ....'a (fiili olarak %75'i kullandığı anlaşılan) devir ettiği, ancak devre yönelik herhangi bir yükümlülüğü üstlenmediği, dolayısıyla davalı-karşı davacı nezdinde haklı sebebin oluşmadığı gerekçesiyle asıl davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, karşı davanın ise esastan reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı-karşı davacı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı-karşı davacı ... vekili, ilk derece mahkemesinin 08.03.2022 tarihli celsesinde tanıklarını bildirmek için süre talep etiklerini, ancak mahkemece 03.01.2022 tarihinde 23.11.2021 tarihli tensip zaptının tebliğ edildiği, söz konusu tensip tutanağında delillerin bildirilmesine dair ihtaratın yapıldığından bahisle bu taleplerinin reddedildiğini, ancak 23.11.2021 tarihli tensip zaptının vekil olarak kendilerine tebliğ edilmediğini, dosyada vekil kaydı henüz yok iken 16.12.2021 tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, tensip zaptı ve dava dilekçesinin 16.12.2021 tarihinde müvekkiline tebliğinin ardından 27.12.2021 tarihinde cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesi sunduklarını, karşı davada tanık deliline dayandıklarını, 23.11.2021 tarihli tensip zaptının dilekçeler teatisi tamamlanmadan müvekkiline tebliğ edilmiş olduğunu, dilekçeler teatisi tamamlanmamışken tanık isimlerinin belirlenmesinin ve bildirilmesinin kesin süreye bağlanmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 23.11.2021 tarihli tensip zaptı ihtarlarının yalnızca davacı tarafından ikame edilmiş olan asıl davaya ilişkin olduğunu, tanık listesinin verilmemiş olması halinde dahi duruşmada hazır edilen tanıkların dinlenilmesi gerektiğini, asıl dava ile karşı dava yönünden tarafların ortaklıktan çıkma veya çıkarılma hususunda iradelerinin birleştiğini, ortaklar arasındaki güven ilişkisi sona erdiğini ve sürekli güvensizlik ortamı oluştuğunu, diğer ortakların kendi kusurlarından kaynaklı şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık meydana geldiğini, davacı şirkette bulunan dava dışı ortaklardan ... ile ... tarafından şirkette gruplaşma yapıldığını ve davacı şirkete ait tek işletmenin müvekkilinin onayı bulunmaksızın kiraya verildiğini, ortaklar arasında bulunan gruplaşma nedeniyle müvekkilinin şirketten uzaklaştırıldığını, müvekkiline kar payı ödemesi yapılmadığını, şirket yönetimine dair bilgi verilmediğini, şirket bilançosunun kendisine gösterilmediğini, müvekkilinin davacı şirkette henüz bir ortaklığı ve payı yokken dava dışı .... Şti.'de paydaş olduğunu,... Şti. ile davalı şirketin oldukça yakın konumlarda bulunduklarını, davacı şirketin hakim ortağı olan paydaşın da bu durumu bilerek hisse alımı gerçekleştirdiğini, müvekkilinin davacı şirketin toplantılarına katılmayarak karar alınmasına engel olduğu iddiasının da mesnetsiz olduğunu, davacı şirketin gelirlerinin ve kayıt dışı malvarlığının oldukça değerli olduğunu, mahkemece söz konusu hisse devir sözleşmesi dikkate alınarak söz konusu sözleşme tarihinden bu yana tasfiye tarihine göre denkleştirme yapılarak müvekkilinin payının oransal olarak hesaplanması gerektiğini, mahallinde yapılan keşifte karşı tarafların kafeyi boşalttığını ve neredeyse bomboş şekilde keşif yapıldığını, hisse devir sözleşmesi kapsamında tasfiyeye en yakın tarihteki gerçek değer üzerinden ayrılma akçesinin hesaplanması, yine marka değeri ile müşteri çevresinin de bu hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, mahkemece asıl veya davanın kabulüne karar verilmesi halinde her iki durumda da ortaklıktan çıkan / çıkarılan müvekkilinin şirketin öz varlıkları ayrılma akçesinin tasfiye tarihine en yakın tarihteki değeri üzerinden tespit edilerek hesaplanması ve müvekkiline verilmesine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar dosya kapsamında yeterli belge bulunmamaktaysa da, ticari işletmelerin vergiden kaçınma amacıyla herşeyi belgelendirmediğini, fatura vb. belge bulunmaksızın kayda girmeyen alışverişler bulunduğunu, işletmenin kafe bar tarzında olması hali de dikkate alındığında açıktan satış uygulamasının hayli yoğun uygulandığını, davacı şirkete ait ticari işletmenin kayıt dışı malvarlıkları ve stokları bulunduğunu, her ne kadar şirket kuruluşunda 50.000,00-TL olarak görünmekteyse de, kayıt dışı malvarlıklarının ve öz varlıklarının tespiti amacıyla keşif icra edilmesi ve keşifle tespit edilecek demirbaş ile özvarlıkların yanında şirketin bu işletmeden kaynaklı olarak marka değerinin ve müşteri portföyünün bulunduğu işletmede 1.000.000,00-TL'lik bir yatırım dekorasyon ve mimari çalışma yapılarak tadilat yapıldığı dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, dava dışı .... ile ... arasında şirket hisse devrine ilişkin olarak akdedilen protokoldeki bedel dikkate alındığında, şirketin %5 oranındaki hissenin 440.000,00-TL olarak değer biçildiğini, dolayısıyla şirketin resmi kayıtların çok üzerinde değere ve varlığa sahip olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Asıl dava, davalı ortağın haklı sebeple ortaklıktan çıkarılması; karşı dava ise davalının davacı-karşı davalı limited şirket ortaklığından çıkma ve çıkma payı alacağının tahsili istemlerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl davanın usulden reddine, karşı davanın ise esastan reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı tarafça, davacı şirketin %25 hisseye sahip ortağı olan davalının aynı zamanda dava dışı .... Şti.'nin de ortağı ve yetkili müdürü olduğu, davacı şirketle haksız rekabet ettiği, şirket mallarını diğer şirkete geçirdiği, davacı şirketin müşterilerini kendi şirketine yönlendirdiği, davacı şirkete ait iş yerinin kirasını ödememesi nedeniyle tahliye kararı alınmasına sebep olduğu, vergi ve SGK borçlarını ödemediği, yapılan davete rağmen toplantılara katılmadığı, karar alınmasını engellediği iddia edilerek davalının haklı sebeple ortaklıktan çıkartılmasına karar verilmesi talep edilmiş; davalı-karşı davacı taraf tarafından ise haksız rekabet iddiasının dayanaksız olduğu, dava açma şartlarının oluşmadığı iddia olunarak asıl davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş; karşı davada ise davalının şirketin işletme faaliyetlerine ve toplantılarına katılımın engellendiği, kar payı ödenmediği, bilgi alma hakkının engellendiği, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona erdiği iddia edilerek, davalının ortaklıktan haklı sebeplerle çıkma payı karşılığında çıkarılmasına karar verilmesi talep olunmuştur. TTK'nın 638/2. maddesinde "Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir." hükmüne yer verilmiştir. Limited şirket ortaklığından çıkmak için geçerli haklı sebep kavramının ne olduğu konusunda yasada açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, doktorinde ve Yargıtay 11. H.D'nin uygulamalarında, haklı sebep kavramı; ortaklık ilişkisini çekilmez hale getiren ve dürüstlük kurallarına göre ortaklık ilişkisini sürdürmesinin ortaktan beklenemeyeceği haller olarak kabul edilmiştir. (Bkz. Çamoğlu, Poroy/Tekinalp/Çamoğlu, Ortaklıklar Hukuku 2017, s.428) Haklı sebep kavramının her somut olayda mahkeme tarafından takdir edilmesi gerekmekle birlikte, ortaya konulan haklı sebebin nesnel ve objektif ölçülere uygun olması gerekir. (Yargıtay 11. HD 21.11.2017 tarih 2016/4188 E, 2017/6392 K sayılı kararı). “Haklı sebep” ile kast edilen örneğin; şirket ortaklığını çekilmez kılacak nitelikteki husumet, şirketin işleyişi, yönetimi ve faaliyetleri hakkında bilgi vermemenin süreklilik kazanması, ortakların şirketten dışlanması, şirket yöneticilerinin kişisel menfaatleri yönünde hareket edip şirketi borca batık hale sürüklemesi, şirkete ihanet etmesi olarak sayılabilir. (Yargıtay 11. HD 22.06.2016 tarih 2015/9114 E, 2016/6883 K sayılı kararı). İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda TTK'nın 621. maddesine göre alınmış bir genel kurul kararı bulunmadığı, davacı-karşı davalı tarafın çıkarma talebi yönünden ön koşulun yerine getirilmediği, karşı dava yönünden davalı-karşı davacı ...'ün Ticaret Sicil Gazetesinde ilanları yapılan genel kurul toplantılarına katıldığı, davacı şirketin iş ve işlemlerini takip etmediği, şirketten bilgi alma konusunda yasal hakkını kullanmadığı, davalı-karşı davacı nezdinde haklı sebebin oluşmadığı yönünde görüş bildirilmiş olup, ilk derece mahkemesince asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiştir. Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davacının istinaf itirazları yerinde değildir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı-karşı davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı-karşı davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 03.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.