Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1745 E. 2026/629 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1745 Esas

KARAR NO : 2026/629

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/09/2024

NUMARASI : 2022/568 Esas, 2024/462 Karar

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 16/04/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkili hakkında İstanbul 25. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığını, aynı borçtan dolayı İstanbul Anadolu Adliyesi 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, bu takip için açılan dava sonucunda takibin iptal edildiğini, İstanbul BAM 20. HD 2021/1425 E. 2021/3658 K. sayılı ilamı ile davalı tarafın itirazının reddedildiğini, taraflar arasında yapılan finansal kiralama sözleşmesi ile müvekkilinin iş makinasının satışı yapıldığını, sözleşmede satış bedelinin ve taksitlerin yazılı olarak belirlendiğini, müvekkilinin borçlarını öderken gerçekleşen kaza sebebiyle bir süre çalışamadığını, bu süreçte iş makinasının müvekkilinin elinden alınarak başka şahıslara satıldığını, müvekkili tarafından ödenen bedellerin icra dosyasında gösterilmediğini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 26.10.2016 tarihli ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finans Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve sözleşmeye konu malın davacıya teslim edildiğini, sözleşmeden kaynaklanan borçların ödenmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından davacı kiracıya Beyoğlu 24. Noterliğinin 17.05.2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ihtarnamede belirtilen borçların kiracı tarafından ödenmemesi üzerine 27.07.2017 tarihinde feshedildiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/686 esas sayılı dosyası ile malın iadesi davası açıldığını ve kabul edildiğini, davacı aleyhine İstanbul 25. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi ve sonrasında İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığını, takibe konu taşınmazın 02.01.2020 tarihli ihale ile 74.600.- TL bedele satılarak masraflar düşüldükten sonra 56.033,72 TL tutarının davacının cari hesap borcundan düşüldüğünü, iade alınan sözleşmeye konu malın 13.03.2019 tarihinde KDV hariç 264.999,98 TL bedelinde satılarak davacının cari hesap borcundan düşüldüğünü, satış bedelinin davacının borcunu kapatmadığını savunarak haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:

"... her ne kadar davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de taraflar arasında kiralayanın belge ve kayıtlarının geçerli delil teşkil edeceği hususunda HMK 193. maddesi gereği delil sözleşmesi yapılmış olup, davacının ödeme iddiasına yönelik sunmuş olduğu tüm deliller değerlendirilmek suretiyle hazırlanan rapor, yeterli teknik incelemeyi içerdiğinden itiraz reddedilmiş ve rapor hükme esas alınmıştır. Tüm dosya kapsamına göre davacının ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiş, dosyada tedbir kararı uygulanmadığından İİK. 72/3 maddesi gereğince davalı lehine tazminat takdirine yer olmadığına karar verilerek; -Davanın reddine,-İİK. 72/3 maddesi gereğince tedbir kararı uygulanmadığından davalı lehine tazminat takdirine yer olmadığına, " şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davacı vekili istinaf isteminde;

İş makinasının dosyadaki bilgilere göre kdv hariç 265.000 TL'ye satıldığını, Şirketin bu satıştan elde ettiği KDV'yi hiçbir yerde beyan etmediğini, Müvekkilinin kaza tarihine kadar ödemelerini düzenli bir şekilde yaptığını, ödemelerin ... Kiraz şubesi ... sayılı ıban numarasına ... A.Ş adına yatırıldığını, Müvekkilinin bu borcundan dolayı Kiraz ilçesindeki dükkanı da icra yoluyla satılmış 74.600 TL para tahsil edildiğini, ...'a yapılan ödemeler, iş makinasının satışından elde edilen para miktarı ve icra yoluyla satılan taşınmazın bedeli toplandığında borcun çok üstünde olduğunu, Bilirkişinin bu ödeme kalemlerini raporunda belirtmediğini, ... Kiraz şubesinden yapılan ödemelere dair hesap dökümleri istenmediğini, şirketin iş makınasını davacıya satarken Kdv'yi Euro cinsinden hesaplayıp borca eklediğini, daha sonra iş makinasını 3. Kişiye satarken yeniden satış rakamı üzerinden 21.200 TL kdv tahsilatı yaptığını, raoprda bu hususun işlenmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı aşamalardaki beyan dilekçelerinde ve rapora itiraz dilekçesinde ... ... ***.. numaralı IBAN numarasına yaklaşık 30.000Euro ödeme yapıldığını, bu ödemelerin hesaplamaya yansıtılmadığını ileri sürmüş, mahkemece HMK 193.maddesi gereğince delil sözleşmesi yapıldığı gerekçesi ile davacının itirazları reddedilmiştir. HMK'nın 193/2. maddesi "Taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir." şeklinde olup HMK 193.maddesinin değerlendirildiği Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2016/3231 Esas, 2017/5473 Karar sayılı, 18/10/2017 tarihli kararında; "...Dairemiz uygulaması ve 6100 sayılı HMK’nin 193/2. maddesi uyarınca, taraflar arasındaki münhasır delil sözleşmesine rağmen bu delilin aksi, yine aynı kuvvetteki başka bir delille ispatlanabileceği gibi taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri de geçersizdir. Bir başka deyişle, delil sözleşmesinin varlığı davacı/birleşen davada davalı tarafın yasal delillerini sunma olanağını ortadan kaldırmayacağı gibi, ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine de engel teşkil etmeyecektir. Bu durumda, davacı/birleşen davada davalının delilleri arasında gösterdiği kendi ticari defter ve kayıtları da incelenip karşı tarafın defter kayıtlarıyla karşılaştırılması ve asıl ve birleşen davadaki iddiaların bundan sonra değerlendirilmesi gerekirken, yalnızca davalı/birleşen davada davacı olan ... A.Ş'nin kayıtlarına itibar edilerek sonuca varılması doğru olmamış, eksik incelemeye dayalı kararın bozulması gerekmiştir." şeklinde açıklandığı üzere davacı borcun ödeme nedeni ile sona erdiği iddiasında da bulunduğundan bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılarak davacının rapora itirazlarının değerlendirilmesi

için ek rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne,

2-İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2024 gün ve 2022/568 Esas, 2024/462 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

-Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 10TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.179,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.16/04/2026