Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1651 E. 2026/1901 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1651
- Karar No
- 2026/1901
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1651 - 2026/1901 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/1651 KARAR NO : 2026/1901 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 17/04/2024 NUMARASI : 2022/512 E. - 2024/177 K.
DAVANIN KONUSU : Marka YİDK Kararının İptali ile Hükümsüzlük
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17/04/2024 Tarih ve 2022/512 Esas - 2024/177 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, davalı şirket tarafından 23.06.2021 tarihinde 2021/092000 başvuru numarası ile “...+şekil” ibareli marka için 05 / 29 / 30 / 32 / 35 / 43 / sınıflarda yer alan mallar/hizmetler için marka başvurusunda bulunduğunu, söz konusu başvuruya davacı şirket tarafından itiraz edildiğini, itiraz reddedildiğini, söz konusu ret kararına yapılan itirazın Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından 2022-M-13862 sayılı nihai kararı ile reddedildiğini, müvekkilinin "..." esas unsurlu markalar üzerinde üstün ve öncelikli hak sahibi olduğunu, "..." ibaresi çevresinde seri markalar ürettiğini hem faaliyetini genişletmekte, hem de markasal faaliyetini büyütmekte olduğunu, davalı tarafa ait “ ...” ibareli marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin “...” ibareli ve esas unsurlu markalarının toplumda oldukça iyi bilinen markalar olduğunu, emeği ve çabası sonucunda tanınmışlık kazandırdığını, markasının bir benzerinin farklı sınıflar için dahi tescil edilmesinin markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesine yol açacağını ve markanın saygınlığının azalmasına neden olacağını ileri sürerek, YİDK'nın kararının iptalini ile 2021/092000 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı vekili, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu markasının ayırt edici bir yazı karakterine sahip olduğunu, "..." harfinin içerisinde "..." ibaresine yer verildiğini, "..." ibaresinin arkasının yeşil renk ile çizildiği ayırt edici bir logoya sahip olduğunu, müvekkilinin markasının okunuşunun ve anlamının davacı markalarından farklı olduğunu, davacının markasının bir an için tanınmış marka olduğu kabul edilse dahi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için markaların aynı veya benzer olması, haksız bir yararlanmanın mevcut olması, markanın itibarının zarar görmesi veya ayırt edici karakterinin zedelenmesinin gerektiğini, ancak davacı yanın bu iddialarını ispatlayıcı hiçbir delil sunmamış olduğunu, müvekkili şirketin SMK 6/9 kapsamında kötü niyetli olduğu iddiasının soyut ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dava konusu 2021/092000 sayılı ve “... ...+şekil” ibareli marka ile davacıya ait redde mesnet markalarında, davalıya ait dava konusu markanın kapsamındaki redde konu 29., 30., 32. ve 35. sınıflardaki mallar/hizmetlerin tamamının ve 05. sınıftaki “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” mallarının davacının redde mesnet markalarının kapsamında aynı/aynı tür/benzer olarak yer aldığı, her ne kadar dava konusu marka ile davacı markalarında “...” ibaresi ortak olarak yer alsa da, “...” ibaresinin ayırt edici niteliğinin zayıf olduğu, nitekim zayıf ibarelerin küçük eklemelerle ortalama tüketici nezdinde farklılaşabileceği, dava konusu markanın tüketici tarafından bütüncül olarak “...” şeklinde algılanacağı, dolayısıyla bu durumun işletmeler arasında bir farklılığa yol açacağı, markaların tertip tarzlarının da farklı olduğu, dava konusu marka ile davacının redde gerekçe markaları arasında marka işaretleri bakımından işitsel, görsel ve anlamsal olarak karıştırılmaya yol açacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığı, davacının tanınmışlık itirazının yerinde olmadığı, SMK 6/6 hükmü kapsamındaki itirazının yerinde olmadığı, davalının kötü niyetli olduğunun ispat edilemediği, 2022-M-13862 sayılı YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dosyaya sundukları bilgi ve belgelerin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, tarafların aynı sektörde faaliyet gösterdiğini, markalara arasında SMK/61 maddesindeki benzerlik koşularının oluştuğunu, tescil edilmek istenen emtialar arasında ki bağlantı, her iki markanın aynı kanallarda birlikte sunulması tüketicilerin firmalar arasında işletmesel, idari ve ekonomik bir bağ olduğunu da düşündürtebileceğini, hedef kitlenin bilinçli tüketici olduğunu, "..." ibaresinin zayıf olmadığını, bilirkişi raporunda tanınmışlığın kabul edilmiş olmasına rağmen mahkemece bu hususun kabul edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE :Dava, YİDK iptali ile 2021/092000 sayılı markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı şirketin 5,29,30,32,35, ve 43. sınıfta tescili için “...+şekil" ibareli marka başvurusunda bulunduğu, başvurunun yayınlanmasından sonra davacının “...” esas ibareli markalarını gerekçe göstererek başvuruya itiraz ettiği, itirazların önce Markalar Dairesi ve nihai olarak YİDK tarafından reddedildiği, bu bağlamda dosya kapsamındaki uyuşmazlığın davalının başvurusuna konu markası ile davacının itirazına mesnet markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi kapsamında iltibas bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Somut uyuşmazlığa uygulanması gereken SMK'nın 6/1. maddesinde, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvurunun reddedileceği belirtilmiştir. Bu durumda önemli olan, halkın işaretler arasında herhangi bir şekilde herhangi bir nedenle bağlantı kurma ihtimali olup, buradaki "ihtimal" kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelimedir ve şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ile bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir (Yargıtay HGK, 15/11/2013 Tarih, 2013/11-202, 2013/1587). Açıklananlar çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, davaya konu 2021/092000 sayılı ve “...+şekil” ibareli marka, siyah renkte, kalın, büyük harflerle, üzeri yeşil bir çizginin bulunduğu ”...” ibaresi ile bu ibarenin altında çok daha küçük punto ile ayırt edici niteliğe haiz olmayan "...” ibaresinin yer aldığı, dava konusu markanın esas unsurunun bütüncül olarak "...” ibaresi olduğu, davacının redde gerekçe markalarında ise, bir kısmı kırmızı zemin üzerine bir kısmı beyaz zemin üzerine münhasıran ".../...” ibaresi veya bu ibare ile birlikte "-...” gibi ekler/kelimelerin yer aldığı kelime markaları veya karma markaları olduğu, davacının itirazına mesnet markalarının esas unsurunun da "..." ibaresinden oluştuğu, davacının itirazına mesnet markasının davalıların başvurusunda bütün olarak yer aldığı, davaya konu başvuru markasının tüketiciler tarafından bir bütün olarak "..." şeklinde algılanacağı, başvuru markasındaki esaslı unsurun “...” kelimesi olduğu, başvuruya eklenen “...” ibaresinin ve şekil unsurunun markaya yeterli düzeyde ayırt edicilik katmadığı, yeterli ayırt edicilik bulunmadığı için "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğundan da söz edilemeyeceği, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, 2025/6668 Esas ve 2026/3847 Karar 24.06.2026 tarihli "...-..." ibareli, 2024/3097 Esas ve 2025/1567 Karar sayılı 06.03.2025 tarihli kararında " ...- ..." markalarına yönelik verdiği, "... - ..." markalarına yönelik olarak verdiği 2019/1582 Esas, 2019/8225 Karar ve 16.12.2019 tarihli kararı ile "... - ..." markalarına yönelik verdiği 2019/1760 Esas, 2019/7960 Karar ve 09/12/2019 tarihli ve "...- ..." markalarına yönelik olarak verdiği 2022/1197 Esas, 2023/5059 Karar sayılı ve 18.09.2023 tarihli, kararlarında da söz konusu "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğundan söz edilemeyeceği ibarelerin benzer bulunduğu, bu bağlamda SMK'nın 6/1. maddesi uyarınca davalının başvurusuna konu markasının davacı markaları ile iltibas tehlikesine yol açacak derecede benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer yandan, SMK'nın 6/1. maddesinin somut uyuşmazlığa tatbik edilebilmesi için karşılaştırılan markaların kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği şartının da gerçekleşmesi gerekir. Bu kapsamda yapılan incelemede, davalının başvurusu kapsamında redde konu 29., 30., 32. ve 35. sınıflardaki mallar/hizmetlerin tamamının ve 05. sınıftaki "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; inşan ve hayvanlar İçin diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı libbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. " mallarının davacının redde mesnet markalarının kapsamında aynı/aynı tür/benzer olarak yer almaktadır. Davalıya ait dava konusu markanın kapsamındaki redde konu 05. sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; inşan ve hayvanlar İçin diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) . diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop Öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." mallarının davacının redde gerekçe markalarının kapsamında ilişkili olarak yer almaktadır. Dava konusu markanın kapsamındaki 05. sınıftaki yukarıda belirtilen ait malların davacının 2013/37644 sayılı markasının kapsamındaki 35. sınıftaki söz konusu malların satış hizmetleri ile ilişkili olduğu, zira söz konusu satış hizmetlerinin davacının markalarında yer alan malların satışı olduğu, mallar ile malların satışı hizmetleri arasında ilişkilidir. Davacının 43.sınıfta tescilli markası bulunmuyar ise de, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 29 ve 30. sınıf mallar ile 43.1.sınıf "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" benzerdir. Zira Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarında açıklandığı üzere, mal ve hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı değerlendirilirken her iki grup mal ve hizmetlerin aynı tüketici kitlesine hitap edip etmediği, birbirine alternatif olup olmadıkları, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip olup olmadığı, hammadde/ mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı, birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı olup olmadıkları gibi hususlarının dikkate alınması gerekir. Davacının itiraza dayanak markalarının kapsamındaki 29 ve 30. sınıfta yer alan gıda malları ile davalının başvurusu kapsamındaki 43/1. sınıf "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" de benzer ihtiyaçları karşıladığından, benzer kabul edilmelidir. Sonuçta; dava konusu başvuru kapsamında yer alan "43. sınıf: Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri. Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar İçin geçici barınma sağlanması hizmetleri." dışındaki mallar/hizmetlerin davacının redde gerekçe markalarının kapsamlarında aynı/aynı tür,benzer/ilişkili olarak yer aldığı, emtia benzerliği şartının da gerçekleştiği anlaşılmıştır. Diğer yandan, davacı tarafından SMK'nın 6/3, 6/4, 6/5, 6/6, 6/9 maddeleri uyarınca da başvurunun tescil edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, davacı markalarının tanınmış olduğu ve bu tanınmışlık nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceğine dair somut delil sunulmadığı, davacının sunduğu kullanım delillerinin önceye dayalı hak sahipliğini ispat eder nitelikte bulunmadığı, davacının ticaret unvanının dava konusu başvuru ile benzer olmadığı, sırf benzer marka başvurusu yapılmasının başvuranın kötü niyetini göstermediği, davacının kötü niyete dayalı iddialarının ispatlanamadığı anlaşıldığından, anılan tescil engelleri yönünden yasal şartların gerçekleşmediği kabul edilmiştir. Bu itibarla yukarıda anılan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmesi gerekirken aksi kanaat ile davanın reddine dair hüküm kurulmuş bulunması doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 17/04/2024 gün ve 2022/512 Esas - 2024/177 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Davanın KISMEN KABULÜ ile TPMK YİDK'in 21/10/2022 tarih, 2022-M-13862 sayılı kararının, 5.,29., 30. 32. ve 35. sınıftaki malların tamamı ile 43. sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri." yönünden KISMEN İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 3-Davalı şirket adına tescilli 2021/092000 sayılı “...+şekil" ibareli markanın 5.,29., 30. 32. ve 35. sınıftaki malların tamamı ile 43. sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri." yönünden KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ ile sicilden TERKİNİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 70.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 70.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, 513,00-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 330,00-TL tebligat masrafı, 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 7.512,40-TL yargılama giderinin, davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek, bu orana tekabül eden 3.756,20-TL'ye, 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç tutarı eklenerek oluşan toplam 3.917,60-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalılar tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 9-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), 10-Davacıdan peşin olarak alınan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 11-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 06/11/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.