Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1697 E. 2026/1862 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1697
- Karar No
- 2026/1862
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1697 - 2026/1862 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/1697 KARAR NO : 2026/1862 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 09/05/2024 NUMARASI : 2023/507 E. - 2024/274 K.
DAVANIN KONUSU : YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 09/05/2024 Tarih ve 2023/507 Esas - 2024/274 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı şirket tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin “...” esas unsurlu markalarına dayalı olarak davalı firmanın tescil ettirmek istediği 2021/160365 sayılı “...” ibareli markaya karşı gerçekleştirdikleri itirazın ... tarafından kısmen dahi olsa nihai olarak reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzediğinin ... tarafından da kabul edildiğini, davacının “...” ibareli markaları ilk kez bundan 25 yıl önce 1998 yılında başta 09. ve 42. sınıflar olmak üzere çeşitli sınıflarda tescil edilerek ... Tic. A.Ş. ile aralarında imzalanan marka lisans sözleşmesi kapsamında adı geçen firma tarafından kullanılmaya devam edildiğini, davacının “...” ibareli seri markalarının tanınmış marka statüsüne ulaşmıştığını, tanınmış markalar söz konusu olduğunda, markalar arasında bağlantı kurulmasının yeterli olduğunu, davacının markalarının tanınmışlığı göz önünde bulundurulduğunda, davalının bu markalardan haberdar olmamasının mümkün görülmediğini, dava konusu markanın tescili halinde davalının müvekkilinin tanınmış markalarının itibarından haksız bir fayda elde edeceğini ve müvekkilinin markalarının itibarının zedeleneceğini ileri sürerek, ... YİDK’nın 06/09/2023 tarih ve 2023/M-10465 sayılı kararının iptaline, 2021/160365 sayılı "..." ibareli marka başvurusu tescil edilmişse hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Şirket vekili, müvekkilinin milli ve yüksek teknoloji odaklı faaliyet gösteren bir savunma sanayi şirketi olduğunu, faaliyet alanları arasında yapay zeka, sürü zekası, robotik sistemler, giyilebilir teknolojiler, artırılmış gerçeklik, görüntü ve sinyal işleme gibi teknolojik alanların da bulunduğunu, dava konusu edilen markanın davalının halihazırda tescilli olan “...” ve ”...” ibareli seri markalarının devamı niteliğini haiz olduğunu, davalının “...” ürünü ile ... ve ... desteğiyle hibrit ve sanal fuar deneyimi sunulmasını amaçladığını, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan birbirlerine benzemediğini, taraf markalarının kapsamına giren emtiaların da farklı olduğunu, bu nedenlerle aralarında karıştırılma ihtimali olduğundan bahsedilemeyeceğini, davacının somut uyuşmazlıkta SMK m. 6/5 ve m. 6/9 hükümlerinde düzenlenmiş şartların gerçekleştiğini somut delillerle ispat edemediğini savunarak, davanın reddin istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının marka işlem dosyasına sunduğu kullanmama def’i ve davacının huzurdaki davasına mesnet aldığı (ilave) markalar da gözetildiğinde, YİDK kararının iptali davasına özelinde, davacının kullanmama def’ine muhatap markalarından sadece 2003/01606 ve 2003/01607 sayılı olanların tescilleri kapsamına “bilgisayarlar” giriyor olduğundan, davacının sadece bu markalarının, ciddi kullanımı ispat edilebilen “bilgisayarlar” açısından SMK m. 6/1 hükmü kapsamında korunabileceği, taraf markaların/işaretlerin görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olduğu, dava konusu edilen markanın kapsamında kalmış olan emtialar yönünden, YİDK kararının iptali talepli dava özelinde, emtia ayniyeti/benzerliği/ türdeşliği şartının gerçekleşmediği, hükümsüzlük talepli dava özelinde ise, bu emtialarının tamamı yönünden emtia ayniyeti/ benzerliği/ türdeşliği şartının gerçekleştiği, bu değerlendirmelerden dolayı, taraf markaları arasında YİDK kararının iptali talepli dava yönünden, karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, hükümsüzlük talepli dava yönünden ise, dava konusu edilen markanın kapsamında kalmış olan tüm emtialar açısından karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunduğu, Davacının “tanınmışlık” iddiasının davalı markasının tesciline/ hükmüne bir engelinin/ etkisinin olamayacağı, kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı, YİDK kararının iptali koşullarının oluşmadığı, davalı markasının hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda YİDK kararının iptali yönünden davanın reddine, hükümsüzlük isteminin kabulüne, davaya konu markanın tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tarafların karşılaştırılan markaları arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, müvekkilinin "..." ibareli markalarının tanınmış olduğunu, bu durumun markalar arasındaki karıştırılma ihtimalini arttırdığını, başvurunun müvekkilinin markalarının tanınmışlığından yararlanmak maksadıyla kötüniyetle yapıldığını, davalının müvekkilinin tanınmış markalarından haberdar olmadığının kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu "..." ürününün ...ve ...desteğiyle hibrit ve sanal fuar deneyimi sunulmasını amaçladığını, müşterilerin gerçek ortamındaymış gibi ürünleri incelemesine ya da gezmesine imkan tanıdığını, karşılaştırılan markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, tarafların tamamen farklı sahalarda faaliyet gösterdiğini, markaların kullanıldıkları emtiaların çakışmadığını, dava konusu markanın müvekkilinin “...” ve ”...” ibareli seri markalarının devamı niteliğinde bulunduğunu, davacı markalarının ciddi kullanımının ispatlanamadığını, kullanımı ispatlanan malların dava konusu YİDK kararı ile başvuru markasının kapsamından çıkarıldığını, kalan emtialar yönünden SMK'nın 6/1.maddesi koşullarının gerçekleşmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... nezdinde ileri sürülen kullanmama def'inin dava dosyası bakımından dikkate alınmamasının yerinde bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE :1-Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, SMK'nın 6/5.maddesi şartlarının somut olayda gerçekleştiğinin ve başvurunun kötüniyetle yapıldığının ispatlanamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir. 2- Davalı Şirket vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; marka işlem dosyasına göre, davalı şirketin "..." ibaresinin, 09, 41 ve 42. sınıflarda tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas, tanınmışlık ve kötüniyet iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davalı şirketin de işlem dosyasında kullanım ispatı talebinde bulunduğu, Markalar Dairesi Başkanlığı kararıyla taraf markaları benzer bulunmadığından, kullanım ispatının incelenmesine gerek görülmeyerek itirazın reddine karar verildiği, davacının bu karara itirazı üzerine 2023-M-10465 sayılı YİDK kararı ile davacı tarafça sunulan kullanım delilleri incelenerek itirazın kısmen kabulüne, başvuru kapsamından benzer bulunan 9 ve 42.sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin çıkarılmasına karar verildiği, YİDK kararının davacıya 11/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacının YİDK kararı sonrası başvuru kapsamında kalan mal ve hizmetler yönünden işbu davayı iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 25/10/2023 tarihinde açtığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesinin kabulü ve davalı Şirket'in istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu "..." ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "..." ibareli markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı noktasındadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez. Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir. İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir. Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşmaktadır. Davacının mesnet markaları da "..." esas unsurludur. Görüleceği üzere, taraf markalarında "..." ibaresi ortak olarak yer almaktadır. Her ne kadar, ilk derece mahkemesince taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğunun kabulü ile hükümsüzlük davasının kabulünün gerektiği sonucuna ulaşılmış ise de, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15.12.2025 tarih ve 2025/2742 E.-2025/7552 K. sayılı ve 28.11.2024 tarih ve 2024/361 E.-2024/8440 K. sayılı kararlarında taraf markalarında ortak olan "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu kabul edilmiştir. Bu tür, ayırt ediciliği düşük nitelikte ibarelerde yapılacak küçük değişiklikler dahi ayırt ediciliği sağlayabilmektedir. Somut uyuşmazlıkta ise, davalı başvurucu, bir bütün olarak "..." ibaresinin marka olarak tescilini talep etmiş, markasını davacı markalarından uzaklaştırmıştır. Dava konusu marka davacının mesnet markalarını çağrıştırmadığı gibi, "..." ibaresine vurgu da yapılmadığından, farklı ticari kaynaktan gelen bir marka olduğu derhal ve ilk bakışta algılanabilmektedir. Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan kararlarında "..." ve "..." ibareli markalar ".../..." ibareli markalarla benzer bulunmamıştır. Bu hale göre, taraf markaları arasında, ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı, dava konusu başvuruya yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı, işaretlerin bütünü itibariyle bıraktığı izlenim farklı bulunduğundan, başvurunun iltibasa sebebiyet vermeyeceği kanaatine varılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir. Tarafların marka işaretleri benzer bulunmadığından, Dairemizce emtia benzerliği ve YİDK sürecinde ileri sürülen kullanım ispatı yönünden değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de ihtiyaç duyulmamıştır. Bu itibarla, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 09/05/2024 gün ve 2023/507 Esas - 2024/274 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85-TL’nin düşümü ile kalan 462,15-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına, 5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 70.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına, 7-Davalı şirket tarafından istinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine, 8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine, (HMK m.333), 9-Davalı şirketten peşin olarak alınan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde anılan davalıya iadesine, 10-Davacı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 732,00-TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60-TL’nin düşümü ile kalan 304,40-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına, 11-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 05/11/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.