Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1241 E. 2026/862 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1241 - 2026/862 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1241 KARAR NO : 2026/862

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08.07.2024 NUMARASI : 2022/773 Esas 2024/502 Karar

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : 08.05.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 14.05.2026

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacılar vekili, 06.08.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı çekici ile davacıların oğlu olan ...’in yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiğini, kazada ...’in vefat ettiğini, anne ve babası olan davacıların destekten yoksun kaldığını, davalı sigorta şirketine başvuru ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını, davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ... için 100,00 TL ve davacı baba ... için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davacı anne ... için talebini 590.215,35 TL, davacı ... için 359.418,94 TL olarak artırmış ve kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı sigorta şirketi vekili, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup kusur durumunun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınması gerektiğini, yolcu konumundaki müteveffanın emniyet kemeri ve koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığı araştırılarak % 20 oranında müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, tazminatın uzman bilirkişiler tarafından hesaplanması gerektiğini, davanın hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin olduğu, 28.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında, müteveffanın yolcu olarak bulunduğu motorlu bisiklet sürücüsünün % 75 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, davalı sigorta şirketinin kusur dağılım oranına bağlı kalmaksızın zarardan sorumlu olduğu, müteveffanın sigortalı araçta yolcu konumunda olmadığından hatır taşıması yapılamayacağı, motosiklette yolcu olarak bulunan müteveffanın koruyucu kıyafet olmaksızın yolculuk yaptığına ilişkin soruşturma evrakında delile ulaşılamadığı gibi çekici ve ekindeki aracın altında kalan kişinin ölümünün koruyucu kıyafetin önlemesinin mümkün olmadığından tazminattan indirim yapılmadığı 12.02.2024 tarihli aktüer bilirkişi ek raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davacı ... için 359.418,84 TL'nin 12.11.2022 dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, davacı ... için 590.215,35 TL'nin 12.11.2022 dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişen oranlı avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davanın kusur oranına göre destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğunu, mahkemece öncelikle tarafların kusur durumlarının tespiti gerektiğini, tazminatın kusur oranına göre hesaplanması gerektiğini, aktüer bilirkişi raporu usul ve yasaya aykırı olup % 100 kusur üzerinden hesaplama yapıldığını, davalı sigorta şirketi açısından % 25 kusur oranına göre hesaplama yapılması gerektiğini kazada hatır taşıması olmasına rağmen hatır indirimi yapılmadığını, müterafik kusurun gereğince araştırılmadığını, müteveffanın elektrik motorlu bisiklette yolculuk etmesi hususunda emniyet kemeri takmamasının tespit edilemeyeceği, takdirin mahkemeye bırakılmış olsa da kask takip takmadığının tespit edilemez olduğuna itirazları bulunduğunu, kask takmamanın müterafik kusur olduğunu, mahkemece hatalı rapor esas alınarak eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacılar vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde, mahkemece verilen kararın yerinde olup kararın faiz başlangıç tarihi yönünden düzeltilmesini talep ettiklerini, ıslah dilekçesi ile faiz talep edilmesinin mümkün olduğunu, haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olup bu hususun düzeltilmesi gerektiğini, aksi kanaat hasıl olması halinde temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda; Davacılar vekili, 06.08.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile ...'in yolcu olarak bulunduğu elektrik motorlu bisikletin karıştığı kaza sonucunda ...'in vefat ettiğini, anne ve babası olan davacıların destekten yoksun kaldığını belirterek destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. 1-6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir. Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay'ın kabul görmüş pay esasına göre evli ve çocuklu olarak vefat eden desteğin çocuklarının eş ile birlikte destek payı alacağı durumda destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. Somut olayda 06.08.2022 tarihinde boşanmış olarak vefat eden ...'in anne ve babası olan davacılar tarafından yoksun kalma tazminatı talebiyle dava açıldığı, müteveffanın dava dışı oğlu Melih İldeniz'in bulunduğu, bu durumda müteveffanın sosyal ve ekonomik çevresi, kaza tarihindeki yaşı da nazara alınarak tekrar evlenip evlenmeyeceği değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre Yargıtay tarafından kabul edilen pay esasına göre destek paylarının belirlenerek hesaplama yapılması gerekirken bu yönde herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ile destek paylarının belirlendiği aktüer bilirkişi ek raporunun hükme esas alınmış olması doğru görülmemiştir. 2-26.04.2016 tarihinde 2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, sigortanın temerrüdü için sigorta şirketine müracaat zorunludur. Somut olayda dava dilekçesinde davalı sigorta şirketine 21.10.2022 tarihinde başvuruda bulunulduğunun ileri sürüldüğü ve ekinde 20.10.2022 tarihli dilekçe ibraz edilmiş olduğu nazara alınarak davadan önce davalı sigorta şirketine başvuruda bulunup bulunulmadığının tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması, başvuruya ilişkin tüm kayıt ve belgelerin temini ile davalı sigorta şirketine başvuru tarihi tespit edilmesi, eksik belge ile başvuru yapıldığı hususunda davacı tarafa bildirim yapılıp yapılmadığının saptanması, yukarıda açıklanan Kanun hükümlerine göre davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin belirlenmesi, aksi halde arabuluculuk başvurusuna göre temerrüt tarihi belirlenmesi ve sonucuna göre faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı gerekçelerle dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olması doğru değildir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin ve davacı vekilinin temerrüt tarihine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek ve tarafların istinaf sebeplerine göre oluşan kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin ve davacılar vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 2-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına, 4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.