Bölge Adliye Mahkemesi 2023/588 E. 2026/1313 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/588

KARAR NO : 2026/1313

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/11/2022

NUMARASI : 2022/69 Esas - 2022/1033 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/07/2026

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin verilen kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; Müvekkili sigorta şirketi nezdinde Emtia abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan dava dışı sigortalı ... AŞ.ye ait emtianın, Türkiye'den Almanya'ya davalı şirketin sorumluluğunda ... plaka sayılı TIR'larla taşıması sırasında hasarlandığını; Emtia faturası ve yapılan tespitler uyarınca sovtaj değerlemesi de dikkate alınarak belirlenen 1.836,80 Euro sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini; ayrıca TBK hükümleri gereği de sigortalının işbu hasar nedeniyle üçüncü kişiler üzerindeki haklarını temlik aldıklarını; Davalı ... şirketine karşı davanın navlun faturası ve ... belgesine göre taşıyan-forwarder olarak işbu davanın açıldığını; Emtianın TIR içerisinde taşınması sırasında ambalaj hasarının olduğunun tespit ve hasara ilişkin olarak 06.02.2020 tarihinde “81xDP” şeklinde not düşüldüğünü; ayrıca hasar tutanakları tutulduğunu ve davalı yana ihtarname gönderildiğini; İleri sürerek davanın kabulüne, müvekkilinin davalı şirketten olan 1.836,80 Euro alacağına ilişkin Küçükçekmece 3. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP: Davalı vekili; Davanın ... m.32 gereği bir yıllık zamanaşımı süresinin geçmesinden sonra açıldığını, CMRnin30 maddesi gereği hasarın süresinde ihbar edilmediğini; Dava konusu yüklerin Almanya'daki alıcı firmaya tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, davacının iddiasının aksine ... belgesinde de ambalaj hasarına veya başka türlü hasara ilişkin herhangi bir şerh bulunmadığını, “81xDP” şeklindeki ifadenin hasar kaydı olarak herhangi bir anlamı olmadığını, hasarı gösteren bir ibare olmadığını; Davacı yan vekili tarafından sunulan 02.04.2020 tarihli ekspertiz raporunun objektiflikten uzak, tek taraflı ve hükme dayanak olamayacağını, raporda ... belgesine şerh düşülerek durumun sigortalı yetkililerine bildirildiği şeklinde tespit bulunmasına rağmen ... belgesinde herhangi bir hasar şerhinin bulunmadığını, raporun ... belgesi incelenmeden hazırlandığını; ” ... raporuna ekli fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere emtianın hiçbirinde gözle görülür bir hasarın bulunmadığını; ... raporunda da hasarın ambalaj ile sınırlı olduğundan sovtaj imkânı bulunmadığı tespitinin yapıldığını, ambalaj üzerindeki kirlenmenin hasar olarak kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğunu; Müvekkili şirketin ... gereği sınırlı sorumlu olduğunu ve faizin yıllık %5 olduğunu, Gönderinin ambalajlanmasının taşıyıcının yükümlülüğünde olmadığını, bu sebeplerden doğan zarardan taşıyıcı müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olamayacağını, talep edilen zarar miktarının fahiş olduğunu; ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; Ziya ve hasar halinde tazminatın hesaplanmasına ilişkin ...'nin 23. maddesine göre; emtianın kısmen veya tamamen kaybı halinde tazminat, emtianın taşınmak üzere teslim edildiği yer ve tarihteki değerine göre hesaplanır. Ancak kısmi kayıp halinde, sorumluluk miktarının tespitinde kaybedilen kısmın ağırlığına göre taşıyıcının sorumlu olduğu miktar belirlenmelidir. Bu durumda tazminat, eksik brüt ağırlığın kg başına 8,33 ... tutarını aşamaz. ...'nin 29. maddesinde ise, "hasar taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurdan ileri gelmiş ise, taşımacı, ...hükümlerinden faydalanamaz" denilmek suretiyle taşımacının sınırsız sorumluluk halleri sayıldığı,bu kapsamda somut olayda, emtianın hasara uğramasında davalıların ağır kusurundan söz edilemeyeceğinden, hükmedilecek tazminatın ...'nin 23. maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesi gereği hesaplanması gerekmektedir, dava konusu olayda 245 adet kurutma makinesinin taşındığı, bunlardan 81 adetinin hasarlandığı ve 81 adet makinenin brüt ağırlığının 3.645-kg olduğu, taşıyıcının sorumluluğunun 3.645 kg x 8,33 ...: 30.362,85 ... olduğu, yapılan hesaplamada tespit edilen zarar üst sınırının tespit edilen hasar bedeli sorumluluk sınırı altında kaldığı, diğer yandan hasara uğrayan emtia bedeli 1.669,82-euro olup, davacı tarafından davadışı sigortalı ile arasında imzalanan sigorta sözleşmesi gereği ödenen %10 oranında 166,98-euro tutarında ilave bedel de eklenerek 1.836,80-euro tazminat talep edildiği;Ancak; davada ancak gerçek zarar talep edilebilecek olup, sigortalı ile sigortacının arasındaki sigorta akdi hükümleri gereği uygulanan %10 ilave bedel tutarı olan 166,98-euro'nun davalıdan talep edilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle Davanın kısmen kabulü ile 1669,82-Euro asıl alacak yönünden davalının Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin kabul edilen bu miktar ile takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca EURO cinsin 1 yıllık vadeli mevduata devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazla talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili;iddia edilen hasar tarihinin 06.02.2020 olup dava tarihinin 21.01.2022 tarihi olduğu ,... Konvansiyonuna tabi taşımalardan doğacak davaların 1 (bir) yıl içinde açılması gerektiğinden davanın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini,CMRnin.30 maddesi gereği 7 gün içinde ihbar yapılmadığını ,... senedine hasar notu düşülerek derhal hasar ihbarı şartının sağlandığından bahisle 7 günlük süre içinde ihbar yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiş ise de işbu tespitin hatalı olduğunu , ... senedinin üzerinde herhangi bir hasar kaydı mevcut olmadığını ,emteanın Türkiye'den yüklenmiş olup Almanya'daki ... ... Gmbh isimli firmaya, tam ve hasarsız teslim edildiği, bilirkişi raporunda, ... taşıma belgesi üzerinde yazılı "81xDP" 'yi değerlendirirken, ekspertiz raporunda "81xDP" notunun doğrudan 81 paket hasarlı olarak değerlendirildiğinden bahisle, 81xDP ibaresinin 81 adet paketin ambalajının hasarlı olduğunu ifade ettiğini,bilirkişi'nin subjektif düzenlenen hatalı ekspertiz raporunu dikkate alarak ve varsayımlar üzerine yaptığı bu tespitin kabul edileyemeceğini, fotoğraflarda da görüleceği üzere emteaların hiçbirinde gözle görülen bir hasar bulunmadığı,gerçek bir hasar mevcut olmadığını ,ambalaj üzerindeki "kirlenme" durumu temizlenebilecek ve etkisi giderilebilecekken "hasar" olarak adlandırılması tamamiyle davacı lehine, subjektif bir tespit olacağı,emtealar gönderen tarafından yetersizce paketlenmiş ve düzgün bir şekilde yüklenmediği ,paletlerin arasına hava yastığı konduğu iddia edilse de istifleme oldukça sık yapılmış olup arada herhangi bir hava yastığı vb. aparat bulunmadğı,gönderenin eşyayı en iyi tanıyan kimseler olarak onun özelliklerini göz önünde tutarak gerekli tedbirleri almaları gerektiğini ambalajlama yetersizliği müvekkil şirketin sorumluluğunda olmadığı , 81 adet emteanın ambalajında kirlenme söz konusu olduğu dikkate alındığında; emteanın ... hesabı yapılırken,söz konusu kirli/hasarlı ambalajların ağırlığının hesaplanması gerektiği ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davacı vekili ; poliçedeki %10 bedel artışı miktarının sorumlulara rücu edilemeyeceğine yönelik bir hüküm mevzuatımızda mevcut olmadığını Yapılan ödeme sigorta kapsamında olup, gerek TTK madde 1472 gereği, gerek ise TBK madde 183 hükümleri gereği, müvekkil sigortacının ödemiş olduğu tazminat miktarınca zarar sorumlusuna rücu imkanı bulunduğunu davalıların ağır kusurlu olmaları sebebiyle sınırlı sorumluluk hükümleri uygulama alanı bulamayacağını ,taşıyıcı sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanma hakkını kaybettiği anda tam tazminatla sorumlu tutulması gerektiğini ,alacağın likit olmadığından bahsedilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Uluslarası karayolu taşıması sırasında hasarlanan emtia ambalajı nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın rücusu için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Öğretide hasar kavramı yönünden ...’nin tümü dikkate alınarak yapılmış detaylı bir tanımı da mevcuttur. Buna göre; taşıma sözleşmesine konu eşyanın fiziksel özelliğinde kötüleşme veya değişme meydana getiren, böylece eşyanın durumu veya değerinde neticeler doğuran, buna karşın kullanım amacını kaldırmayan ve eşyanın tümden değer veya miktarını yok etmeyen etki olarak tanımlanmıştır. Hasarda ise geri döndürülebilir bir değişim, dönüşüm veya kötüleşme söz konusu olacaktır. Örneğin, taşımaya konu kıyafet ambalajlarının, taşıma aracının içinin temiz olmaması dolayısıyla kirlenmesi hadisesinde; ambalaj kirlenmesi, eşyanın maddî değerinde azalma meydana getirmekle birlikte bu azalma ambalajın yenilenmesi yahut temizlenmesiyle giderilebilen, eşyanın kullanım amacını bertaraf etmeyen bir hasar olarak nitelendirilebilecektir. Şu halde; örnekteki hasar halinde ambalajların kirli olması, değerlerinde temizliği gerektirir bir azalma meydana getirdiğinden, temizlik bedelince bir tazminat sorumluluğu söz konusu olacaktır.(Osman Uyaroğlu -... ye göre Taşyıcının kayıp ve Hasar Halinde Tazminat Sorumluluğu TAAD Yıl 13 . Sayı 51 . Temmuz 2022 sahife:543)

Somut olayda ambalaj hasarının mevcut olduğu; emtiada bir hasar meydana gelmemiş olmasına rağmen satışa arz edilecek emtianın dış ambalajının kirlendiği hususu ... raporu ile belirlenmesine göre; hasarın giderilmesi için yapılacak ambalaj değişimi giderleri davalı taşıyıcının sorumluluğundadır. Davalı vekili ... de hasar şerhi bulunmadığını ileri sürsede alıcı ... tarafından sigortalıya gönderilen hasar bildiriminde 37 adet DP hasarı bildirilmiş olup ... dilinde ... kelimelerinin kısaltılması olduğu (ambalaj kağıdı) kullanıldığı, ambalaj hasarına ilişkin kullanıldığı ... ve bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Bu nedenle ambalaj hasarını tarif için kullanılan ... notunun Hasar şerhi olarak kabulü yerindedir. Bu halde ayrıca taşıyıcıya öngörülen 7 günlük sürede bir bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Davalı vekili alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de emtianın 06.02.2020 tarihinde teslim edildiği, 16.09.2020 tarihinde icra takibi başlatılıp 25.01.2021 tarihinde davalı borçlunun itiraz dilekçesinin davacıya tebliğ edildiği zamanaşımının kesilip yeniden işlemeye başladığı ve 21.01.2022 tahinde eldeki dava açıldığından, ...'nin 32/1. Maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden zamanaşımı süresinin geçtiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

... raporunda emtia ambalajlarında ki hasarın kirlenme şeklinde oluştuğu, sunulan yükleme fotoğraflarından yükleme sırasında dört sıra yan yana üç sıra üst üste yükleme yapıldığı ve paletler arasında hava yastıkları konulduğu, araç içinin, yan tentelerin ve ştangaların temiz olduğunun anlaşıldığı hasarın ne şekilde meydana geldiği hususunda davalı taşıyıcı tarafından ekspere bilgi verilmediği belirtilmiştir. Bu halde; tam yük olarak yüklenen emtiaların ambalajlarının kısmen neden bozulup kirlendiği hususu belirlenememekle birlikte davalı bu kirlenmede kusuru olmadığını kanıtlayamamış olmakla; sorumluluktan kurtulma sebebi ileri sürmeyen davalının hasardan sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır. Her bir emtia ayrı ayrı ambalajlanıp strafor ve dış kısmı da plastik ambalaj ile ayrıca çevrilerek muhafazaya alınmış olduğu, 245 emtiadan sadece 81 sinde ambalaj hasarı bulunduğu, yükleten sigortalıya sorumluluk yüklenemeyeceğinden taşıyıcının sorumluluk alanında meydana gelen hasarın her bir emtianın brüt ağırlığına göre hesaplanması da yerinde olup, ambalaj hasarı nedeniyle sovtaj hesabı da yapılmayacağından aksi yönde ki istinaf nedeni yerinde değildir.

... Konvansiyonu uyarınca bir hasar veya kayıp (zıya) durumunda taşımacı, malda meydana gelen değer kaybına (mal bedeline) ek olarak taşıma ücretini (navlun), gümrük vergilerini, resimleri ve malın taşınmasıyla ilgili yapılan diğer masrafları ödemekle yükümlüdür.Malın zamanında yetişmemesinden doğan kâr kaybı, müşteri kaybı veya fabrikanın durması gibi dolaylı zararlar ... kapsamında taşımacıdan talep edilemez.Bu kapsamda ;sigortacı ile sigortalısı arasında mal bedelinden başkaca %10 oranında ilave bedel ödenmesi özel bir ödeme olup davalı taşıyıcıdan talep edilemez. Bu miktar için temlik belgesi verildiği ileri sürülerek taşıyıcının sorumluluğuna gidilemez .... nin 27 maddesi uyarınca Hak sahibi, ödenecek tazminat için faiz talep edebilir. Yılda %5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme talebinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten itibaren tahakkuk ettirilir. Böyle bir talepte bulunulmamış ise tahakkuk, dava açıldığı tarihten itibaren yapılır.Talep olunan alacak ,tazminat kabilinden olup taşıyıcının sorumluluğu hükümlerine göre belirlendiğinden alacağın likit olduğuna ilişkin istinaf nedeni de yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle;davacı ve davalı vekilinin karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Alınması gereken 1.737,19-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 435-TL harcın mahsubu ile kalan 1302,19-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Taraflarca yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/07/2026