Bölge Adliye Mahkemesi 2023/581 E. 2026/1309 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/581

KARAR NO : 2026/1309

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/01/2023

NUMARASI : 2021/34 Esas - 2023/18 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 18/01/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/07/2026

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... ... Emtia Sigorta Poliçesi sigortalı bulunan ... ...AŞ tarafından Litvanya'da yerleşik ... firmasına ihraç edilen "..." totem reklam panosunun demonte şekilde İstanbul'dan Litvanya'ya karayolu ile nakliyesinin davalı tarafından yapıldığını, emtianın davalı tarafından kusurlu olarak taşınması sonucunda emtiayı oluşturan parçalardan 6 adet highrise direk kaplaması, 2 adet ışık bandı ve 3 adet highrise altı kaplaması parçasında maddi hasar meydana geldiğini, emtiada meydana gelen hasarın varlığı ve miktarı ... belgesi ve ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, emtiada meydana gelen bu hasar nedeniyle müvekkili şirket tarafından, sigortalısına 4900 Euro karşılığı (Poliçe kuru 1 Euro 6.1817 -TL) 30.290,33-TL tazminat ödendiğini, ... Konvansiyonunun 17. maddesi “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” hükmünü ihtiva ettiğini, ayrıca ... Konvansiyonunun 8. maddesinde, taşıyıcının yükü sağlıklı bir şekilde taşıyabilmesi ve yükün hasara uğramaması için yüklemeye ve istiflemeye nezaret etmesi ve kontrol etmesi gerektiği açıkça belirtildiğini, dolayısıyla davalı tarafından gerçekleştirilen nakliye sonucunda oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunu, ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul Anadolu 1. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ancak davalının takibe itiraz ettiğini beyan ile, davalının itirazının iptaline, davalıların %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; müvekkili şirketin dava ile ilgisi olup olmadığı, davacının yasal halef olup olmadığı, davacının sigortalısına herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, iddia edilen hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı, poliçenin dava konusu taşımaya ilişkin bir poliçe olup olmadığı, ekspertiz raporunun içeriği ve tespitleri, iddia edilen hasarın nasıl ve ne şekilde hesaplandığı, sovtaj yapılıp yapılmadığı, ya da hasarlı emtiaların aynısının üretilip gönderildiği hususlarının dosya kapsamında anlaşılamadığını,sigortalının, bir kısım emtiaları taşıması için yine dava dışı .....AŞ. ile anlaştığı, emtiaların ... plakalı (Yabancı Plakalı) araçlar ile taşındığı ve taşıma esnasında emtialarda hasar oluştuğu iddia edildiğini, müvekkili şirketin,taşıtan ... ...A.Ş. ile herhangi bir yük taşıma sözleşmesi yapmadığını, ... A.Şnin Litvanya'da bulunan alıcı için düzenlediği satış faturasında, toplam mal bedelinin 10.479,29 EUR olduğunu, satışın CIF kaydıyla yapıldığı belirtildiğini, dosyada ... A.Ş.nin satış bedelini alamadığına veya eksik aldığına dair (yani zarara ilişkin) bir belge olmadığını, araç yolda her hangi bir kazaya karışmadığından ve olağan dışı bir durum olmadığından emtiaların taşımadan kaynaklı bir zarara uğramadığını, tamamen sigortalının hatalı yüklemesinden kaynaklanan bir zarar oluştuğunu, göndericinin yükümlülüğü olan yükleme ve istiflemeden kaynaklandığını, müvekkili şirketin sorumluluğuna karar verilse dahi, taşıyıcı konumundaki müvekkili şirketin sorumluluğunun ... uyarınca sınırlandırıldığını, talep edilen faiz oranı fahiş ve talep edilen icra inkar tazminatı hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan ile, öncelikle usuli itirazların kabulü ile davanın usulden reddini,aksi halde davanın esastan reddine,davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece; bilirkişi raporunda hasar gören emtianın değerinin sovtaj değeri bulunmadığı tespit edilerek 30.290,33-TL olarak bildirildiği ve takip öncesi faiz talebinin hesaplanmadığı, CMRnin 27.madde gereği ödeme talebinin davalıya yazılı olarak tebliğ tarihinin faiz başlangı olarak kabulü gerektiği, davacının yazılı talepte bulunduğuna ilişkin belge bulunmadığından takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, netice itibariyle davacının geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödediği, zararın taşıma sırasında meydana geldiği, davacının ödediği bedeli taşıyıcı olan davalıdan rücu edebileceği kanaatine varılarak, davalının itirazının 30.290,33-TL iptaline,işlemiş faiz talebi bakımından davanın reddine likit olmayan alacak nedeniyle icra inkar tazminatı ve red edilen miktar bakımından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili; davacının talepleri zamanaşımına uğradığı, müvekkil şirketin taşıtan ... AŞ. ile taşıma sözleşmesi yapmadığını, sözleşme yapan firma dava dışı ... şirketi olduğunu, ayrıca taşımayı yapan araçların müvekkil şirketin araçları olmadığını, mal satış faturası incelendiğinde, toplam mal bedelinin 10.479,29 EUR olduğunu, satışın CIF kaydıyla yapıldığı belirtildiği, ... A.Ş.'nin satış bedelini alamadığına veya eksik aldığına dair (yani zarara ilişkin) bir belge olmadığını, taşıtanın karayolu ile uzun yol taşımayı göz önünde bulundurarak taşınan emtiayı güvenli ve emniyetli bir şekilde yüklemesini yapması gerektiğini, dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde, emtiaların uzun yol taşımaya uygun olmayan bir şekilde yüklendiğini, gerekli şekilde sabitlenmediğinin görüldüğünü, araç yolda her hangi bir kazaya karışmadığından emtiaların taşımadan kaynaklı bir zarara uğramadığını, tamamen sigortalının hatalı yüklemesinden kaynaklanan bir zarar oluştuğunu, emtiaları yükleyecek ve istifleyecek personel, müvekkil şirket tarafından sağlanmadığını, hasarlanan emtiaların tekrar üretilip gönderildiği iddia edildiğini, fakat dosyaya tekrar üretilip gönderilen emtialara ilişkin bir belge sunulmadığını, ayrıca hasarlanan emtiaların akıbeti belli olmadığını, hasarlandığı iddia edilen emtiaların bir şekilde değerlendirilmesi mümkün olduğunu, sigorta şirketi tarafından her hangi bir sovtaj bedeli hesaplanmamasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava, davacı tarafından emtia ... sigorta poliçesiyle sigortalanan emtianın davalı tarafından taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle, davacı tarafından sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu taşıma Litvanya-Türkiye arasında gerçekleştiğinden, uyuşmazlığın ... ... hükümlerine göre çözümü gerekir. Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu hususlarında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Davalı taraf, dava dışı taşıtan ... A.Ş. ile taşıma sözleşmesi yapmadığı, sözleşme yapan firma dava dışı ... şirketi olup, taşımayı yapan araçların müvekkili şirketin araçları olmadığını savunmuş ise de ; davalının navlun faturasını ... şirketi adına düzenlediği ve ... belgesinin de davalı tarafından düzenlenmesi karşısında davalının taşımada taraf olmadığına ilişkin itirazı yerinde değildir.... uyarınca, bir kişinin taşıyıcı olarak sorumlu tutulabilmesi için taşıma işini üstlenmesi gerekli ve yeterlidir.

Davalı vekili alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş ise de emtianın 03.10.2019 tarihinde teslim edildiği, 01.07.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığından zamanaşımının kesildiği, 18.01.2021 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşıldığından, ...'nin 32/1. Maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden zamanaşımına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Davalı taşıyıcı sorumsuz olduğu sebebi ispat yükü altındadır. 17/2’madde deki genel sorumluluktan kurtulma sebeplerine dayanması halinde 18/1 madde hükmünce ispat yükü kendisine düşer. Taşıyıcı bu halde öncelikle sorumluluktan kurtulma sebebinin varlığını, akabinde zararın bizatihi bu sebepten kaynaklandığını ispatla mükelleftir. Bir başka deyişle taşıyıcı zarar ile öne sürdüğü genel sorumluluktan kurtulma sebebi arasındaki illiyet bağını ispat etmek zorundadır. Genel sorumluluktan kurtulma sebeplerine dayanıldığında taşıyıcı hem sorumsuzluk sebebini hem zarar ile sebep arasındaki illiyet bağını hem de tedbirli bir taşıyıcıdan beklenen dikkat ve özenin fiilen yerine getirdiğini ispatla yükümlüdür. Alınan bilirkişi raporunda; davacının teslim aldığı yükü,sorumluluğunda olan sabitleme hatası nedeniyle varış noktasında alıcısına hasarlı olarak teslim ettiğinin ... belgesi üzerine düşülen şerh ile sübuta erdiği, ... 25’inci madde gereğince hesaplanan ve ödenen 30.290,33-TL tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği emtianın yurt içine getirilemediğinden sovtaj değeri olmadığı yolunda görüş bildirilmiştir.

Davalı vekili ürünlerin cif satış şeklinde satıldığını ileri sürmekte ise de "alıcı tarafından sigortaya gönderilen 21.02.2020 tarihli yazılı beyanda hasarın üretici tarafından ücretsiz giderileceğini hasar dosyasındaki ödemenin sigortalıya ödenmesi talebinde bulunduğundan, davacı sigortalının mal üzerinde menfaati devam etmektedir. Sigortalı alıcıya karşı hasarı yüklenmiştir.Eksper raporunda; 6 adet highrise direk kaplaması, 2 adet ışık bandı, 3 adet highrise alt kaplaması olup; Sigortalı ile bahse konu parçaların Litvanya'dan tekrar geri getirilmesi, onarılması veya Litvanya'ya teknik eleman göndererek onarılması gibi imkanlar olmadığı, hasarlı parçaların tekrar üretilerek gönderilmesinin en makul yol olacağı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle zararın artmaması bakımından sovtaj takdir edilmemesi yerindedir.

Açıklanan nedenlerle; karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 2.069,13-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 517,28-TL harcın mahsubu ile kalan 1.551,85-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 112-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/07/2026

.