Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1522 E. 2026/2229 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1522 KARAR NO : 2026/2229 KARAR TARİHİ : 13/07/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/05/2023 NUMARASI : 2020/827 ESAS 2023/188 KARAR

DAVACI : ... -... VEKİLİ : Av. ...- DAVALI : ... -...- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 13/07/2026 YAZIM TARİHİ : 13/07/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2023 tarih, 2020/827 Esas, 2023/188 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ : Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... Restoran ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortaklarının ... ile ... olduğunu, ...'ın ...'ı, ...'ın ise ...'i vekil tayin ettiğini, vekillerin kendi arasında ... Restoran ve Tic. Ltd. Şti.'nin %50 hissesini ... tarafından ...'a 17.06.2019 tarihli satış sözleşmesi ile sattığını, sözleşmenin her iki ortağın vekilleri tarafından yapıldığını, sözleşmenin ikinci paragrafında "sözleşme devamında vekillerin isimleri kullanılacaktır" denildiğini, bu nedenle sözleşmede şirket ortaklarının isimleri yerine vekillerin isimleri belirtildiğini, ... ve ...'in satış sözleşmesinin tarafları olmadığını, ... ile ... arasında hukuken hiçbir alacak-borç ilişkisinin mevcut olmadığını, bu protokol uyarınca 6 adet bono vekiller arasında düzenlenerek verildiğini, protokol uyarınca sözleşmede vekillerin isimleri kullanıldığını ve düzenlenen 6 adet bonoda da vekillerin isimlerinin kullanılarak devam edildiğini, ancak davalı ...'in davacı müvekkili hakkında protokol sebebiyle verilen bonolarla kendisini alacaklı göstererek ve ...'ı borçlu göstererek icra takibinde bulunduğunu, sözleşmenin gerçek taraflarının şirkette hisse sahibi olan ... ile ...'ın olduğunu, hem protokol ve hem de protokol'da belirtilen ödemeler hisse sahipleri arasında hüküm ifade ettiğini, protokol konusu hisseyi devretmesi gereken ... olup bu hisse bedeli karşılığını ödemesi gerekenin ... olduğunu, ... ve ... bu protokolde taraflar adına işlemi yapan vekiller olduğunu, davalının müvekkilinin borçlu olmadığını bildiğini ancak müvekkili aleyhine icra takibi açtığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 17.06.2019 tarihli satış sözleşmesinde her ne kadar ... ve ..., ... Restoran ve Tic. Ltd. Şti.'nin resmi olarak ortağı görünse de, şirketin fiilen asıl ortaklarının davacı ... ve davalı müvekkili ... olduğunu, müvekkilinin ... Restoran ile bir ilişkisinin olmadığı yönündeki iddiaların mesnetsiz olduğunu, satış sözleşmesinin resmi anlamda hukuki netice doğurabilecek nitelikte bir satış sözleşmesi olmadığını, tarafların bu satış sözleşmesi ile aslında amaçladıkları sözleşme konusu işletmenin fiilen devri olduğunu, davalı müvekkilinin sözleşme tarihi itibariyle işletmeyi davacıya fiilen devrettiğini, davacı tarafın işletmenin gelirlerinden tek başına faydalandığını, davacının iddialarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ : Yerel mahkemece verilen karar ile; ... İcra. Müdürlüğü'nün 2020/2854 Esas sayılı dosyasında alacaklının ... olduğunu ve borçlunun ... olduğunu, takibin 96.000,00.TL asıl alacak, 705,21.TL işlemiş faiz, 288,00.TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 96.993,21.TL üzerinden başlatıldığını, takip dayanağının 17.06.2019 tanzim ve 20.01.2020 vade tarihli 48.000,00.TL ve 17.06.2019 tanzim ve 20.02.2020 vade tarihli 48.000,00.TL miktarlı senetlere dayalı olduğunu, İcra . Müdürlüğü'nün 2019/16842 Esas sayılı dosyasında alacaklının ... borçlunun ... olduğunu, takibin toplam 196.906,19.TL asıl alacak, 17.06.2019 tanzim tarihli, 20.09.2019 vade tarihli, 48.000,00.TL bedelli, 17.06.2019 tanzim tarihli, 20.12.2019 vade tarihli, 48.0000,00.TL bedelli, 17.06.2019 tanzim tarihli, 20.10.2019 vade tarihli, 48.000,00.TL bedelli ve 17.06.2019 tanzim tarihli, 20.11.2019 vade tarihli, 48.000,00.TL bedelli senetlere dayalı olarak takip başlattığını, davacı ve davalının vekil sıfatıyla imzaladığı 17.06.2019 tarihli sözleşmede ... Restoran ve Tic. Ltd. Şti. ortağı ...'a ait olan hisselerin tamamını diğer ortak ...'a devretmeyi üstlendiğini, davaya konu 6 adet bononun 17.06.2019 tarihli satış sözleşmedeki ödemeler için düzenlendiğini ve sözleşmedeki hisse devir ediminin yerine getirildiği tespit edilemediğinden bonoların 250.000,00.TL bakımından bedelsiz olduğunu, 38,000,00.TL'nin hisse devri dışındaki edimden kaynaklandığını, dolayısıyla bu kısım için bedelsizlik iddiasının tespit edilemediği anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, şirketin fiilen ...'a devrinin yapıldığını, davacının davasına dayanak yapmış olduğu 17.06.2019 tarihli satış sözleşmesinin resmi anlamda hukuki netice doğurabilecek nitelikte bir satış sözleşmesi olmadığını, satış sözleşmesinin amacının aslında sözleşme konusu işletmenin fiilen devri olduğunu, nitekim davalı müvekkilinin sözleşme tarihi itibariyle işletmeyi davacıya fiilen devrettiğini, davacı tarafın işletmenin gelirlerinden tek başına faydalandığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, mahkemenin sadece bilirkişi raporunu dayanak gösterdiğini, dosya kapsamında toplanan delillere itibar edilmediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı vekili tarafından, protokol uyarınca 6 adet bono vekiller arasında düzenlenerek verildiğini, protokol uyarınca sözleşmede vekillerin isimleri kullanıldığını ve düzenlenen 6 adet bonoda da vekillerin isimlerinin kullanılarak devam edildiğini, ancak davalı ...'in davacı müvekkili hakkında protokol sebebiyle verilen bonolarla kendisini alacaklı göstererek ve ...'ı borçlu göstererek icra takibinde bulunduğunu, protokol kapsamında davacıyı borçlandırıcı bir hüküm bulunmadığını ileri sürülerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ve işbu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Bir kambiyo senedi olan bononun keşideci tarafından bazı unsurları eksik olarak düzenlenmesi ve bu eksikliklerin bonoyu elinde bulunduran kişi tarafından doldurulması TTK'nun 778/2-f maddesi yollamasıyla, TTK'nun 680. maddesi gereğince mümkündür. Davacı, keşideci olarak imzalayıp verdiği bononun sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu yönündeki iddiasını yasal delillerle (senet,yemin) ispatlamak zorundadır. HMK'nun 201. Maddesi gereğince, senede bağlanmış her çeşit iddiaya karşı def'i olarak ileri sürülen hususların tanıkla ispatlanması mümkün değildir. Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak senede “malen” veya “nakden” kaydı yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin talili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda kanıt yükümlülüğü yer değiştirir. Senedi talil eden, iddiasını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer. Somut olayda; davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'ne ait 2020/2854 Esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğü'ne ait 2019/16842 Esas sayılı takip dosyaları ile davacı aleyhine başlatışan icra takip dayanağı 6 adet bononun 288.000,00.TL bedelli oldukları, bonolarda nakden kaydının bulunduğu, davacının dava dilekçesinde bononun veriliş sebebinin protokol için verildiğini belirttiği, vekil sıfatıyla imzalandığını, şirket hissesinin devrine dair teminatı olarak bonoların verildiğini, kendisinin şahsen sorumlu olmadığını iddia ettiği, bu durumda davacının, iddiasını ve senetlerin protokolün teminatı olduğunun usulüne uygun deliller ile ispatlaması gerektiği, her ne kadar mahkemece davalının bononun protokol teminatı amacı taşıdıkları, "...davaya konu 6 adet bononun 17.06.2019 tarihli satış sözleşmedeki ödemeler için düzenlendiği (288.000.00.TL) ve sözleşmedeki hisse devir ediminin (250.000,00.TL) yerine getirildiği tespit edilemediğinden bonoların 250.000,00.TL bakımından bedelsiz olduğu, 38,000,00.TL'nin hisse devri dışındaki edimden kaynaklandığı, dolayısıyla bu kısım için bedelsizlik iddiasının tespit edilemediği..." gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, dosyadaki hiçbir yazılı delilin bu bonoların protokol kapsamında verildiğini ortaya koyamadığı, davacının bu iddialarını ispata yarar yazılı bir delil sunmadığı, bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Yukarıda belirtilen nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1-Davalı vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2023 tarih, 2020/827 Esas, 2023/188 Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-6100 sayılı HMK.nın 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2023 tarih, 2020/827 Esas, 2023/188 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 3-HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA, 4-Davanın REDDİNE 5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.918,32.TL harcın mahsubu ile bakiye 4.186,32.TL harcın karar kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE, 6-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 57.406,70.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 9-Harcanmayan ve dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, İstinaf incelemesi yönünden; 1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalıdan peşin alınan 6.378,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE, 2-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 738,00.TL istinaf başvuru harcı, 203,00.TL dosya gönderme ücreti olmak üzere toplam 941,00.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE, 5-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 13/07/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır