Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/680 E. 2025/868 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/680 Esas KARAR NO : 2025/868 DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ : 04/06/2024 KARAR TARİHİ : 24/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul İli, .... İlçesi, ... Mahallesinde yer alan arsa nitelikli, 12.766,00.-m2’lik ... ada 2 parsel sayılı taşınmaz Tapu Müdürlüğü’nün 29.12.2006 tarih ve ... yevmiye nolu işlemiyle .... Yapı Kooperatifi adına tescil edildiğini, dava dışı Tasfiye Halinde ... Sanayi ve Ticaret A.Ş., Tasfiye Halinde ... Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi ve Tasfiye Halinde ... Sanayi Ticaret A.Ş. ... Bankası A.Ş.’ne başvuru yapıp kredi talebinde bulunmuş ve kullanılacak kredinin teminatı olarak ... adına tescil ettirildiğini, ... ada 2 parsel gösterildiğini, Küçükçekmece İcra Müdürlüğü’nün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden satış işlemlerine başlanıldığını, dava konusu ... ada 2 parseldeki 31/100 paya yönelik olarak Bakırköy .... ATM’nin ... E. .... K. sayılı dosyası üzerinden 13.10.2011 tarihinde davacı ... Kooperatifi tarafından ... aleyhine tapu iptali ve tescil davası açıldığını, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde yer alan ... ada 2 parsel sayılı sayılı taşınmazdaki davalı ... Ltd. adına tescil ettirilmiş 31/100 oranındaki payın, iktisap edildiği 30.10.2020 tarihinden önce Küçükçekmece .... İcra Dairesi’nin ... Talimat sayılı takip dosyası üzerinden yapılan cebri ihale sonucunda müvekkil ... A.Ş. tarafından iyi niyetli olarak 13.08.2020 tarihinde satın alınıp, 4721 sayılı TMK’nın 705/2 ve 1023 maddeleri gereğince ihale tarihi itibariyle ve davalı ... Ltd. ve malik-i evveli ... Kooperatifi’nden önce mülkiyetinin kazanılmış olması nedeniyle TMK’nın 1024 ve 1025 maddelerine dayalı olarak tapu kaydının iptali ile müvekkil ... A.Ş. adına tesciline, 6100 sayılı HMK’nın 389 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati tedbir talebimizin kabulü ile işin aciliyeti, Mahkeme’ce kurulacak hükmün infazının temini, yargılamanın uzamasının önlenmesi ve Müvekkil’in haklarının korunması için çekişmeli ... ada 2 parseldeki davalı ... Ltd. adına tescil ettirilmiş 31/100 oranındaki payın eldeki dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar üçüncü kişilere devrinin ve taşınmaz üzerine şahsi ya da ayni haklar kurulmasının tercihen teminatsız olarak ya da uygun görülecek makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir olarak önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşınmazın 31/100 kısmının Bakırköy ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamının 07.05.2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine ... Yapı Kooperatifi adına tescil olunduğunu, müvekkilin taşınmazı bu kooperatiften satın aldığını, müvekkilin hakkının dayanağı 07.05.2019 tarihinde kesinleşen mahkeme kararına dayalı tescil ilamına dayandığını, müvekkilin hak sahipliği, hak devraldığı ... Kooperatifinin hak sahipliğine dayalı olup, 07.05.2019 olduğunu, davacının 13.08.2020 tarihli ihale tarihinden çok önce olduğunu, kendini iyiniyetli gören davacı, müvekkili ve hak devraldığı Kooperatifi nasıl olup ta kötüniyetli kabul edildiğinin anlaşılamadığını, müvekkil ve hak devraldığı koopertifin mülkiyet hakkı mahkeme ilamına daynmakta olup, mülkiyetin kazanılması da, davacıdan çok önce olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ: Dava ; Satış vaadi sözleşmesinden kaynaklı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce 19/12/2024 tarih ve ... Esas .... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 23/05/2025 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile "Somut olayda, dosya içeriğine ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, eldeki davanın yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı olarak açıldığı görülmektedir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 705 inci maddesi; “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” hükmünü, 1022/1 maddesi ise; “Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.” hükmünü düzenlenmiştir. Belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca, ayni haklar tapu siciline tescil ile doğar ve tescilin hukuki netice doğurabilmesi için de geçerli bir hukuki sebebinin bulunması zorunludur. Bu hususun tapunun illilik prensibinden kaynaklandığı açıktır. Öyleyse, oluşan sicilin hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığı takdirde, tescilin yolsuz tescil niteliğini taşıyacağı ve sicilin iptali gerekeceğinde kuşku yoktur. Yolsuz tescil sebebiyle oluşan tescilin iptali için açılan davada tescilin yolsuz olup olmadığına bakmakla görevli mahkemelerin genel mahkemeler olduğundan kuşku yoktur. O halde, iş bu davaya adli yargı yerinde bakılması gerektiği açıktır. Zira, idari işleme karşı değil tescilin yolsuz olduğundan bahisle eldeki davanın açıldığı sabittir. Adli yargı yerinde göreve ilişkin düzenlemelere gelince; 6100 sayılı HMK'nın 1. Maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi HMK'nın 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1 maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevli olup 2/(2) maddesine göre de bu kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir. Buna göre, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ve tescil talebine ilişkin olarak açılan davada, iddianın ileri sürülüş biçiminden ve içeriğinden davanın yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı olduğu davaya bakmaya adli yargı yerinde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Hal böyle olunca, eldeki davada idare işlemin iptali istenilmediğine, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil istemiyle eldeki dava açıldığına göre, davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu olmadığından, davada görevli mahkeme, asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin olduğu gözetilerek, İlk Derece Mahkemesince, davaya bakmaya görevli olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, iş bu davaya sebep olan işlemin de idarî işlem olması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmemiştir." gerekçesi ile kaldırılmış ve dosyanın yukarıda yazılı numarasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir. Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir ... ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. İşbu dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı olarak tapu iptal ve tescil istemine ilişkin olup davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu olmadığından, davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda re'sen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur. HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usûlden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna, 3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE, 4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA, 5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA, 6-İhtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tensiben oybirliği ile karar verildi. 24/07/2025 Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza