Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/524 E. 2024/144 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/524 Esas - 2024/144 TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/524 KARAR NO : 2024/144 BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACILAR : 1- .... 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1-... 2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 5- ... DAVA : Alacak / Şirket Pay Devri Sözleşmesine Dayalı DAVA TARİHİ : 30/10/2020 KARAR TARİHİ : 29/02/2024 KARAR Y.TARİHİ : 31/02/2024 Mahkememizde görülen "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı ... Ltd. Şti'nin eski hissedarları olduğunu, şirketteki hisselerini 09/12/2009 tarihinde imzalanan protokol ile ... ve ...'ya devir ettiklerini, devir işleminin gerçekleşmesine müteakip davalı şirket adresinin ....'dan ...'a nakledildiğini, hisse devri öncesi ... Ltd. Şti ile ... Tic. A.Ş arasında mevcut ".... nolu parsel üzerinde tesis edilen Akaryakıt Satış ve Servis İstasyonu ve eklentilerinin 15 yıllığına kiralanması"na ilişkin 04/12/2007 tarihli sözleşmeden kaynaklanan husumetin giderilmesi adına müvekkilleri ile muhataplar arasında 25/05/2012 tarihinde protokol imzalandığını, protokole göre kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgili bedelin 3.654.241,00 USD olarak hesaplandığını, müvekkilleri tarafından 1.800.000,00 USD'nin dava sonucuna bağlı olarak tahsil koşulu ile ... Ltd. Şti'ne ödemeyi kabul ettiğini, protokolün 4. Maddesine göre ..., ... Ltd. Şti, ... ve ...'nın garantör olduklarını, müvekkilleri tarafından işbu protokole uygun hareket edildiğini, yine aynı protokolün 3A maddesine göre kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgi ibedelin istirdadı ve zarar ziyanının tazmini için dava açılacağının yazıldığını ancak davalı tarafından dava açılmadığını, haricen edinilen bilgiye göre ... Ltd. Şti tarafından ... sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını ve bilirkişi raporuna göre ... Derneğinin ... Ltd. Şti'ne 3.648.759,79 USD ödemesi gerektiğinin tespit edildiğini, daha sonrasında 04/02/2020 tarihinde ... Ltd. Şti'nin bahsi geçen davadan feragat edildiğinin öğrenildiğini beyan ederek davanın kabulünü, davalı şirket yetkililerine ödenmiş olan fazlaya ilşikin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik ve kısmi dava olarak 1.000 USD'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. 2. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; 1.000 USD olan taleplerini KDV hariç 1.800.000,00 USD'ye yükselttiklerini bildirmiştir. II-SAVUNMALAR 3. Davalılar ... Pet. Ltd. Şti, ..., ..., ... ve ... Oto. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde davanın davalının ikametgah adresindeki Mahkemede açılması gerektiğini, müvekkillerinden ... ve ... Ltd. Şti yönünden husumet itirazında bulunduklarını, davaya dayanak yapılan sözleşmenin tarihinin 25/05/2012 olduğunu, 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen Akaryakıt istasyonunun faal olmadığını, bu nedenle güvenliğin müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini, davacıların sözleşme kapsamındaki edim ve taahhütlerini yerine getirmediğini, müvekkilinin 2012 yılından bu yana tüm bu maliyetlere katlanmak zorunda kaldığını, bu nedenle davacı şirketinin alacağına karşılık Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca takas/mahsup defini ileri sürdüklerini, davacıların sözleşme kapsamındaki edim ve taahhütlerini yerine getirdiği iddiasının doğru olmadığını, davalılar, davacı tarafça gönderilen ihtarlara süresi zarfında cevap verdiğini ve gerekli itirazları yaptığını, .... Esas sayılı dosyasıyla ilgili davacılardan harç ve masrafların paylaşılması konusunda ihtar gönderildiğini ancak, müvekkillerinin zararının giderilmediğini, davaya konu akaryakıt istasyonunun faaliyete geçebilmesi amacıyla davadan feragat edildiğini, davacı tarafça davalılardan ... ve .... Ltd. Şti. aleyhine garantör sıfatıyla 25.05.2012 tarihli sözleşmenin 4.2. maddesi uyarınca dava açılmış ise de; husumet itirazında ileri sürüldüğü üzere; sözleşmenin yorumlanması durumunda garantörlüğün değil kefaletin söz konusu olduğunu, taraflar arasında ayrı bir garantörlük sözleşmesinin bulunmadığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 4. Davacılar ... ... ve ...'ın Protokol'un 3. maddesinin A ve B bentleri ve ödemenin ne şekilde yapılacağını düzenleyen «D» bendi gereğince, davalı ... Pet.Ür.Nak.İnş.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'ne 1.800.000,00.-USD ödeme yaptığı, bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 5. Davadaki uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen 25.05.2012 tarihli protokol hükümleri uyarınca davacıların davalı tarafa ödünç olarak vermiş olduğu 1.800.000.-USD tutarın iade koşullarının gerçekleşip gerçekleşmemiş olduğu hususlarında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 6. Dosyada mevcut 25/05/2012 tarihinde imzalanan Protokol'ün incelenmesinde; Satıcı ... ... ve ... ile Alıcı ... ve ... arasında imzalandığı, “Protokol'un Konusu” başlığı altında taraflar arasındaki sorunlu hususların belirtildiği; “Tarafların Mutabakatı” başlığı altında; ... Petrol Tic. Ltd. Şti tarafından, ... Tic.A.Ş'ye karşı, kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgili bedelin istirdadı ve zarar ziyanın tazmini için dava açılacağı, kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgili bedelin 3.654.241,00.-USD olarak hesaplandığı, ... ve ... tarafından, ... Tic. A.Ş'ye karşı açılacak olan dava miktarı olan 3.654.241,00.-USD'nin 1.800.000,00.-USD'sini faizsiz ve dava sonucuna bağlı olarak tahsil koşulu ile ... Ltd. Şti'ye borç olarak (3.654.241,00 USD'lik zararın 1.800.000,00 USD'ye kadar kısmını ödemeyi garanti ve taahhüt eden olarak) ödemeyi kabul ettiği, ... ve ...'ın bu taahhüdü iş bu protokolün esaslı unsuru olup, bu garanti ve taahhütten dönmelerinin mümkün olmadığı, ... ve ...'ın şirkete verdikleri borç paralar, açılacak dava veya davalar neticesinde tahsil edilmesi halinde, tahsili takip eden 15 gün içerisinde kendilerine iade edileceği, tahsil edilen rakamın 3.600.000,00 USD'nin altında olması halinde tahsilatın yarısı, tahsil edilen rakam 3.600.000,00 USD ve üstünde olması halinde ise sadece borç ve garanti verdikleri 1.800.000,00 USD'nin ... ve ...'a iade edileceği, yapılan tahsilatın peyderpey olması halinde tahsilatın (3.600.000,00 USD'ye kadar tahsilatlar için geçerlik olmak kaydı ile ) 1/2 oranında bölüşüleceği, dava veya davaların reddi halinde ise ... ve ..., ... Pet. Ür. Nak. İnş. San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'ne verdikleri borcu iade istemeyeceği, bundan feragat etmiş sayılacağı; idari yargıda devam eden davalar neticesinde akaryakıt istasyonu tekrar faaliyetine devam eder ise, ... ve ...'ın ödediği 1.800.000,00 USD'nin kendilerine 15 gün içerisinde iade edileceği; akaryakıt istasyonunun lisansının ... tarafından iptal edildiği tarih ile istasyon faaliyetine tekrar başlayabildiği tarih arasındaki süre kira süresine ek olarak ilave edileceği veya ... Pet. Ür. Nak. İnş. San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin kabul edeceği başka şekilde ... Tic. A.Ş. ve ... tarafından bu döneme ilişkin zarar ziyan karşılanırsa bu dönemle ilgili zarar ziyan talebinde bulunamayacağı, bu döneme ilişkin zarar ziyanın karşılanmaması halinde, bu döneme ilişkin ... Ltd. Şti'nin zararını ... ve ... karşılayacağı, bu zararın hesabında faaliyetin durdurulduğu tarihten önceki dönemlerde yapılan ortalama günlük satış bedeli üzerinden elde edilen gelirden giderlerin ( sabit giderler, kira, personel gideri vs her türlü gider) düşmesi sonucu bulunacak net kâr rakamının esas alınacağı, istasyonun faaliyetine tekrar devam etmesi halinde 1.800.000,00 USD'nin iadesi belirtilen şekilde hesaplanacak zararın bu miktardan mahsubu yapılarak gerçekleştirileceği; ödenmesi taahhüt edilen 1.800.000,00 USD'ye karşılık olarak, mülkiyeti ... İnş. Ltd. Şti'ne ait bulunan toplam 16 adet çekici ve 16 adet dorse toplam 1.281.792,72 USD (2.288.000,00 TL) (KDV dahil) bedel üzerinden ... ve ...'nın sahibi bulunduğu davalı olan ... Pet. Ür. Nak. İnş. San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'ne devir edileceği, kalan bakiye 925.000,00 TL (518.207,28 USD)'nin 320.000,00 TL'si sözleşme tarihinde, 605.000,00 TL ise 30.06.2012 tarihine kadar ödeneceği; Protokol'un 4. Maddesinde; ... ve ...'ın yukarıda belirtilen ödemeyi yapması halinde, ... ve Maden Pet.ür.nak.inş.san.ve Dış Tic. Ltd. Şti adına, başkaca bir talepte bulunmayacaklarını, hiçbir surette hak ve alacak talebinde bulunmayacaklarını, zarar ve ziyanlarının bulunduğundan bahisle taleplerinin olmayacağını, varsa bile her türlü hak ve alacaklarından feragat ettiklerini, işbu protokoldeki hak ve yükümlülükler haricinde ... ve ...'ı gayrikabili rücuen ibra ettiklerini kabul ve beyan ettikleri, işbu protokoldeki borç ve yükümlülüklerde, ... Ltd.Şti, Hasan ve ... ...'a, ... ile ... Ltd.Şti. ise ... ve ...'ya BK 110. Maddesi kapsamında garantör olduklarını kabul ve taahhüt ettikleri, 22/05/2012 tarihli Protokol'ün altını tarafların ve garantörlerin imzaladığı anlaşılmıştır. 7. Mahkememizce; 2005 yılından itibaren bugüne kadar, ... no.lu parsel üzerinde bulunan akaryakıt tesisi ile ilgili davalarda kira sözleşmesi, bayilik sözleşmesi ve herhangi bir ad altında protokol yapılıp yapılmadığı, bu taşınmaz üzerinde bayilik veya her ne nam altında olursa olsun taraflar arasında sözleşme olup olmadığı hususlarında ... Petrolcülük A.Ş'ye yazılan müzekkere verilen cevabi yazıda; ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde, şirketlerinin marka ve logosu altında bir akaryakıt istasyonu işletilmesine ilişkin olarak, şirketleri ile davalı taraf arasında 07.02.2008 tarihli bir Ek Protokol ve 07.12.2009 tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiği ancak, ... tarafından 29.06.2011 tarihli karar ile İstasyonun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı, bunu takiben 11.10.2011 tarihinde ... tarafından istasyona ilişkin Bayilik Lisansı iptal edilmiş olup, ilgili gayrimenkulün bir akaryakıt istasyonu olarak kullanılmasına imkan kalmadığı, akabinde mezkur davalı ile şirketleri arasında 18.12.2019 tarihli Protokol akdedildiği ancak, istasyonun halihazırda faaliyete geçemediği bildirilmiştir. 8. ... Petrolcülük A.Ş ile ... ... A.Ş ile ... Ltd.Şti arasında imzalanan 07.02.2008 tarihli Ek Protokol'ün incelenmesinde; işbu protokolün, taraflar arasında akdedilmiş 04.12.2007 tarihli Protokol'un eki niteliğinde olduğu, söz konusu protokolde yapılan bir takım değişiklikler, protokolde bayi sıfatıyla yer alan ... yerine ... t Ltd. Şti.'nin bayi olarak geçmesi ve bayi yükümlülüklerini tekeffül etmesi, Dernek ile ...'un bu hususa muvafakat etmeleri ve birtakım hususlar hakkında tanzim ve imza edildiği, Anlaşma Şartları'na göre; tarafların, protokolde bayi sıfatıyla yer alan ... yerine ... Petrol Ürünleri Nakliyat İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Ltd.Şti.'nin bayi olarak geçmesi ve bayi yükümlülüklerini tekeffül etmesi ve protokol konusu gayrimenkulde ... standartlarına haiz bir ... bayii olarak faaliyet göstererek işleticilik yapması konusunda hemfikir oldukları, ... Akaryakıt İstasyonunun işletme hakkını ... Ltd.Şti.'ne devrettiğini, Dernek ve ...'un bu hususa muvafakat ettiklerini, işletmecilik hususunda ...'ten her ne nam altında olursa olsun herhangi bir talepte bulunamayacaklarını, Protokol'de yer alan yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla gayri kabili rücu kabul beyan ve taahhüt etikleri; ... Ltd.Şti'nin ise Protokol ve İşbu Ek Protokol konusu gayrimenkul üzerinde ... standartlarına haiz bir ... bayii olarak faaliyet göstereceğini, Protokol'de yer alan Bayi yükümlülüklerini devralarak külliyen tekeffül ettiğini, ...'e akaryakıt istasyonunun işletmeciliğinden kaynaklanan işleticilik bedelini, beher her yıl ...'a ödenmesi gereken yıllık katılım bedelini ve işletcilikten kaynaklanan sair bedelleri derhal ve bila itiraz ödemeyi, söz konusu yükümlülükleri ve Bayilik Sözleşmesi ve diğer eklerindeki yükümlülükleri eksiksiz olarak ifa edeceğini gayri kabili rücu olarak kabul beyan ve taahhüt ettiği hususlarında düzenleme yapılmıştır. 9. ... Petrolcülük A.Ş ile ... Ltd.Şti. (bayi) arasında akdedilen 07.12.2009 tarihli Bayilik Sözleşmesi'nin incelenmesinde; işbu bayilik sözleşmesi ile bayinin, akaryakıt İstasyonunda münhasıran şirketten alacağı ürünleri (kurşunlu ve Kurşunsuz Benzinler, Gaz, Otogaz, Motorin, Madeni Yağlar ve Oto Bakım Ürünleri) ve konusuna uygun diğer malları bulundurmayı, teşhir etmeyi ve satmayı, bu hususun sözleşmenin esaslı unsurlarından biri olduğunu ve bu hükme aykırı davranışların şirkete, sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkını verdiğini peşinen kabul ve taahhüt ettiği, bayinin, şirketten temin ettiği akaryakıt ürünlerini münhasıran son kullanıcılara satacağı ve her ne sebeple olursa olsun gerek şirketin ve gerekse bir başka dağıtım şirketinin bayisine satmayacağı; bu sözleşmenin süresi, imzalandığı tarihten itibaren 5 yıl olduğu, sürenin, hitamından itibaren tarafların yazılı mutabakatı ile yine 5 yılı geçmemek şartıyla uzatılabileceği, ister gerçek, ister hükmi şahis olsun, Akaryakıt İstasyonu'nun işleticiliğinin, bu sözleşmedeki hükümler çerçevesinde münhasıran bayinin şahsına tanınmış bir hak olduğu; bu nedenle bayinin, gerek Akaryakıt İstasyonu ya da müştemilatını ve gerekse bu sözleşmedeki hak ve vecibelerini, şirketin sarih yazılı muvafakatı olmaksızın kısmen veya tamamen ahara devredemeyeceği, ticari bünyesi veya unvanında değişiklik yapamayacağı hususlarında düzenleme yapılmıştır. 10. ... Petrolcülük A.Ş ile ... Petrol Ür.Tic.Ltd.Şti ve/veya ...'nın çoğunluk hissedarı ve kontrol hakkını haiz olduğu herhangi bir şirket (Bayi) ile ... arasında imzalanan 18.12.2019 tarihli Protokol'e göre; Bayi ile ...'in, ... renkleri ve amblemi altında bir akaryakıt istasyonunun işletilmesi amacı ile akaryakıt istasyonunun fiilen akaryakıt ve LPG satışına başladığı tarihten itibaren 159 ay süreli Bayilik Sözleşmesi ve Ariyet Sözleşmesi imzalayacakları, ...'in, ... İşl.Tic.A.Ş tarafından keşide edilmiş ... 1.800.000 USD bedelli faturadan doğan 1.800.000 USD+ KDV bedelini, 10.601.092 TL olarak, ... tarafından düzenlenmiş 11.10.2019 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesi gereğince Bayi'nin ... nezdinde yer alan ... numaralı cari hesabına alacak olarak kaydedeceği ancak, Bayi ve Müşterek Borçlunun, Müteselsil Kefilin, işbu 10.601.092 TL'nin, Müşterek Borçlu, Müteselsil Kefil'in hissedarı olduğu ... Şirketi'nin, ... nezdinde doğmuş ve doğacak borçlarından mahsup edilmesine muvafakat ettiğini, ...'i tüm bu işlemler ve 10.601.092 TL KDV bedeli bakımından külliyen gayrikabili rücu ibra ettiğini kabul, beyan ve taahhüt ettikleri, ... Şirketi'nin de söz konusu işlemlere muvafakat ettiği, bayinin ...'e karşı olan tüm yükümlülükleri ... tarafından Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefil sıfatıyla garanti ve tekeffül edildiği, Protokol'un altında “Ben ... olarak ....Petrol Ürünleri Tic.Ltd.Şti. ve ... San.ve Tic.A.Ş.'nin 2.000.000 USD'lik borcuna müşterek müteselsil kefil olduğumu kabul beyan taahhüt ederim” denilmek suretiyle tarih konularak ... tarafından imza altına alındığı görülmektedir. 11. Mahkememizce, ..... no.lu Parsel üzerinde bulunan akaryakıt tesisi ile ilgili olarak; 2005 ve günümüz tarihi arasında düzenlenmiş ve iptal edilmiş olan faaliyet belgelerinin-bayilik lisanslarının birer örneğinin gönderilmesi suretiyle; şu an halihazırda bu adres için geçerli bir faaliyet belgesi-bayilik lisansı olup olmadığı ve bu amaçla bir başvuru yapılıp yapılmadığı hususlarının bildirilmesi bakımından ...'ya yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda; ... no.lu parsel üzerinde bulunan akaryakıt tesisi ile ilgili olarak ... Şirketi adına “... adresi için verilen 25.12.2009 tarihli ve .... sayılı İstasyonlu Akaryakıt Bayilik Lisansı düzenlendiği, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin (e) bendinde yer alan “Lisans başvurusu kapsamında aranan işyeri açma ve çalışma ruhsatı hariç bir belgenin geçerliliğini sonradan yitirdiğinin anlaşılması üzerine, durumun lisans sahibine bildirilerek tebligatı izleyen on beş gün içerisinde geçerli belgenin Kuruma ibrazının istenmesine rağmen, bu sürenin sonuna kadar geçerli belgenin Kuruma ibraz edilmemesi halinde' hükmü gereği 11/10/2011 tarihli, ve 5047 sayılı Başbakanlık oluru ile lisansın sona erdirildiği bildirilmiştir. 12. ... tarafından sunulan Lisans Metni Sureti'nin incelenmesinde; ... Şirketi için, yukarıda adresi belirtilen akaryakıt istasyonuna 25/12/2009 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile, bayilik faaliyeti yapmak üzere 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca .... 05/10/2006 tarihli ve ... sayılı kararına istinaden ... lisans nolu ve 25/12/2009 tarihli Bayilik Lisansı (İstasyonlu) verildiği, geçerli belgenin Kuruma ibraz edilmemesi nedeni ile 11 /10/2011 tarih ve 5047 sayılı Başkanlık oluru ile lisansın sona erdirildiği görülmüştür. 13. ... E, sayılı dosyasının incelenmesinde; ....Pet.Ürn.Nak.İnş.San.ve Dış Tic.A.Ş. tarafından ... Tic.A.Ş aleyhine; taraflar arasında imzalanmış olan kira sözleşmesi, tavzih ve diğer ek sözleşmeler uyarınca önceden ödenen 3.550.605,79 USD'nin ve akaryakıt istasyonunun işletilememesi nedeniyle bu zamana kadar yapılan ve geri dönüşü sağlanamayan yatırımların mahrum kalınan karların ve diğer tüm zararların tahsili talebi için açılan davada, tarafların karşılıklı olarak davadan feragat etmeleri nedeni ile, mahkeme tarafından davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği ve verilen kararın kesinleştiği görülmüştür. 14. ... Mahkemesi tarafından YMM ve Finans-Muhasebe Uzmanından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davalı ... Kulübü'nün, davacı ... Petrol Ltd. Şirketi'ne ödemesi gereken tutarın, kiracının belge ve kayıtlar üzerinden yapılan tespit ve incelemeler neticesinde 3.549.543,93 USD; “Mutabakat Mektubu' gereğince ise, ödemesi gereken tutarın 3.648.759,79 USD olduğu bildirilmiştir. 15. Davacılar tarafından davalılara gönderilen .... Noterliği'nin 20.05.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; taraflar arasında 25.02.2012 tarihli protokol akdedildiği, Protokol'un 3-A maddesine göre; ... Ltd. Şti tarafından, ... A.Ş'ye karşı, kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgili bedelin istirdadı ve zarar ziyanın tazmini için dava açılacağının kararlaştırılmış olduğu, ancak bugüne kadar söz konusu davanın açılmadığı belirtilerek, bugüne kadar dava açılmamış olmasının her türlü sorumluluğu muhataplara ait olması sebebiyle, bu konudaki haklarını saklı tutarak, en kısa sürede, protokol gereği dava açılması için gereğinin yapılmasını ihtaren bildirmişlerdir. 16. Yine davacılar tarafından davalılara gönderilen .... . Noterliği'nin 08.05.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, aynı şekilde akaryakıt istasyonuyla ilgili her türlü ruhsatın alındığı ve faaliyete geçebilecek duruma getirildiği, açılmayan davayla ilgili sorumluluğun muhataplara ait olduğu, bu sebeple en kısa sürede ... A.Ş.'ye ihtilafın çözümü için gerekli işlemlerin yapılması ihtaren bildirilmiştir. 17. Davalılar vekili tarafından keşide edilen .... Noterliği'nin 09.06.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile, davacıların keşide ettiği .... Noterliği'nin 08.05.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevap verilmiştir. Söz konusu ihtarname ile; Protokol'de dava açılması ile ilgili kesin bir süre kararlaştırılmadığı, .... tarafından kendilerine devir ihbarnamesi gönderilerek bu ihbarname ile müvekkil şirkette alacağı olduğunu ve bu alacağın teminatını oluşturmak üzere ... A.Ş.'ye devir ve temlik ettiğini bildirerek alacağı temlik alan teminat temsilcisi ... A.Ş.'ye alacağın teyit edilmesinin istendiği; müvekkili şirket tarafından cevabi ihtarname keşide edilerek muhatapların müvekkil şirketten doğmuş ve ileride doğacak herhangi bir hakkının-alacağının olmadığı, aksine kiralayan şirket ve ... Kulübü Derneği'nin yetkililerince teyit edilen ve yapılan mahsuplar sonucu müvekkil şirketin 3.550.605,79 USD alacaklı olduğu, bu tutarın 20 gün içinde ödenmesi gerektiği, aksi halde yasal yollara başvurulacağının bildirildiği; dolayısıyla müvekkil şirketin üzerinde düşen yükümlülükleri yerine getirdiği; akaryakıt istasyonuyla ilgili ruhsat alındığı iddiasını tevsik edici belgelerin kendilerine gönderilmediğini; davanın açılabilmesi için ciddi tutarda harç ve dava masrafları gerektiğini, bu tutarın toplamı olan 409.786,00 TL'nin yarısının gönderilmesi halinde işbu davanın açılabileceği, her türlü itiraz ve yasal haklarını saklı tuttuklarını ihtaren bildirmiştir. 18. Davacılar tarafından davalılara keşide edilen .... Noterliği'nin 08.04.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; müvekkilleri ile imzalanan Protokol gereğince, müvekkilleri tarafından ... Ltd.Şti.'ne borç olarak verilen 1.800.000,00 USD'nin, iade koşullarının oluşması sebebiyle 3 gün içinde müvekkillere iade edilmesi aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı bildiriminde bulunmuştur. Söz konusu ihtarnamede; ilgili Protokol hükümleri nakledildikten sonra, müvekkiller tarafından işbu Protokole uygun hareket edildiği ve tüm ödemelerin gerçekleştirildiği; daha sonrasında .... Mahkemesi'nde ... Ürünleri Nak. İnş.ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından .... E. Üzerinden dava açıldığını, davada alınan bilirkişi raporunda ... Tic.A.Ş.'nin ... Petrol Ürünleri Nak.İnş.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'ne 3.648.759,79 USD ödemesi gerektiğinin tespit edildiği, ancak daha sonra 04.02.2020 tarihinde ... Nak.İnş.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'nin davadan feragat ettiğinin haricen öğrenildiği, söz konusu feragatın müvekkillerinin haberi olmadan gerçekleştiğini, bu konuda bilgi verilmediğini, davada alınan bilirkişi raporu doğrultusunda haklılıkları ortaya çıktığı ve müvekkiller tarafından ödenmiş olan 1.800.000,00 USD'nin iadesinin söz konusu olduğu, söz konusu Protokol uyarınca müvekkiller tarafından borç olarak ve dava sonunda geri alınmak koşuluyla verilmiş olan 1.800.000,00 USD'nin müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, özetle müvekkiller tarafından borç olarak verilmiş bulunan 1.800.000,00 USD'nin işbu ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içinde müvekkillere ödenmesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı ihtaren bildirilmiştir. 19. Davalılar vekili tarafından davacılara gönderilen .... Noterliği'nin 15.04.2020 tarih ve ...yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile, 2012 yılında kapatılan akaryakıt istasyonunun hala faaliyete geçemediğini, müvekkilinin sırf bu akaryakıt istasyonunun faaliyete geçebilmesi umuduyla ve halihazırda yaklaşık 8 yıldan bu yana sürekli olarak zarar edilmesi, giderlerin olması ve kardan da yoksun kalınması sebebiyle mağduriyetlerin bir an önce sona ermesi düşüncesi ve isteğiyle davadan feragat etmek zorunda kalındığını; kaldı ki dava ile ilgili tüm harç ve masrafları müvekkillerinin üstlenmek zorunda kaldıklarını, muhatapların bu bakımdan hiçbir katkısı olmadığını; davadan feragatin sebebinin mağduriyetin ve zararın bir an önce sona erdirilmesi, yani akaryakıt istasyonunun tekrar faaliyete geçirilmesi çabasından başka bir şey olmadığını; istasyonun faaliyete geçmesi ile birlikte, ... tarafından kapatıldığı tarih ile faaliyete geçtiği dönemdeki müvekkillerin zarar, ziyan, kar kaybı ve diğer her türlü giderleri hesaplanarak bu bedellerin tümünün muhataplardan tahsil edileceğini; bu konudaki hak ve taleplerini saklı tuttuklarını ve bunun için yasal yollara başvuracaklarını; muhatapların hiçbir iddia ve taleplerini kabul etmediklerini ihtaren bildirmiştir. 20. Mahkememizce taraflar arasında yapılan sözleşmenin yorumlanması amacıyla Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi marifetiyle dosya üzerinde inceleme yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacılar ... ... ve ...'ın Protokol'un 3. maddesinin A ve B bentleri ve ödemenin ne şekilde yapılacağını düzenleyen D bendi gereğince, davalı tarafa (... Pet.Ür.Nak.İnş.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'ne) 1.800.000,00 USD (Amerikan doları) ödeme yaptığı, bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalılardan ... Pet.Ür.Nak.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'nin, Protokol gereği .... Esas sayılı dosyasında ... Tic.A.Ş. aleyhine açılmış olan davadan, bilirkişi raporu ile alacak miktari (3.549,543,93 USD/3.645.759,79 USD olarak tespit edildiği halde, Protokol'un diğer tarafı davacıların muvafakatı olmadan tek taraflı olarak feragat etmeleri, dolayısıyla talep sonucundan vazgeçmeleri, bu suretle 22.05.2012 tarihli Protokol'e kusurlu olarak aykırı davranmaları nedeniyle davacıların zararını tazmin etmeleri gerektiği (TBK m.112), böylece Protokol'un 3. maddesinin A ve B bentleri gereğince davacıların ödedikleri paranın iadesini talep etmeye hak kazandıkları ve davalılardan 1.800.000,00 USD alacakları bulunduğu, bu borçtan dolayı, ... Pet.Ür.Nak.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'nin ve şahsen Protokol'e imza koyan şirket ortakları ... ve ...'nın asıl borçlu olarak sorumlu oldukları; ... ve... Ltd.Şti.'nin ise Protokol'un 4. maddesinin 2. fıkrası gereği ... ve ...'nın Protokol'den doğan borç ve yükümlülükleri için “başkasının fiilini taahhüt (üçüncü kişinin fiilini üstlenme) ” başlığını taşıyan 818 sayılı eski Borçlar Kanunu'nun 110. maddesi (6098 sayılı yeni Borçlar Kanunu'nun 128. maddesi) kapsamında garanti taahhüdünde bulunmaları nedeniyle (garantör olarak) sorumlu oldukları, dolayısıyla davacıların alacaklı oldukları meblağı garanti taahhüdünde bulunan ... ve ... Otomotiv Ltd.Şti.'nden de talep edebilecekleri; davalılar vekilinin takas-mahsup talebi bakımından ise; Protokol hükümleri çerçevesinde takas defi'nin ileri sürülmesinin koşullarının oluşmadığı bildirilmiştir. 21. Tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişiden ek rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında özetle; davalılardan ... Ltd. Şti. İle ... Tic.A.Ş. ve .... arasında imzalanmış bulunan Sulh Protokolü ve İbraname'nin 5. maddesi gereği ... A.Ş tarafından davalılardan ... Ltd. Şti'ne ... nezdindeki 11.10.2019 tarihli bayilik sözleşmesinden kaynaklı alacağını temlik etmek suretiyle 1.300.000 USD ödemenin yapılması konusunda mutabık kalındığı, bu ödemenin yapılmasıyla işbu davanın tarafları arasındaki Protokol'ün 3/C bendinin 2.alt maddesindeki “ ..... Ltd. Şti'nin kabul edeceği başka şekilde .... Tic.A.Ş ve ... tarafından bu döneme ilişkin zarar ziyan karşılanırsa bu dönemle ilgili zarar ziyan talebinde bulunamayacaktır” hükmü çerçevesinde zarar ziyanın tazmin edilmesi kararlaştırıldığı, dolayısıyla davalıların istasyonun kapalı olduğu döneme ilişkin her türlü zarar ve ziyan ile kar mahrumiyetine karşılık 1.300.000,00 USD almayı kabul ettiği ve buna bağlı olarak ... E. Sayılı dosyasındaki davadan feragat ettiği sonucuna varıldığı, bu durumda takdir sayın Mahkemede olmakla birlikte, Sulh Protokolü ve İbranamede .... Tic.A.ş. İle ... Ltd.Şti kâr mahrumiyeti ve zarar ziyan konusunda mutabık kalıp, borcun miktarını belirledikleri için, ayrıca defter ve kayıtlar üzerinde hesaplama yapılması suretiyle kâr mahrumiyeti ve zararın hesaplanmasına gerek bulunmadığının düşünüldüğü, davacılar ... ve ...'ın .... Ltd. Şti'ne borç ve şartlı olarak verdikleri 1.800.000,00 USD'nin iadesi koşullarının 25.05.2012 tarihli Protokol'ün 3/A-B bentlerinde düzenlenmiş olduğu, davalılardan ... Ltd.Şti'nin ... sayılı dosyasında .... Tic.A.Ş. ve .... aleyhine açmış olduğu davadan bilirkişi raporu ile alacak miktarı tespit edildiği ve Protokol'de bu davanın birlike yürütüleceği ve taraflarca birlikte hareket edileceği açıkca ifade edildiği halde, Protokol'den davacıların muvafakatı olmadan tek taraflı olarak feragat edildiği, açılmış olan davada masraflara katılmamanın tek başına feragat nedeni olamayacağı, dolayısıyla Protokol'e aykırı davranmak ve böylece davacıların 1.800.000 USD alacak talebinde bulunma haklarını ortadan kaldırmış olmaları suretiyle kusurlu olarak davacıları zarara uğrattıkları, bu durumda davacıların ödemiş oldukları 1.800.000,00 TL'nin iadesi koşullarının oluştuğu ve bunu talep etmeye hak kazandıkları; bu borçtan dolayı, ... Ltd.Şti.'nin ve şahsen Protokol'e imza koyan şirket ortakları ... ve ...'nın asıl borçlu olarak sorumlu oldukları; ... ve ... Ltd.Şti.'nin ise Protokol'ün 4. maddesinin 2. fıkrası kapsamında “başkasının fiilini taahhüt” başlığını taşıyan eski 818 sayılı BK m.110. maddesi (6098 sayılı TBK m.128) garanti taahhüdünde bulunmaları nedeniyle garantör olarak borçtan sorumlu olduklarının değerlendirildiği bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 22. Dava, şirket pay devir sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir. 23. Davanın esasının incelenmesine geçilmesinden önce davalılarca ileri sürülen usule yönelik itiraz ve defilerin incelenmesi gerekmektedir. Davalılar vekili tarafından cevap dilekçesinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüştür. Dava konusu uyuşmazlık 25/05/2012 tarihli Protokol'den (Sözleşmeden) kaynaklanmakta olup, sözkonusu sözleşme ile öngörülen alacağın TBK m. 147 hükmü uyarınca zamanaşımına tabi alacaklardan olduğunun söylenemeyeceği, bu anlamda TBK m.146 gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava tarihi itibariyle 10 yıllık süre dolmadığından, davalılar vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir. 24. Yine davalılar vekili tarafından cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmuştur. Taraflar arasında akdedilen protokolün 5. maddesi uyarınca taraflar arasında protokol hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanacak uyuşmazlıklarda ...... Mahkemelerinin yetkili kılınmış olduğu, HMK m. 17 hükmü uyarınca Mahkememiz yetkili olduğu gibi, davalıların yetki itirazında HMK m. 19/2 hükmü uyarınca yetkili mahkemeyi veya birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesi gerekirken birden fazla mahkemeyi yetkili göstererek usulüne uygun yetki itirazında bulunmamış olduğu değerlendirilerek reddine karar verilmiştir. 25. Ayrıca davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya dayanak yapılmak istenen 25.05.2012 tarihli Protokolün 3. maddesinin C bendinin 3.ve 4. alt maddeleri uyarınca, "davaya konu akaryakıt istasyonunun kapatmak zorunda kaldığı tarihten tekrar faaliyete geçinceye kadar ki sürede ortaya çıkacak zararın, ziyanının, yoksun kalınan kar ve menfaatlerin, yapılan masraf ve katlanılan maliyetlerin mahsubu gerekecektir” denilmek suretiyle takas/mahsup def'inde bulunmaktadır. 26. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesinde takasın koşulları düzenlenmiştir. İşbu maddede; İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası, ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. 27. Yapılan düzenleme uyarınca; takasın söz konusu olabilmesi için iki tarafın karşılıklı olarak birbirinden alacaklı olması gerekir. Alacak ve borç karşılıklı değilse veya iki kişi arasındaki borç ilişkisinin, dışında kalan kişilerden olan alacaklar ya da borçlar takasa konu olamaz. Ayrıca takas için, yalnız borçlularda değil, borçlarda da karşılıklılık bulunmalıdır. Ancak aynı nitelikteki cins veya özdeş edimlerin takası mümkündür. Takas için aranan üçüncü koşul ise kural olarak her iki borcun muaccel olması gerekir. Dördüncü koşul ise tarafların alacak ve borçlarının geçerli ve ifa edilebilir olması gerekmektedir. Taraflardan birinin alacağı muaccel olduğu hâlde, karşı tarafa olan borcu için bir vadeden yararlanıyorsa, bu alacak talep edildiğinde diğer taraf henüz muaccel olmayan kendi alacağını takas olarak ileri süremez (....). Yenilik doğuran bir hak olan takasın, davadan önce ve dava sırasında alacak sahiplerinden her biri tarafından ileri sürüleceği gibi, bu yola gitmeksizin kişi alacaklarını ayrıca dava konusu edebilirler. Diğer bir anlatımla takas talebinin mutlaka karşı dava şeklinde ileri sürülmesi zorunlu olmayıp, savunma olarak da ileri sürülmesi olanaklıdır. İlke olarak,takas defi de diğer def'iler gibi süresinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. 28. Alacaklardan biri çekişmeli olsa biletakas ileri sürülebilir. Aksi hâlde takastan kurtulmak isteyen borçlu hemen bir ihtilaf çıkartarak amacına ulaşabilir. Öte yandan ihtilaflı alacağın takas edilebilir olduğunu söylemekle de takasın ortaya konulması ile ihtilafın alacaklı lehine halledilmiş olduğu anlamı çıkmamalıdır. Sonuçta hâkim anlaşmazlığı çözerek sonucuna göre takas def'i talebini red veya kabul edecektir. 29. Mahsup ise bir alacağı doğuran olayla ilgili olarak alacaklının elde ettiği bazı menfaatlerin ya da borçlunun katlandığı bazı külfetlerin, bu alacaktan indirilmesini ifade eder. Meselâ, bir malı sahibine iade ile yükümlü zilyedin o mal için yaptığı bazı masraflar, o maldan elde ettiği semerelerin bedeline mahsup edilir (MK. m. 907). Bunun gibi, haksız fiilden zarar gören kimsenin bu fiilden elde ettiği bir menfaat olmuşsa, böyle bir menfaat uğranılan zarara mahsup edilir. Görülüyor ki bu olaylarda karşılıklı alacaklar yoktur; sadece, alacağın net miktarını bulmak için yapılan bir hesap ameliyesi bahis konusu olmaktadır. 30. Mahsup yenilik doğuran bir hakkın kullanılması olmayıp sadece alacağın gerçek miktarını belirlemek üzere yapılan bir işlemdir. Burada ayrı ve müstakil iki alacak bulunmamaktadır. Mahsup savunmasını, alacak miktarının indirilmesinde yararı olan herkes ileri sürebilir ve borcu sona erdiren durum olması nedeniyle hâkim tarafından resen nazara alınır. 31. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde dava konusu uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davalı taraf vekilinin dayanak gösterdiği 25.05.2012 tarihli Protokol'un 3/C bendi “İdari yargıda devam eden davalar neticesinde akaryakıt istasyonu tekrar faaliyetine devam eder ise” şeklinde idari yargıdaki davaların sonucuna bağlanmıştır. Diğer bir ifade ile koşula bağlanmıştır. TBK m.139 anlamında “takas” defi'nin ileri sürülebilmesi için tarafların karşılıklı muaccel alacaklarının söz konusu olması gerekmektedir. Bu anlamda akaryakıt istasyonunun faaliyete geçmesi sözkonusu olmadığı nazara alındığında muaccel bir alacağın varlığından da sözedilemeyecektir. Öte yandan aynı gerekçe ile mahsup edilecek bir alacağın varlığından da sözedilemeyeceğinden mahsup definin de kabulü sözkonusu olmamıştır. 32. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalılardan ... ve .... Ltd. Şti. aleyhine garantör sıfatıyla 25.05.2012 tarihli sözleşmenin 4.2. maddesi uyarınca dava açılmış ise de; husumet itirazında bulunduklarını bildirmiştir. 33. Dava konusu Protokol'ün incelenmesinde; davalılar ... ve... Ltd.Şti.'nin, Protokol'un 4. maddesinin 2. fıkrası gereği ... ve ...'nın Protokol'den doğan borç ve yükümlülükleri için “başkasının fiilini taahhüt (üçüncü kişinin fiilini üstlenme)” başlığını taşıyan 818 sayılı eski Borçlar Kanunu'nun 110. maddesi (6098 sayılı yeni Borçlar Kanunu'nun 128. maddesi) kapsamında garanti taahhüdünde bulunmaları nedeniyle sorumlu oldukları, dolayısıyla davacıların alacaklı olduklarını iddia ettikleri meblağı garanti taahhüdünde bulunan ... ve ... Otomotiv Ltd.Şti'nden talep edebilecekleri kanaatine varılarak; davalıların husumete yönelik itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 34. Davanın esasına yönelik değerlendirme yapıldığında, dosya kapsamındaki belgeler ve dava konusu edilen 25.05.2012 tarihli protokol hükümlerinden, davacılar ... ... ve ...'ın .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'deki paylarını davalı ... ve ...'ya satmış oldukları, .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin dava dışı ... Tic. Ürü. Tic. A.Ş.'den kiralamış oldukları akaryakıt istasyonunun imar plan değişikliği nedeni ile ruhsat iptaline gidildiği anlaşılmaktadır. 35. İşte taraflar arasında akdedilmiş olan 25.05.2012 tarihli protokol ile davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilmek üzere dava dışı ... Tic. Ürü. Tic. A.Ş.'den kiralanan akaryakıt istasyonunun kira bedeli olarak ödenen tutarın kullanılamayan süre nedeni ile ortaya çıkan alacağın tahsiline yönelik olarak açılacak dava ve bu davanın sonucuna göre (sözkonusu kullanılmayan süre alacağının tahsil edilip edilememesine ve akaryakıt istasyonunun faaliyete tekrar başlayıp başlamayacağına göre öngörülen koşullar çerçevesinde) kullanılamayan süre nedeni olarak hesaplanan 3.654.241,00.-USD'nin kısmen davacılarca ödenmesini garanti etmek üzere davalılara protokoldeki koşullarla ödünç olarak verilen 1.800.000,00.-USD'nin iade koşullarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. 36. Protokolün 3/A maddesinde; ... Ltd. Şti tarafından, ... A.Ş.'ye karşı, kira sözleşmesine göre kullanılmayan bedelin istirdadı ve zarar ziyanın tazmini için dava açılacağı, dava ve takipler tarafların avukatlarınca birlikte takip edileceği, kira sözleşmesine göre kullanılmayan süre ile ilgili bedelin 3.654.241,00.-USD olarak hesaplandığı görülmüştür. 37. Protokolün 3/B maddesinde; ... ve ... tarafından, ... Tic.A.Ş.'ye karşı açılacak olan dava miktarı olan 3.654.241,00 USD'nin 1.800.000,00 USD'sini faizsiz ve dava sonucuna bağlı olarak tahsili koşulu ile ... Tic. Ltd. Şti'ne borç olarak (3.654.241,00 USD'lik zararın 1.800.000,00 USD'ye kadar kısmını ödemeyi garanti ve taahhüt eden olarak) ödemeyi kabul ettiği, ... ve ...'ın şirkete verdikleri bu borç para, açılacak dava veya davalar neticesinde tahsil edilmesi halinde, tahsili takip eden 15 gün içerisinde kendilerine iade edileceği, tahsil edilen rakamın 3.600.000,00 USD'nin altında olması halinde tahsilatın yarısı, tahsil edilen rakamın 3.600.000,00 USD ve üstünde olması halinde ise sadece borç ve garanti verdikleri 1.800.000,00 USD'nin ... ve ...'a iade edileceği düzenlenmiştir. 38. Protokolün 3/C bendinin 2. Alt maddesinde ise; Akaryakıt istasyonu lisansının, ... tarafından iptal edildiği tarih ile istasyonun faaliyetine tekrar başlayabildiği tarih arasındaki süre kira süresine ek olarak ilave edileceği veya ... Ltd. Şti'nin kabul edeceği başka şekilde .... Tic.A.Ş. veya ... tarafından bu döneme ilişkin zarar ziyan karşılanırsa, bu dönemle ilgili zarar ziyan talebinde bulunulmayacağı düzenlenmiştir. 39. Protokol'de dava açılması kararlaştırılan alacağın, akaryakıt istasyonunun faaliyetinin son bulması, yani bir daha hiç açılmaması halinden dolayı uğranılan zararların tahsiline ilişkindir. 40. ...'nün cevabi yazısının incelenmesinde; ... Ltd. Şti'nin merkezi .... 'da ve .... kayıtlı iken; merkezinin ...'a nakledildiği, bu hususun 14.12.2009 tarihinde tescil edildiği, şirket ortaklarından ... ve ...'ın 09/12/2019 tarihli Limited Şirket Hisse Devir Sözleşmesi ile; ...'ın 51 pay adedini (pay tutarı : 25.500 TL) ...'ya; ...'ın 49 pay adedini (pay tutarı: 24.500 TL) ...'ya devrettiği anlaşılmaktadır. 41. Davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından protokol hükümlerine uygun olarak ... Esas sayılı dosyası üzerinden ... Tic. A.Ş. aleyhine; taraflar arasında imzalanmış olan kira sözleşmesi, tavzih ve diğer ek sözleşmeler uyarınca önceden ödenen 3.550.605,79.-USD'nin ve akaryakıt istasyonunun işletilememesi nedeniyle bu zamana kadar yapılan ve geri dönüşü sağlanamayan yatırımların mahrum kalınan karların ve diğer tüm zararların tahsili talebi ile dava açıldığı, akabinde aralarında yapmış oldukları protokol ile 1.300.000,00.-USD ödenmesi karşılığı sulh oldukları ve .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından davadan feragat edildiği celp edilen belgelerden anlaşılmıştır. 42. ... Esas sayılı dosyanın davacısı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. ile davalıları ... Tic. A.Ş. arasında akdedilen "Sulh Protokolü ve İbraname" 5. maddesi hükmü gereğince hem sözkonusu ... Esas sayılı davadaki haklardan ve hem de taraflar arasındaki tüm ihtilaf hak ve alacaklardan feragat ettiği, dolayısıyla davalıların istasyonun kapalı olduğu döneme ilişkin her türlü zarar ve ziyan ile kar mahrumiyetine karşılık 1.300.000,00.-USD almayı kabul ettiği ve buna bağlı olarak feragat edildiği ve Mahkemece davanın reddine karar verildiği değerlendirilmiştir. 43. Yukarıda da belirtildiği üzere davacı ve davalılar arasında akdedilen 25.05.2012 tarihli protokol ile payları devredilen davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin akaryakıt istasyonu faaliyetini sürdürememesi nedeni ile ortaya çıkan zararın kısmen protokol hükümlerindeki koşullarla davacılarca garanti edilmesi amaçlandığı, protokol hükümlerindeki koşullarla 1.800.000,00.-USD ödünç verildiği, buna karşın davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. kullanılmayan kira süresine yönelik oluşan zararlara yönelik olarak açılan davadan davacıların da muvafakati olmaksızın 1.300.000,00.-USD karşılığı sulh olduğu ve davadan feragat ettiği, bu anlamda talep ve iddia edilen 3.550.605,79.-USD'lik hak ve alacaktan, 1.300.000,00.-USD karşılığı feragat edildiği, bu bakımdan taraflar arasında akdedilen 25.05.2012 tarihli protokol hükümlerinde yer verilen alacağın tahsili imkanının ortadan kalktığı sonucuna varılmaktadır. 44. Bu anlamda davalı şirketin, taraflar arasında akdedilen protokol hükümleri uyarınca dava dışı kiralayanlara kullanılmayan süreye nedeni ile uğranılan zararların tazmini için açılacak davadan davacıların muvafakati olmaksızın tek taraflı olarak feragati ile kusurlu olarak borca aykırı davrandığının kabulü gerekmektedir. 45. Diğer yandan davacılar ve davalılar arasında akdedilen protokol ile payları devredilen davalı şirketin kullanılmayan kira süresi nedeni ile ortaya çıkan zararının kısmen garanti altına alınması ve iadesi koşullarına ilişkin hükümler değerlendirildiğinde, davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin protokol hükümlerine uygun olarak 3.550.605,79.-USD alacağın tahsiline yönelik ... Esas sayılı dava dosyasında açılan davadan 1.300.000,00.-USD karşılığı akaryakıt istasyonunu kiralayanlar ile yapmış olduğu sulh ve ibra protokolü sonucu feragat etmesi nazara alındığında esasen davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin kullanılmayan kira süresi nedeni ile ortaya çıkan zararını, hakkın borçluları/kiraya verenler ile yaptığı sulh ve ibra protokolü ile sözkonusu miktar ile sınırladığı ve tahsil ettiği, bu durumun neticesi olarak davalı .... Pet. Ürü. Nak. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin zararının karşılanmasının güvencesi olarak davalı şirkete davacılarca ödünç verilen 1.800.000,000.-USD'nin iadesi gerektiği gibi, yine eldeki davanın konusu olan taraflar arasında akdedilen protokol hükümlerinde tarafların kullanılmayan kira süresine yönelik olarak birlikte dava açılarak davanın birlikte takip edileceğinin kararlaştırılmasına karşın, bu kararlaştırmaya aykırı olarak davalı şirketçe tek taraflı olarak ve davacıların muvafakati olmaksızın davadan feragat etmesi neticesinde ödünç verilen tutarın davalı şirketin kusurlu ifa imkansızlığına neden olması nedeni ile iadesinin gerekeceği yönünde kanaat oluşmuştur. 46. Davacı vekili 30/10/2023 tarihli dava dilekçesinde; 1.000,00.-USD alacağın tahsilini talep etmiş, 23/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile de; dava değerini 1.799.000,00 USD arttırmıştır. USD'nin dava tarihindeki efektiş satış kuru 8,15; ıslah tarihindeki efektif satış kuru 23,40 olarak tespit edilmiştir. Mahkememizce dava değeri; (1.000 x 8,15) + (1.799.000,00 x 23,40)=42.104.750‬,00 TL olarak belirlenmiş olup; alınması gerekli harç ve vekalet ücreti bu tutar üzerinden hesaplanmıştır. 47. Açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan 25.05.2012 tarihli Protokol hükümleri, ... Esas sayılı dosyası, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun incelenmesi neticesinde; davalılardan ... Ltd. Şti.'nin, Protokol gereği ... Esas sayılı dosyasında ... Tic.A.Ş. aleyhine açılmış olan davadan, bilirkişi raporu ile alacak miktarı tespit edildiği halde, Protokol'un diğer tarafı davacıların muvafakatı olmadan tek taraflı olarak feragat etmeleri, dolayısıyla talep sonucundan vazgeçmeleri, bu suretle 22.05.2012 tarihli Protokol'e kusurlu olarak aykırı davranmaları nedeniyle davacıların zararını tazmin etmeleri gerektiği, böylece Protokol'un 3. maddesinin A ve B bentleri gereğince davacıların ödedikleri paranın iadesini talep etmeye hak kazandıkları ve davalılardan 1.800.000,00.-USD alacakları bulunduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın KABULÜNE, 1.799.000,00.-USD’lik kısmına ıslah tarihi olan 23.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca ABD Doları üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi üzerinden tahsil edilmek suretiyle toplam 1.800.000,00.-USD alacağının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, Karar ve İlam Harcı 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.876.175,47.-TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 776.443,14.-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.099.732,33.-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplamı 776.304,00.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 556,60.-TL, bilirkişi ücreti olarak 1.250,00.-TL ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı olarak 220,70.-TL olmak üzere toplam 2.027,30.-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 725.047,50.- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 29/02/2024 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/02/2024 Başkan ... E-İmza Üye... E-İmza Üye .... E-İmza Katip ... E-İmza HMK 304. Md. Uyarınca Tashih Şerhi Mahkememizce her ne kadar, 29/02/2024 tarihli duruşmada verilen kısa kararda, "1.799.000,00.-USD’lik kısmına ıslah tarihi olan 23.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca ABD Doları üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi üzerinden tahsil edilmek suretiyle toplam 1.800.000,00.-USD alacağının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine" şeklinde karar verilmiş ise de, maddi hataya dayalı olarak 1.000 USD'lik kısmın belirtilmediği, yapılan hatanın maddi hatadan kaynaklandığının açık olduğu, HMK 183 ve 304 maddeleri uyarınca, bu maddi hata her zaman düzeltilebileceğinden, gerekçeli kararın hüküm kısmında " 1.000,00 USD'lik kısmına dava tarihi olan 30/10/2020 tarihinden; 1.799.000,00.-USD’lik kısmına ıslah tarihi olan 23.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca ABD Doları üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi üzerinden tahsil edilmek suretiyle toplam 1.800.000,00.-USD alacağının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine..." şeklinde gerekli düzeltme yapılmıştır. Mahkememizin 29/02/2024 tarih .... sayılı Gerekçeli Kararının Hüküm kısmının 1. Nolu bendi "1.000,00 USD'lik kısmına dava tarihi olan 30/10/2020 tarihinden; 1.799.000,00.-USD’lik kısmına ıslah tarihi olan 23.06.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a hükmü uyarınca Devlet bankalarınca ABD Doları üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi üzerinden tahsil edilmek suretiyle toplam 1.800.000,00.-USD alacağının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine.." olarak tashihen düzeltilmiştir. Şerh olunur. 29/02/2024 Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"