Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2026/3888 E. 2026/4688 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/22 E., 2019/293 K.

Taraflar arasında galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına karşı direnme kararı verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dava dosyası temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiş, Genel Kurul tarafından direnme olarak verilen kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, verilen kararın yeni hüküm niteliğinde olduğu gerekçesi ile dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Dava dilekçesinde, davacıların ... Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduklarının tespiti istenilmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ... Vakfının mazbut bir vakıf olduğunu, vakfedenle davacıların soybağlarının tespit edilerek hüküm kurulması gerektiğini, davanın niteliği gereği aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 10.06.2015 tarihli ve 2015/216 Esas, 2015/260 Karar sayılı kararıyla davacılar ..., ..., ... ve ...'ın ... Vakfı evlatlarından olduğu ve vakıfname gereği vakıf galle fazlasından yararlanabileceği vakıf kayıtları, nüfus kayıtları, aynı vakfa dair önceki Mahkeme karar örnekleri, bilirkişi raporu ile sabit olduğundan davanın kabulüne karar verilmiştir. IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin 10.06.2015 tarihli kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 11.04.2017 tarihli ve 2017/2458 Esas, 2017/5387 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiş, onama kararına karşı davalı vekilinin karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 08.10.2018 tarihli ve 2017/13262 Esas, 2018/16888 Karar sayılı ilamı ile, galle fazlasına dair hüküm içeren Cemaziyül evvel 954 H tarihli vakfiyede; "... Vakıf, mezkur evkafın rekabeden artan zevaid ve fazlanın zükur evlat arasında müsaveten taksim edilmesini, eğer vakıfın zükur evladı bulunmazsa akrabası evladının zükuruna müsaveten taksim ve tevzi olunmasını eğer akrabası evladında zükur bulunmazsa vaktin hakiminin izni ile Mekkei Mükerreme ve Medinei Münevvere'de ikamet eden sülaha ve fukaraya taksim ve tevzi edilmesini şart eyledi..." denilerek galle fazlasının erkek evlat soyundan gelen erkek evlatlara eşit olarak dağıtılmasının şart kılındığı, davacıların ise Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1962/879-1964/693 sayılı kararı ile dava konusu vakfın galle fazlasına müstehak evlat kararı alan ...'ın çocukları ... ve ...n'ın aldıkları karar emsal gösterilerek eldeki davayı açtıkları, davacıların üstsoyu ..., ...'ın kız evladı olduğu yani davacıların erkek evlat soyundan gelmedikleri anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerledirme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerektiğinden onama kararının kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamı sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ... Genel Müdürlüğünden davaya konu vakıf senedi üzerinden kız evlatların oğullarının da galleden yararlanmaya müstehik vakıf evladı olup olmadıklarının sorulması neticesinde verilen cevabi yazıda Adana'da kurulu mazbut ..... Vakfına ait 954 H. Tarihli vakfiyede, galle fazlasının, vakıf kurucunun nesline mensup erkek evlatlara (erkek ve kız evlatların erkek evlatları) eşit şekilde paylaştırılmak üzere şart edildiği, bunların nesilleri kesilirse aynı usulle vakıf kurucunun akrabalarının erkek evlatlarına (erkek ve kız evlatların erkek evlatları) şart edildiği, akrabalarının erkek evlatlarının nesli kesildiği takdirde ise galle fazlasının Mekke ve Medine'nin fakirlerine gönderilmesinin şart edildiği, dolayısıyla vakıf kurucunun hem erkek evlatların hem de kız evlatların erkek evlatları vakfiyeye göre galle fazlasına müstehik olduğu, sadece kız evlatların galle fazlasına müstehik olmadığınının bildirdiği, bahse konu vakfın vakfiyesinde galle fazlasının "zükur evlat arasında müsaveten", "zükur evlat bulunmazsa akrabası evladının zükuruna müsaveten taksim ve tevzi olunması" şeklinde şart olduğu, zükur evladın erkek evlat anlamına geldiği, zükur evlat bulunmadığı takdirde akrabası evladının zükuruna müsaveten şeklinde şart olduğu, ancak akrabanın zükur olup olmadığı hakkında vakfiyede özelleşmiş bir şart bulunmadığı, yine vakfiyede batın (karın, kuşak) ve derece şartı da bulunmadığı, bu haliyle Yargıtay bozma ilamına karşı direnme kararı verilmesi gerektiği gerekçesi ile bir önceki kararda direnilmesi ile davanın kabulüne ve davacıların ... Vakfı evlatlarından olduğuna ve gelir fazlasından yararlanma hakları bulunduğuna karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2019 tarihli kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 29.09.2022 tarihli ve 2020/2137 Esas, 2022/7581 Karar sayılı ilamı ile bozma kararına karşı İlk Derce Mahkemesince direnilmiş ise de Daire kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.02.2024 tarihli ve 2023/8-135 Esas, 2024/128 Karar sayılı ilamı ile; direnme olarak verilen kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozma konusu ile ilgili bozma kararı sonrası elde edilen yeni delile dayalı olarak oluşturulan yeni hüküm niteliğinde olduğu gerekçesi ile dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; vakfiyeye dair Mahkeme yorumunun hatalı olduğunu, davacıların taleplerinin vakfiyedeki şartlar yerine dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar doğrultusunda değerlendirildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, Osmalıca bilen bir başka bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemli davada galle fazlasının sadece erkek evlat soyundan gelen erkek evlatlara mı yoksa kız veya erkek evlat soyundan gelen erkek evlatlara mı şart kılındığına ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA, 5737 sayılı ... Kanunu'nun 77/2. maddesi (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,29.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.