Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2023/3571 E. 2024/6491 K.

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/668 E., 2023/565 K. DAVA TÜRÜ : Galle Fazlasına Müstehak Vakıf Evladı Tespiti ile Pay Belirlemesi DAVA TARİHİ : 04.11.2016 KARAR : Bozma sonrası davanın kabulüne İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/585 E., 2020/363 K. Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili, davalı Mülhak Vakıf vekili ile katılma yolu ile davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Dava dilekçesinde; davacılar ... ve ...'ın Sivas'ta kurulu ... Vakfı'nın gallesine müstehak vakıf evladı oldukları ile paylarının tespiti istenmiştir. İlk Derece Mahkemesince; galle fazlası için batın şartı olduğu, davacılara göre ön batında sağ vakıf evladı bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ile vakfeden arasında soybağı kurulduğu, ancak galle fazlası için batın şartı olduğu gerekçeleri ile istinaf isteminin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacıların ... Vakfının evladı olduklarının tespitine, galleye müstehak vakıf evladı olduklarına dair istemin reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin davanın kısmen kabulüne dair kararının davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairemizin 14.12.2022 tarihli ve 2021/2266 Esas, 2022/10256 Karar sayılı ilamı ile; "... dava konusu vakfın galle fazlası için batın şartı olduğu yönündeki kabulün hatalı değerlendirmeye dayalı olduğundan davacıların galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak davanın kabulü ile davacıların mülhak ... ... Vakfının (namı diğer ... ... Ağa Vakfı) galleden istifade eden vakıf evladı olduklarının tespitine, davalı mülhak ... ... Vakfının (namı diğer ... ... Ağa Vakfı) galle fazlası toplam 336 pay kabul edilerek, bilirkişi ...'un ek raporunda da belirtildiği üzere 84/336 payının davacı ... (...)'ya, 84/336 payının da davacı ... (...)'ya ait olduğunun tespitine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin son kararı davalı ... vekili, davalı Mülhak Vakıf vekili ile katılma yolu ile davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. a) Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; yeterli olmayan ve eksik hazırlanmış bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, batın tertibi olan vakfiyeye göre 5.batında sağ evlat var iken 6. batındaki evlatların galle alamayacaklarının dikkate alınmadığını, izah edilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir. b) Davalı Mülhak Vakıf vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu vakıfta galle dağıtımının batın tertibine riayet edilerek yapıldığını ve yıllardır teamülün bu şekilde olduğunu, 1323 H/1904 tarihli tevliyet ilamında galle fazlasının erkeğin payının kadının payının iki katı olacağı ve ilk batında bulunan vakfedenin evladına verileceğini, vakfiyede batın şartı (batnen bade batnin) bulunduğunu, davacıların 6. batında yer aldıklarını ve 5. batında yaşayanlar ölene kadar pay alamayacaklarını, eğer pay alacaklarsa da; ... ve ... evladlarının payları oranında pay almaları gerektiğini, babalarının 42 payının 21'er pay olarak alabileceklerini, sunulan nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir. c) Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacılar dışındaki vakıf evlatlarının galleden alacakları paylarının kararda ayrı ayrı belirtilmediğini, dava kabul edilmesine rağmen davacılar lehine vekalet ücreti verilmediğini, açıklanan nedelerle kararının düzeltilerek onanması istenmiştir. Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti ile galle dağıtıma esas olacak şekilde payların tespit edilmesi istemlerine ilişkindir. 1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekili ile davalı mülhak Vakıf vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Davalı ... vekili ile davalı Mülhak Vakıf vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden; Vakıflar Kanunu ve Vakıflar Yönetmeliğine göre, galle fazlası evlada şart kılınan mazbut ve mülhak vakıflarda vakfedenin soyundan gelen ve bu nedenle vakfın gelirinden (gallesinden) yararlanma hakkına sahip olan kişiler için öncelikle dava açılması ve bu haklarının dava ile tespit edilmesi aranmıştır. 13.02.2011 gün 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması Kanunu (6111 sayılı Kanun) ile değişik 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 7 nci maddesinde; "... İlgililerin vakfiye şartlarına göre intifa hakları saklıdır. İntifa haklarına ilişkin talepler galle fazlası almaya hak kazanıldığını gösteren mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer." 75. maddesinde ise; "Mazbut ve mülhak vakıfların vakfiyelerindeki şartlar doğrultusunda, ilgililerin hakları saklıdır. Bu hakların kullanılmasına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. Bundan ayrı, galle fazlasının nasıl ödeneceğine dair dava tarihinde yürürlükte bulunan Vakıflar Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde vakıf gelirlerinden masraflar çıktıktan sonra kalacak fazlanın alacaklılara tahsis edileceği belirtildikten sonra, 55 nci maddesinde bu tahsisin ne şekilde yapılacağı düzenlenerek vakfiyesinde vakıf taşınmazların bakım ve onarım şartı bulunan vakıfların gayrisafi gelirlerinden her yıl %15 oranında ihtiyat akçesi ayrılarak taşınmazların bakım ve onarımlarının yapılacağı, bu oranın vakıfların malvarlığına göre Vakıflar Meclisi kararıyla artırılabileceği, vakıfların yıllık gayrisafi gelir tahsilatından yönetim ve temsil gideri karşılığı alınarak ... bütçesine gelir yazılacağı, bu vakıfların gerçekleşen yıllık gayrisafi gelir tahsilatından vakıf için yapılan giderler ve vakfiye şartı gereği yapılan her türlü harcamalar çıkarıldıktan sonra vakıf evlatlarına ve ilgililerine ödenecek intifa hakkının belirleneceği ve bunun doğduğu mali yılı izleyen ilk altı ay içinde vakıf evladı veya ilgilisi olduğunu mali yılın birinci ayında belgeleyenlere yıllık olarak ödeneceği, 53/2. maddesinde ise vakıf için belirlenen gelir fazlası (intifa hakları) vakfiye şartı gereği vakıf evladı veya ilgilisi olduğu ve galleye hak kazandığını kesinleşen mahkeme kararıyla ispat edenlere ve onların evladına vakıf mazbut ise ... mülhak ise mütevelli tarafından ödeneceği öngörülmüştür. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; vakıfların gerçekleşen yıllık gayrisafi gelir tahsilatından vakıf için yapılan giderler ve vakfiye şartı gereği yapılan her türlü harcamalar çıkarıldıktan sonra vakıf evlatlarına ve ilgililerine ödenecek intifa hakkının belirleneceği ve bunun doğduğu mali yılı izleyen ilk altı ay içinde vakıf evladı veya ilgilisi olduğunu mali yılın birinci ayında belgeleyenlere yıllık olarak ödeneceği, mülhak vakıflarda bu işlemleri mütevellinin yapacağı, dolayısı ile galle dağıtımını önceden belirlenen paylara göre değil yıl bazında hayatta bulunan galle fazlasına müstahak vakıf evladları arasında vakfiyede öngörülen şartlara göre hesap edilip dağıtılması gerektiği, dağıtıma esas listede vefat eden veya yeni evlat kararı alanlar dikkate alınacağından evlat sayısı ve payların yıllara göre değişkenlik göstereceği açık olup Bölge Adliye Mahkemesince davacıların galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken ayrıca payları da gösterilerek infazda tereddüt yaratılması doğru değil ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. SONUÇ : Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ile davalı mülhak Vakıf vekilinin temyiz itirazları yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile; Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2023 tarihli ve 2023/668 Esas, 2023/565 Karar sayılı kararın (2) nolu hüküm fıkrasının hükümden tamamen çıkartılması ve devam eden bentlerin buna göre teselsül ettirilmesi suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370/2 nci maddesi gereğince BU ŞEKİLDE DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacılar vekilinin tüm, her iki davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte açıklanana nedenlerle REDDİNE, Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.