Yargıtay · 7. Hukuk Dairesi

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/8313 E. 2013/15597 K.

Mahkeme
Yargıtay
Daire
7. Hukuk Dairesi
Esas No
2013/8313
Karar No
2013/15597
Karar Tarihi

Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava Türü : Alacak YARGITAY İLAMI Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü: 1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı, 01.03.2001-31.10.2009 tarihleri arasında davalılardan Sağlık Bakanlığından ihale ile temizlik işini alan değişik firmalarda, son olarak davalı ... Taahhüt A.Ş. işçisi olarak çalıştığını, ihalenin yenilenmediği gerekçesiyle işine son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir. Davalı ..., davacının idarelerinden ihale ile iş alan diğer davalı firmanın işçisi olduğunu ve davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilmeyeceğini, taraflar arasında 7.10.2007 tarihinde imzalanmış bulunan ihale sözleşmesinin müfettiş soruşturması üzerine-sözleşmenin diğer tarafı ... Taahhüt AŞ’nin yasak fiil ve davranışları nedeniyle feshedilmek zorunda kalındığını, davalı ... Taahhüt A.Ş.; Sağlık Bakanlığına bağlı Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nden alınan ve 2008-2010 dönemini kapsayan 36 ay süreli hizmet alım işinin firmalarınca yürütülmekte iken Sağlık Bakanlığınca haksız şekilde sözleşmelerinin feshedilerek 31.10.2009 tarihi itibarıyla hastanedeki işlerin tasfiye edilmesinin istendiğini, anılan tasfiye nedeniyle bahsi geçen işlerde çalışan davacı ve diğer işçilerin açıkta kaldığını, davacının iş sözleşmesinin feshedilmesinin söz konusu olmadığını, olayın tamamen ...'nın tasarrufundan kaynaklandığını, kendilerinin bir kusurunun bulunmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır. Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, ... ile davalı arasındaki davacının çalıştığı işe konu ihalenin feshinin talebe konu işçilik alacakları ve davacı bakımından sonuca etkili olmayıp, davalılar arasındaki iç ilişkinin davacıyı ilgilendirmediği, akdin davalı işverenlikçe davacıya kıdem/ihbar tazminatına hak kazandıracak biçimde sona erdirildiğinin kabulü ile davacının çalışma süresine göre toplam 138 gün yıllık ücretli izne hak kazandığı, davalı tarafça anılan izinlerin kullandırıldığına ilişkin belge ve kayıt ibraz edilmemiş olmakla davacının kabulündeki 27 günün mahsubu ile 121 günlük izin alacağının mevcut olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 59 uncu maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir. Aktin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin ... izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar. 4857 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde, yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı sürelerin birleştirilerek göz önüne alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda, işçinin daha önce aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen hizmetlerinin yıllık izne hak kazanma ve izin süreleri hesabı yönlerinden dikkate alınması gerekir. Kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmetlerin de aynı gerekçeyle izin hesabı yönünden birleştirilmesi zorunludur. Bununla birlikte, işçiye önceki feshe bağlı olarak kullanmadığı izin ücretleri tam olarak ödenmişse, bu dönemin sonraki çalışma sürelerine eklenerek izin hesabı mümkün değildir. Önceki çalışma döneminde izin kullandırılmak veya fesihte karşılığı ödenmek suretiyle tasfiye edilmeyen çalışma süreleri, aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerindeki çalışmalara eklenir. İşçinin aralıklı olarak aynı işverene ait işyerinde çalışması halinde, önceki dönemin kıdem tazminatı ödenerek feshedilmiş olması, izin yönünden sürelerin birleştirilmesine engel oluşturmaz. Yine, önceki çalışılan sürede bir yılı doldurmadığı için izne hak kazanılmayan süreler de, işçinin aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerindeki sonraki çalışmalarına eklenerek yıllık izin ... belirlenmelidir. Yıllık izin, özde bir dinlenme ... olup, aralıklı çalışmalarda önceki dönem zamanaşımına uğramaz. İş sözleşmesinin işverence feshedilmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasal ya da arttırılmış bildirim önelleri ile 27 nci madde uyarınca işçiye verilmesi gereken iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez. Kanundaki bu düzenleme karşısında, işçi tarafından ihbar önelli fesih halinde bildirim öneli ile yıllık izin süresinin iç içe girebileceği kabul edilmelidir. Kanunda, iş sözleşmesinin feshinde ödenmesi gereken izin ücreti için kesin bir ödeme günü belirlenmiş değildir. Yasada, sözleşmenin feshi anı yıllık ücretli izin hakkının ücrete dönüşmesi, bir başka anlatımla izin ücretine hak kazanma zamanı olarak kabul edilmiştir. İş sözleşmesinin feshedildiği tarihte izin ücreti muaccel olur, ancak faiz başlangıcı bakımından işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekir. Dairemizce, iş sözleşmesinin feshinde ödenmesi gereken izin ücreti, geniş anlamda ücret içinde değerlendirilmemiş ve İş Kanununun 34 üncü maddesinde sözü edilen bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilemeyeceği kabul edilmiştir Bu itibarla, izin ücreti için yasal faiz uygulanmalıdır. Sözleşmenin feshi üzerine ödenmesi gereken izin ücretinden taktiri indirim yapılması doğru değildir. İşverenin işçiyi işe başlatması durumunda, iş ilişkisi kesintisiz devam ettiğinden, kullandırılmayan izin ücretine de hak kazanılması söz konusu olmaz. Daha önce işçiye kullandırılmayan izinler karşılığı olarak ödenmiş olan izin ücretleri de işverence geri istenebilir. 4857 sayılı Yasanın 53 üncü maddesinde işçinin yıllık ücretli izin hakkından vazgeçemeyeceği kurala bağlandığına göre, işçinin daha önce ödenen izin ücretinin, işe iade sonunda işçinin işe başlaması halinde işçinin kullanmadığı izin hakkına sayılması da doğru olmaz. Yıllık izin ... Anayasal temeli olan bir dinlenme ... olup, işçinin iş sözleşmesinin devamı sırasında ücrete dönüşmez ve bu haktan vazgeçilemez. İşçinin iş sözleşmesinin devamı süresinde kullanmadığı yıllık izinlere ait ücreti istemesi mümkün değildir. Bu nedenle, işçinin iş sözleşmesinin devamı sırasında izin hakkının bulunduğunun tespitini istemesinde hukuki menfaati vardır. Somut olayda; Afyonkarahisar Devlet Hastanesi ile ... arasında yapılan 04/11/2009 tarihli iç yazışmada işyeri belgelerine bir başka olayın soruşturması nedeni ile Adana C.Başsavcılığının 25/04/2008 tarih ve 2007/521 soruşturma sayılı yazısına istinaden el konulduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece Adana C.Başsavcılığından yıllık izinle ilgili belgelerin bir örneği getirtilerek davacının kullandığı yıllık izinler tam olarak belirlenmeli sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile sonuca varılmış olması bozma nedenidir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Şirkete iadesine, 26/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2013/8313, K. 2013/15597, T. 26.09.2013, www.arakarar.com/karar/yargitay-7-hukuk-dairesi-2013-8313-e-2013-15597-k-1619ea324331