Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2026/50 E. 2026/485 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/239 E., 2025/1295 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/13 E., 2023/471 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA 1. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/13 Esas sayılı davasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı idare arasında 11.03.2009 tarihinde imzalanan biyosensörler konulu sözleşmenin davalı idare tarafından feshedildiğini belirterek sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine, haksız fesih nedeniyle uğranılan 2.000.000,00 TL zararın davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Birleşen Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/151 Esas sayılı davasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacı idare ile davalı yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini belirterek 1.253.340,00 TL gecikme tazminatı ve 911.463,30 TL teminat mektuplarının güncelleme bedeli olmak üzere toplam 2.164.803,30 TL zararın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Birleşen Ankara 40. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/149 Esas sayılı davasında davacı ... vekili dava dilekçesinde; asıl davaya ilişkin dilekçede yazılı hususları tekrar ederek sözleşmenin haksız feshi nedeniyle asıl davada talep edilemeyen 2.319.476,50 TL zararın davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/13 Esas sayılı davasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin feshinin haklı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. 2. Birleşen Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/151 Esas sayılı davasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; asıl davaya ilişkin dilekçesinde yazılı hususları tekrar ederek davanın reddini istemiştir. 3. Birleşen Ankara 40. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/149 Esas sayılı davasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; feshin haklı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 11.03.2009 tarihinde biyosensörler projesi sözleşmesinin imzalandığı, dosya kapsamında mevcut delillere ve alınan raporların içeriğine göre dava konusu biyosensörler sözleşmesinin her iki tarafın eşit kusuru neticesinde feshedildiği, 08.03.2023 tarihli raporda yapılan hesaplamalar dikkate alınarak karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile taraflar arasındaki sözleşmenin eşit kusurlu olarak feshedildiğinin tespitine, 1.477.347,75 TL alacağın davacıya ödenmesine, teminat mektuplarının davacıya iadesine, birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Asıl ve birleşen 2023/149 Esas sayılı davada davacı, birleşen 2015/151 Esas sayılı davada davalı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; davalı idare tarafından 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve imzalanan sözleşmede öngörülen usul ve esaslara aykırı şekilde sözleşmenin tek taraflı ve haksız olarak feshedilmesine rağmen fesihte idare ve yüklenicinin eşit kusurlu kabulünün hatalı olduğunu, idarenin sözleşmeyi feshetmeden önce kanuna göre en az 10 gün, sözleşmeye göre en az 20 gün süreli ihtar göndermesi gerektiğini ancak göndermeksizin sözleşmeyi feshettiğini, dosyada alınan 06.03.2023 tarihli raporda da idarenin sözleşmeyi haksız feshettiğinin tespit edildiğini, sözleşmenin yüklenici yönünden kârsız, idare yönünden cezasız tasfiyeye karar verilmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan azınlık görüşü dikkate alınarak karar verildiğini, asıl davada 2.000.000,00 TL ve birleşen 2023/149 Esas sayılı davada 2.319.476,50 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin gerektiğini, birleşen 2023/149 Esas sayılı dosya yönünden idare yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. 2. Asıl ve birleşen 2023/149 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2015/151 Esas sayılı davada davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu sözleşmenin 11.03.2009 tarihinde imzalandığını, birleşen Ankara 40. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/149 Esas sayılı dosyası yönünden zaman aşımı süresinin sona erdiğini, sözleşmenin 11.03.2009 tarihinde imzalandığını, 2 dönem ve 5 aşamadan oluştuğunu, sözleşme kapsamındaki laboratuvar prototipinin 08.10.2012 tarihinde ara muayenesinin yapıldığını ve elde edilen sonuçlar uyarınca uygun bulunmadığını, ikinci muayene sonucunda da hayvan deneyleri etik kurul onayı alınmaması ve monoklonal antikorların raporlanmaması nedeniyle muayenenin olumsuz sonuçlandığını ve uygun bulunmadığını, üçüncü ara muayene sonucunda da uygun bulunmadığını, yüklenicinin cezasız süre uzatım talebi üzerine cezalı cezasız süreleri bildiren yazının gönderildiğini, sonrasında yüklenicinin sulhen fesih görüşmeleri yapılmasını talep ettiğini, 31.01.2014 tarihinde yapılan toplantı sonrasında yüklenicinin sözleşme bedelinin % 40 artırılması, 18 ay cezasız süre verilmesi ve sözleşme bedelinin % 20'sinin ödenmesinin talep edildiğini, idare tarafından taleplerin uygun görülmediğini ve 17.06.2014 tarihinden önce eksikliklerin tamamlanması ve muayeneye hazır hale getirilmesi, aksi halde idarenin sözleşmeyi tek taraflı fesih etme hakkını kullanacağının yükleniciye bildirildiğini, yüklenicinin 30.05.2014 tarihinde doğal afet kapsamında ek süre talebinde bulunduğunu, ancak idare tarafından uygun bulunmadığını, 25.07.2014 tarihinde yüklenicinin edimini yerine getirmemesi nedeniyle idari şartnamenin 51. maddesi uyarınca tek taraflı fesih onayı sonrasında sözleşmenin feshedildiğini, idare tarafından yapılan işlemlerin hukuka, mevzuata ve sözleşmeye uygun olduğunu, idarenin kusurunun bulunmadığını, proje kapsamında ihtiyaçların net olarak belirlendiğini, proje istekleri tanımlama dokümanında ayrıntıları ile yazılı olduğunu, kullanılacak yöntemin tamamen yükleniciye bırakıldığını, sözleşmenin imzalanmasından sonraki sürecin usulüne uygun olarak yürütüldüğünü, yüklenicinin edimini yerine getirmediğini, biyosensör ürününün bulunmadığını, bilirkişi raporlarında da idarenin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinin tespit edildiğini, yüklenicinin açtığı davaların reddinin ve idarenin açtığı davanın kabulünün gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl davada 11.03.2009 tarihli biyosensörler konusu sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespiti, teminat mektuplarının iadesi, haksız fesih nedeniyle uğranılan zararların ödenmesi, birleşen 2015/151 Esas sayılı davada sözleşmenin haklı feshi nedeniyle gecikme tazminatı ve teminat mektubu güncelleme bedellerinin ödenmesi, birleşen 2023/149 Esas sayılı davada haksız fesih nedeniyle uğranılan bakiye zararın ödenmesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle idarenin sözleşme öncesinde projenin gerçekleşebileceğine ilişkin ciddi engel ve tereddütlere rağmen ihaleyi yapması, yüklenicinin ise idare tarafından fesih öncesinde uyarılmasına ilişkin değişik tarihlerde gönderilen yazılara ve cezasız olarak verilen ek sürelere rağmen fesih tarihi itibarıyla sözleşmenin 10. maddesinde yazılı bulunan birinci döneme ilişkin edimini dahi yerine getirememiş olması nedeniyle sözleşmenin feshinde kusurlu bulunduklarına ilişkin tespitin yerinde olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden asıl ve birleşen 2023/149 E. sayılı davalarda davacı - birleşen 2015/151 E. sayılı davada davalıya yükletilmesine, Asıl ve birleşen 2023/149 E. Sayılı davada davalı - birleşen 2015/151 E. Sayılı davada davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.