Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3637 E. 2026/2953 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/575 E., 2021/271 K.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı-karşı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar ile davacı arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalılardan ...'ya arsa sahibi davacı tarafından tüm inşaat işlerinin yürütülmesine yönelik genel vekaletname verildiğini, davalılarca inşaatın bitirildiği ve teslime hazır olduklarının bildirilmesi üzerine davacı tarafından yapılan araştırma neticesinde davalıların, inşaatı yapı ruhsatı almaksızın imar mevzuatına aykırı şekilde yaptıklarının ve bu hali ile blokların yıkılması gerektiğinin öğrenildiğini ileri sürerek, taraflar arasında tanzim edilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini, yapının yıkılmasını ve oluşan kira kaybının karşılanması için şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalılardan yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların hukuka aykırı olarak inşaa ettikleri ve ellerinde bulundurup tasarrufta bulundukları müvekkiline ait taşınmaza ilişkin olarak haksız müdahalenin önlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA 1. Asıl davada davalılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; müvekkili ...'ın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olmaması nedeniyle onun hakkında açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, inşaatın sözleşmeye uygun olarak bitirildiğini, ancak arsa sahibi davacının teslim almaktan haksız olarak kaçındığını ve yapılan bloklarda sözleşme dışı ek imalâtlar bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davada sözleşme gereğince hak kazandığı bağımsız bölümlerin davacı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili ... adına tescilini ve davalının haksız işlemleri nedeniyle sebep olması muhtemel zararlar ile ek imalât bedelleri toplamı olarak şimdilik 7.950,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 2010/676 Esas, 2014/2487 Karar, 25.11.2014 tarihli kararı ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde davalı ...’nın imzasının bulunmadığı, davacı tarafından davalı ...’ya vekaletname verilmesinin ...’nın diğer davalı ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin tarafı olmasını gerektirmeyeceği, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı yüklenici tarafından inşa edilen binaların projesi ve ruhsatı olmadığı, imara uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı, davalı yüklenicinin sözleşmeye aykırı bina inşa ederek edimini ifâda temerrüde düştüğü, davalı yüklenici tarafından inşa edilen binanın yasal hale getirilme imkânı da bulunmadığından, davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshini talep etmekte haklı olduğu, geriye etkili fesihte aynı zamanda kira kaybının tahsili talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle, asıl davanın davalı ... yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulü ile, sözleşmenin feshine, kira kaybının tahsili talebinin reddine, karşı davanın davacı tarafından yapılan inşaatın projesi ve ruhsatı olmadığı, söz konusu binanın imara uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı, davalı-karşı davacının söz konusu sözleşme uyarınca kendi üzerine düşen edimi sözleşmeye ve yasal mevzuata uygun olarak yerine getirmediği gerekçesiyle reddine, birleşen davanın davacının yasal ihtara rağmen men'i müdahale talep ettiği taşınmazın değerini belirterek eksik harcı tamamlamadığı, 07.10.2013 tarihli dilekçesi ile tamamlama harcı adı altında 777,00 TL harç yatırdığı, ancak dilekçesinde taşınmazın değerini belirtmediği gerekçesiyle, açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Mahkemenin 2010/676 Esas, 2014/24 87... .11.2014 tarihli kararının süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemiz (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi) 2016/7208 Esas, 2017/2 04... .01.2017 tarihli kararı ile asıl davaya ilişkin tüm, birleşen davaya ilişkin diğer temyiz itirazlarının reddine, ara karar gereğinin yerine getirildiği kabul edilerek, yapılacak keşif neticesinde belirlenebilecek taşınmaz değeri dikkate alındığında eksik kalan harç bulunduğunun tespiti halinde bunun her zaman ikmal ettirilebileceği hususu da dikkate alınarak, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, yanılgılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve karşı davanın bozma ilamı kapsamı dışında kalarak kesinleştiği, birleşen davada harcın tamamlanmadığı belirtilerek, asıl dava yönünden; davacı ile davalı ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmediği anlaşıldığından, davacı tarafından davalı ...’ya karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davacı ile davalı ... arasında imzalanan sözleşmeye konu inşaat ile ilgili yıkım kararı bulunması nedeni ile davacının, davalıdan kira kaybı talep etmesi mümkün olmadığından, davacının kira kaybına ilişkin isteminin reddine, davacı tarafından davalı ...’ya karşı açılan davanın kabulüne, davacı ile davalı arasında imzalanan .... Noterliğinin 12... tarihli düzenleme şeklinde satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin iptaline, karşı dava yönünden; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye konu inşaat ile ilgili yıkım kararı olması ve söz konusu inşaatın imara uygun hale getirilmesinin mümkün olmaması nedeni ile davalı-karşı davacının tapu iptali ve tescil davası ile zararın tazmini davasının reddine, dosya ile birleşen Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2012/95 Esas sayılı dosya yönünden; davacı tarafından açılan meni müdahale davasında, Mahkemece 04.02.2021 tarihli oturumda müdahalenin meni talep edilen taşınmazın değerinin belirlenerek eksik harcın tamamlanması, tamamlanmadığı takdirde kesin sürenin bittiği tarih itibari ile dosyanın işlemden kaldırılacağına dair karar verildiği, kesin süre içerisinde harcın tamamlamadığı anlaşıldığından, davacı tarafından açılan davanın harç tamamlanmaması nedeni ile açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; birleşen müdahalenin meni davası yönünden, harç hesabının ruhsatsız yapı maliyetine göre yapılması ve eksik harç tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, kira kaybının tazmini, müdahalenin meni, karşı davada tapu iptal ve tescil, faydalı imalat bedelinin tazmini istemlerine ilişkindir.

Davacı taraf birleşen davada müdahalenin meni talebinde bulunmuş, mahkemece harca esas değer, bina arsa bedeli ile üzerindeki bina ve dört adet dükkan değerinin toplamı üzerinden hesaplanmış ise de Dairemiz emsal kararlarına göre; binanın kaçak olması ve bina hakkında yıkım kararı bulunması halinde, binanın ekonomik değeri bulunmadığından müdahalenin meni davasında müdahaleye konu arsanın değeri esas alınarak harcın belirlenmesi gerekir. Davacının meni müdahale talep ettiği taşınmaz üzerindeki binanın kaçak olduğu, bina hakkında yıkım kararı bulunduğu görülmekle, birleşen dava ile ilgili müdahalenin meni davasında açıklandığı üzere mahkemece müdahaleye konu arsanın değerine göre yatırılması gereken peşin harcın miktarı tespit edilerek, bu miktardan ayrıca davacı tarafça daha evvel birleşen davaya ilişkin yatırılan harçların mahsubu sonucu yatırılması gereken eksik peşin karar ilâm harcının belirlenerek, bu miktara ilişkin harcın yatırılması için kesin süre verilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Diğer taraftan verilen süre içerisinde harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunu m.30 ve devamına göre dosyanın öncelikle işlemden kaldırılmasına karar verilip 3 aylık yasal süre içerisinde HMK m.150 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, harcın yatırılması halinde esasa girilerek yapılacak inceleme neticesine göre karar verilmesi gerekirken yukarıda açıklanan şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

Birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle Mahkeme kararın birleşen davaya yönelik olarak BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

01.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.