Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2774 E. 2026/1917 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/474 E., 2025/520 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/8 E., 2023/120 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı vekili; müvekkili şirketlerin ortak girişimi ile davalı arasında 08.01.2016 tarihinde "Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığı Binası Yapım" işi sözleşmesi imzalandığını, yapım işinin tamamlandığını, taraflarınca ihtirazi kayıtla imzalanan kesin hesap hakediş raporuyla inşaat ve elektrik kalemlerinden yapımını gerçekleştirdikleri bir kısım imalât bedellerinin müvekkili şirketlerin yapmış olduğu hesaplamalara göre 1.956.267,17 TL'nin eksik olarak ödenmiş olduğunu, gerçek zararın bilirkişi incelemesi sonrasında ortaya çıkacağını, müvekkili şirket tarafından yapımı gerçekleştirilen bir kısım imalâtların kesin hakediş hesabına dahil edilmemesi, iş artış ve eksilişlerinin bir kısmında fazladan kesintiye gidilmesi, bazı imalâtlarının bedellerinin hiç ödenmemesi, bir kısım imalâtların bedellerinin ise gerçek değerlerinin hilafına belirlenmiş olması nedeniyle yapımı gerçekleştirilen imalâtların bedelinin tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak 1.000,00 TL'nin 06.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tazminini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili; davacı yüklenicinin işin devamı aşamasında ve geçici kabulü yapılıp iş tamamlanıncaya kadar iş artış onayı aşamasında ve herhangi bir ara hakedişte fazladan yaptığını iddia ettiği imalât bedelinin ödenmesi ile ilgili bir talebi olmadığını, yüklenici ile birlikte düzenlenen kesin hesabın imza aşamasında söz konusu imalâtların kesin hesapta ödenmediği gerekçesi ile yüklenici tarafından 06.04.2019 tarihli dilekçe ile itiraz edildiğini, yüklenicinin bahse konu imalâtları ihale kapsamında olmadığı halde, yapı denetim heyeti talimatı ile yaptığı ve ödemesi yapılmadığı yönündeki gerçek dışı, ispatsız, dayanaksız ve muğlak ifadelere dayalı iddiasının taraflarınca kesinlikle kabul edilmemekte ve reddedilmekte olduğunu, yüklenici tarafından idareye herhangi bir başvuru yapılmadan, teknik olarak yapılmasına ihtiyaç olmayan, idarenin herhangi bir talimatı olmadan, tamamen yüklenicinin avantaj sağlayacağını düşünerek kendi inisiyatifi ile yapılan söz konusu imalâtlarla ilgili olarak, iyiniyet ve hakkaniyet taşımayan başvurusu üzerine ilave ödeme yapılması hususunun kesinlikle mevzuata uygun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel sözleşmesi olduğu, davacı tarafında sözleşmede bulunmamakla birlikte idarenin talimatı ile ilave olarak yapıldığı iddia edilen tavan sıvası imalâtının proje içerisinde kesitlerde ve mahal listesinde yer aldığı, davalı idarece işe ait giriş takı uygulama projelerinde giriş ve çıkış turnikesi ile kollu bariyer ve bunlara ait elektrik tesisatı altyapısı yer aldığı, işin teknik şartnamesinde ELK-KRT-07 Tripod Turnike poz numarası ve ismi ile turnikeye ait ELK-KRT-08 kollu bariyer poz numarası ve ismi ile kollu bariyere ait tarif yer aldığı, tripod turnikeler ve kolu bariyer sistemi elektrik şartnamesinde olduğundan ve geçişlerin projesinde mahalleriyle gösterildiğinden turnikelerin ihale kapsamında imalâtının yapılarak hakedişinin ödenmesi gerektiği, imalâtların ilave iş kapsamında değerlendirilemeyeceği, her tür armatürün DALI balastlı olacağının kararlaştırıldığı, DALI balast imalâtlar ihale kapsamında olduğundan fiyat farkı verilemeyeceği, ihale kapsamında yer alan proje ve hesap raporlarına göre kullanıcı sayısı yaklaşık 1500-2000 kişi üzerinde olması nedeniyle Teknik şartnamede 833.699 ana poz numaralı Acil Durum Aydınlatma Kitleri tarif ve Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 72. maddesi beraber değerlendirildiğinde acil durum aydınlatma kitlerinin 3 saat kesintisiz aydınlatma sağlayacak şekilde anahtar teslim götürü bedel ihale kapsamında yapılması gerektiği, fiyat farkı ödenmemesi gerektiği, ihalede Ana Bina Kuvvetli Akım Kolon Şeması projesinde, 25-mm², 35-mm² ve 50-mm² kablo kesitleri, (3x1x25 41... ) + 1x16mm², (3x1x351 41... ) + 11... -mm² ve (3x1x501 41... ) 41... -mm² olarak gösterilirken, yükleme cetvelinde ise 3x25416, 3x354 16... x5014125 olarak yer aldığı, davalının 29.11.2016 tarih ve 1442 sayılı yazısında 3x25+ 16... XH kablo, 3x35+ 16... XH kablo, 3x50+ 25... XH kablo kullanılmasına uygun görüş belirtmesi neticesi enerji besleme kablolarında ana kolon hattında belirtilen kablo kesitlerinin esas alındığı, kablo tipi değişikliği nedeniyle daha düşük fiyatlı kablo kullanılması neticesinde toplamda kablo imalâtı bedelinde iş eksikliği olduğu, artış ve eksilişe bağlı hesaplama yapıldığı, davacı tarafından ihtirazi kayıt olmaksızın imzalanan kesin hesap doğrultusunda fazla yapılan kesintinin iade edilmemesi ve ödeme yapılmaması gerektiği, mekanik otomasyon sistemi ile ilgili elektrik şartnamesinde MEK-OTO-01 ve MEK-OTO-02 isimli iki adet poz tarifinden bahsedildiği, daha sonra FCU haberleşme projesi adı altında proje idareye sunularak onaylatıldığı, projede kablo güzergâhlarının ve tüm detayların olduğu, sistemin çalışması için ilgili standartları dâhilinde kablolaması ve diğer tüm imalâtlarının yapıldığı, yapılan imalâtların iş artışı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, mekanik otomasyon sistemi kapsamında kablolamanın dahil olduğu ayrıca bir ödeme yapılmasına gerek olmadığı, dolayısıyla yapılan tüm işlerin anahtar teslim götürü bedel sözleşme kapsamında yapıldığı, ilave iş kapsamında değerlendirilemeyeceği ve anahtar teslim götürü bedel haricinde bir ödeme yapılmaması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme ister birim fiyatlı, ister götürü bedelli olsun sözleşme dışı işlerin Borçlar Kanunu'nun vekaletsiz iş görme hükümleri kapsamında ele alınması gerektiğini, bu nedenle yeni bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, müvekkilleri tarafından yapılan tavan sıvasına ilişkin bedelin kesin hakedişten düşülmesinin mümkün olmadığını, Lojistik Genel Müdürlüğü tarafından asma tavan olan yerlerde tavan sıvası yapılmaması yönünde ihale evrakları arasındaki çelişkinin giderildiğini, müvekkillerinin buna uygun olarak hareket ettiğini, bu bağlamda bilirkişinin yapılmayan sıva imalâtlarının müvekkillerinin taahhüdü altında olduğu ve kesin hakedişten düşülmesinin yerinde olduğu yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, projesinde olmadığı halde imalâtı yapılmak zorunda kalınan turnike ve kollu bariyerlerin bedelinin müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, bilirkişilerin As-buit projesinde bu imalâtların yer aldığı gerekçesiyle ihale kapsamında olduğunun kabul etmesinin hatalı olduğunu, ara hakedişlerin itirazsız imzalanmış olmasının alacak talebini ortadan kaldırmayacağını, 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde talep edilebileceğini, yine Led Armatür Dali Balast farkının, acil aydınlatma kitlerinde üç saatlik ile bir saatlik arasındaki farkın ödenmesi gerektiğini, bu imalâtların sözleşme kapsamında bulunmadığını, ilave ve fazladan yapılan tüm imalâtların bedelinin ödenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.