Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2698 E. 2026/1943 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1985 E., 2025/974 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/611 E., 2022/367 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalıların murisi ... (arsa sahibi) arasındaki İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 41156 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, iş bu sözleşmenin 6. maddesi uyarınca "tarafların vefatı halinde, bu sözleşme vefat edenin miraşçıları ile yürürlüğe devam edecektir ve sözleşmenin bağlayıcılığı devam edecektir" şeklinde anlaşmanın mevcut olduğunu, arsa sahibinin ölümü üzerine mirasçıları olan davalıların davacı yükleniciye gereken vekaletnameleri vermediklerini ve sözleşmeyi haksız bir şekilde tek taraflı olarak feshettiklerini, sözleşmenin 8. maddesinde, sözleşmenin feshi halinde fesheden tarafın 100.000,00 Amerikan Doları ödeyeceği hususunun kararlaştırıldığını, yine bu halde müteahhidin o ana kadar yapmış olduğu masrafların davalı tarafından ödeneceğinin de kararlaştırıldığını, bu nedenle yüklenicinin sözleşme gereği 100.000 Amerikan Doları cezai şart alacağına hak kazandığını, ayrıca yüklenicinin sözleşme nedeniyle yaptığı masraflar ile mahrum kaldığı kazanç bulunduğunu belirtilerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00 Amerikan Doları cezai şart alacağı ile şimdilik 1.000,00 TL yapılan masraflara ilişkin tazminat ve şimdilik 1.000,00 TL kâr mahrumiyetine ilişkin tazminat bedellerinin temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek temerrüt faizleri ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kat karşılığı inşaat sözleşmesinde cezai şartın, taraflardan birinin sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde öngörüldüğü, davacı tarafın eldeki davayı ikame etmekle sözleşmeyi fesih iradesini ortaya koyduğundan, cezai şart talep etmesinin mümkün olmadığı, davacı yüklenicinin edimini yerine getirmediği, aradan 5 yıl geçmesine rağmen hiçbir faaliyette bulunmadığı, masraf da yapmadığı, cezai şart isteyemeyeceği, kusurlu olan taraf olarak bu davada haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı yüklenicinin sözleşmenin imzalandığı 22.06.2012 tarihinden, arsa sahibi ...'in ölümüne kadar geçen 5 yıllık sürede sözleşmeyle ilgili hiçbir işlem yapmadığı, davalılara gönderdiği 25.05.2017 tarihli ihtarnameyle; sözleşmenin mirasçıları bağladığı ifade edilerek, sözleşmenin gerektirdiği vekaletnamelerin yüklenici veya yetkilendirdiği kişiye verilmesi, aksi halde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmiş sayılacağı ve sözleşmeyle kararlaştırılan 100.000,00 USD cezai şartın ve uğranılan zararların tahsili cihetine gidileceğinin ihtar edildiği, davacı yüklenici tarafından sözleşme gereği ilgili belediyeye imar durumu ya da inşaat ruhsatıyla ilgili herhangi bir başvuru yapılmadığı, herhangi bir biçimde inşaat projesi hazırlanmadığı, bu durumda davalıların, sözleşmenin imzasından itibaren geçen beş yıllık bir sürede sözleşmeyle ilgili herhangi bir işlem yapmayan yükleniciyle sözleşmeyi devam ettirmeleri beklenemeyeceği, davacı yüklenicinin sözleşmenin sona ermesine kendisinin sebep olduğu, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde kendi edimini ifa etmeyen tarafın karşı yandan edimini yerine getirmesini isteme hakkı da olmadığı, sözleşme kapsamında herhangi bir iş ve masraf yapmayan davacı yüklenicinin kâr mahrumiyeti ve giderlere ilişkin iddialarına da itibar edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşmenin 10. maddesinde imar durumu ile ilgili geciktirici koşul bulunduğunu ve gecikmenin bundan kaynaklandığını, davacı yüklenicinin kusurlu olmadığını, davalıların kendi kusurları ile sözleşmenin feshine neden olduklarını, ayrıca kabule göre de maddi tazminat davalarında Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4. maddesi gereğince maktu vekalet ücreti verilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan menfi ve müspet zararların tazmini ile cezai şart tazminatı istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.