Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2178 E. 2026/1938 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/88 E., 2025/203 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; müvekkili yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında 11.06.2015 tarihinde düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede davalı arsa sahibinin sadece zemin katta bulunan dükkan ve beşinci katta bulunan daireyi alacağı, diğer 4 dairenin ise müvekkili yükleniciye bırakılacağı açık şekilde kararlaştırıldığı halde müvekkili yüklenici şirkete 2 daire verildiğini, verilmesi gereken 8 ve 16 no.lu bağımsız bölümlerin inşaatın bitmesine ve müvekkili şirketin yüklenici olarak tüm yükümlülükleri yerine getirmesine ve hatta yapı kayıt belgelerini alınmasına rağmen teslim edilmediğini ileri sürerek dava konusu 8 ve 16 no.lu bağımsız bölümlerin davalı adına kayıtlı olan tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili şirket adına tapuya tesciline, mümkün olmaması halinde daire bedellerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA Davalı arsa sahibi vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı şirketin inşaatı sözleşme şartlarına uygun olarak tamamlamadığını, müvekkiline ait bağımsız bölümlerde sözleşmede kararlaştırılan malzemeler dışında ürünler kullanarak veyahut hiç yapmayarak müvekkilini zarara uğrattığını, davacı yüklenicinin belediyeden izin ve ruhsatları almaması nedeniyle ve projeye aykırı yapı nedeniyle 55.086,47 TL yapı kayıt belgesi ücretini müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre davacı-karşı davalı tarafından yapılmayan birtakım iş için toplamda 26.623,00 TL ödediğini, ayrıca müvekkilinin taşınmazları 30 ayı aşkın süre boyunca kiraya veremediğinden kira alacağı oluştuğunu ileri sürerek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile müvekkilinin ödediği yapı kayıt belgesi ücreti, eksik yapılan iş ve kira kaybı bedeli olmak üzere toplamda 128.709,47 TL alacağın kat karşılığı inşaat sözleşmesinin bitim tarihi olan 12.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2022 tarihli kararıyla; 1. Asıl dava yönünden; taraflar arasında akdedilen 11.06.2015 tarihli düzenlenme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde; zemin katta bulunan 1 adet dükkân ve beşinci katta bulunan 1 adet dairenin davalı arsa sahibine, geriye kalan 4 adet bağımsız bölümün müteahhide verileceğinin, inşaat ruhsatının belediyeden 2 ay içerisinde alınacağının ve inşaat süresinin ruhsat alındıktan sonra 12 ay olacağının ve yine inşaatın anahtar teslimi olarak yapılacağının kararlaştırıldığı, yapı ruhsatının 15.07.2015 tarihinde alındığı dosya içerisinde yer alan yapı kayıt belgelerinden (1 no.lu bağımsız bölüm için) 34.849,60 TL tutarındaki bedelin 20.11.2018 tarihinde davacı, (17 no.lu bağımsız bölüm için) 16.886,47 TL tutarındaki bedelin ise 21.07.2018 tarihinde davalı tarafından ödendiğinin anlaşıldığı, inşaatın geldiği aşama ve imalâtlar her ne kadar proje ve sözleşme eki mimari projeye uygun olmasa da kullanıma mani bir durumun olmadığı, davacı-karşı davalı yüklenicinin sözleşmeye göre 6 ve 16 no.lu bağımsız bölümlerin tescilini istemeye hak kazandığı gerekçesiyle 6 no.lu bağımsız bölüm eldeki dava açılmadan önce tapuda dava dışı 3. kişiye devredildiği dikkate alındığında tapu iptal ve tescil talebi yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, terditli tazminat davasının ise kabulü ile toplam 750.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan tahsiline, 16 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı-karşı davalı adına tesciline,

2. Karşı dava yönünden; davanın kısmen kabulü ile 16.886,47 TL yapı kayıt belgesi ücreti ve 107.506,17 TL kira bedeli olmak üzere toplam 124.392,64 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsiline, davalı-karşı davacı aynı zamanda eksik yapılan iş nedeniyle ödenen bedelin iadesini de talep etmiş ise de yapılan imalâtların tadilat niteliğinde olduğu davacı yüklenici tarafından yerine getirilmesi zorunlu olan ve yerine getirilmeyen eksik imalât niteliğinde olmadığı anlaşılmakla bu alacak kalemine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, davacı-karşı davalı vekilinin tüm, davalı-karşı davacı vekilinin karşı davada tüm, asıl davada sair temyiz itirazlarının reddi ile dava konusu 16 no.lu bağımsız bölüm yönünden davacı-karşı davalı yüklenicinin sözleşme gereğince iskân ruhsatı almaya elverişli imara uygun şekilde edimin ifasını tam ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği konusunda gerekli araştırmanın yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada bozma sonrası alınan 14.02.2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu kapsamında, dava konusu 16 no.lu bağımsız bölümün mimari projesinde mesken olarak projelendirildiği, fakat yerinde iç mahal ve ayırıcı duvarları yıkılarak davalıya ait işyerine dâhil edildiği, mimari projeye aykırı imalâtlar yapıldığından dolayı bu haliyle yapı kullanma izin belgesinin alınmasının mümkün olmadığı, davacı-karşı davalı yüklenicinin sözleşme gereğince iskân ruhsatı almaya elverişli imara uygun şekilde edimin ifasını tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediği gerekçesiyle asıl davada 16 no.lu bağımsız bölüm yönünden davanın reddine, 6 no.lu bağımsız bölüm yönünden bozma öncesi gerekçelerle terditli tazminat davasının kabulüne, karşı dava yönünden bozma öncesi karar gerekçeleriyle karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu 16 no.lu bağımsız bölümün arsa sahibi müvekkiline ait olduğunu, bu taşınmazla ilgili kararın düzeltilmesini talep ettiklerini, noter sözleşmesi ekindeki krokiye göre de zemin katın tamamını oluşturan dükkanın müvekkile ait olduğunu, müvekkilin bir bütün olarak bu dükkanı yıllardır kullandığını, arsa sahibi müvekkil tüm çabalarına rağmen alacaklarını alamayınca hapis hakkını kullanarak elinde tuttuğu müteahhide ait son taşınmazı satmak suretiyle alacağını tahsil etme yoluna gitmek zorunda bırakıldığını, satışa konu dairenin değerine sadece bilirkişi beyanıyla karar verildiğini, müvekkilin hukuken hiçbir delile dayanmayan bu afaki değeri ödemeye mahkum edilmesinin kabul edilemeyeceğini, iki adet yapı kayıt belgesinden ... müvekkili alacağı mevcut iken eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı hüküm kurulduğunu, davacı-karşı davalı müteahhit tarafından eksik ve ayıplı şekilde teslim edilen binanın eksik bırakılan işleriyle ilgili müvekkili tarafından o tarihlerde yapılan masraf talebinin de reddedilmesinin haksız olduğunu, müvekkilin kira kayıpları ile ilgili hesaplamaların da eksik ve hatalı olduğunu, hem müvekkile ait dairenin hem de 16 no.lu bağımsız bölüm ile ilgili mülkiyet hakklarının tespitinin ardından yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, her iki bağımsız bölümün de kira kaybı hesabının o tarihlerdeki emsallerine ve delillere göre yeniden yapılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada; yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak açtığı tapu iptali ve tescil olmadığı taktirde tazminat, karşı davada; arsa sahibinin açtığı geç teslime dayalı kira tazminatı, ödenen yapı kayıt bedelinin iadesi ve eksik yapılan iş nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.