Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2676 E. 2026/1995 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/290 E., 2025/14 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vasisi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicinin sözleşmenin 4. ve 5. maddesine göre sözleşme konusu inşaatı Datça Belediyesi'nin tasdik edeceği proje, fenni şartname ve ekli yapı şartnamesine uygun olarak yapıp oturma ruhsatı alınacak hale getirme yükümlülüğü altında olmasına rağmen, İmar Yasası'na ve projesine aykırı olarak yaptığını, imalâtın ruhsatlandırılmasının mümkün olmadığı gibi kaçak olduğunu, projeye uygun hale getirilebilmesi için yıkılması gerektiğini belirterek, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, inşaatın yıkılmasına ve yıkım için gerekli masrafların davalıdan tahsiline, davalının sözleşmeyi ifada temerrüde düşmesi sebebiyle uğranılan menfi zararın tahsiline karar verilmesini, mahkemece bu taleplerin kabul görmemesi halinde ise imalâtın sözleşmeye uygun hale getirilmesi ve iskan alınabilmesi için gereken masrafların davalıdan tahsili ile davalı nam ve hesabına inşaatı başkasına tamamlatabilmek için davacıya izin verilmesi, bu uğurda harcanacak bedellerin ve davacının uğradığı müspet zararın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 28.04.2016 tarih ve 2015/17 Esas, 2016/203 Karar sayılı kararında davanın kısmen kabulü ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, taşınmaza yapılan yapının yıkılmasına, davacı tarafın yıkım masrafı ve zarar talebi ile diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Mahkemenin 28.04.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 04.10.2018 tarihli ilamıyla,"...Eser sözleşmesinde yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için kendi edimini sözleşmeye, fen ve sanat kuralları ile imar yasasına uygun olarak yerine getirmesi gerekir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesinde sayılan istisnalar dışında inşaat yapımı yerel idarelerden ruhsat alınmasına bağlıdır. Ruhsatsız bina aynı Kanunun 32. maddesi hükmünce yıktırılıp, ayrıca 42. madde uyarınca suç teşkil ettiğinden hem arsa sahibine hem de yükleniciye ceza yaptırımı uygulanır. İnşaatın ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yapıldığı hususu kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece re'sen gözönünde bulundurulur.

Somut olayda, hükme esas alınan 25.12.2015 tarihli teknik bilirkişi raporunda, yapılan imalâtların onaylı projeden tamamen farklı imalâtlar olduğu, bu hali ile binaya yapı kullanma izin belgesi almasının mümkün olmadığı ve yıkılması gerektiği belirtilmiş ise de, mahkemece yazılan yazıya ... Belediye Başkanlığı'nca 20.10.2015 tarihinde gönderilen cevabi yazıda "dava konusu yapı için tadilat projesi hazırlanarak belediyeye sunulması gerektiği, tadilat projesi onaylı uygulama imar planı ve plan notlarına uygun olursa belediye tarafından onaylanabileceği, ilgili binanın belediyede geçerli olan bir mimari projesi bulunduğu" bildirilmiştir. Buna rağmen tadilat ruhsatı alınması ve inşaatın yasal hale getirilmesi için mahkemece yükleniciye yetki ve süre verilmemiştir. Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında inşaatın yasal hale getirilmesi mümkün olan hallerde mahkemece yükleniciye inşaatı imara ve mevzuata uygun hale getirip yapı ya da tadilat izin belgesi alması için yetki ve süre verilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Bu durumda mahkemece davalı yükleniciye sözleşme konusu taşınmaz üzerinde yapılan bina ile ilgili Datça Belediye Başkanlığı'nın 20.10.2015 tarihli yazısında belirtilen tadilat projesini hazırlayıp tadilat projesi ve ruhsatı alarak inşaatı yasal hale getirmek üzere yetki ve makul süre verilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.Mahkemenin 09.06.2022 tarihli kararıyla, bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulü ile "sözleşmenin feshine, taşınmazın yıkılmasına, davacı tarafın yıkım masrafı talebinin kabulü ile taleple bağlı kalınarak 9.250,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Mahkemenin 09.06.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 19.12.2023 tarihli ilamıyla,"...Davacı yüklenici tarafından bozma ilamında belirtildiği şekilde tadilat projesi ve ruhsatı alınarak inşaatın yasal hale getirildiği ve inşaata yapı kullanma izin belgesinin alındığı sabit olup, bu suretle yüklenici edimini yerine getirmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanan, sözleşmedeki %50 paylaşım oranına uyulmaması, işçilik hataları, yatak odasının kör cepheye yerleştirilmesi, çatı katında yer alan kapının küçük yapılması v.s. gibi sözleşmeye aykırılıklar ile ilgili olarak davacının ayrıca dava açarak talepte buluması mümkündür. Bu durumda davalı yüklenicinin tadilat projesi ve ruhsatı alarak inşaatı yasal hale getirmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulü ile sözleşmenin feshine, binanın yıkılmasına ve yıkım masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3.Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyularak, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Bozma ilamında, tadilat projesi ve ruhsatı alınarak inşaatın yasal hale getirildiği ve inşaata yapı kullanma izin belgesinin alındığı ifade edilse de, davalı yanca bahsi geçen tadilat projesinin ve yapı ruhsatının alınmasının ilk bozma sonrasında 3 yıllık bir süreci içerdiğini, davalı yanın makul süre içerisinde proje ve ruhsatı alamadığını,

b.Tüm bilirkişi raporlarında, taşınmazın mevcut hali ile kabule zorlanamaz nitelikte olduğunun tespit edildiğini, alınan yapı kullanım izninin de taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin geriye etkili feshi, binanın yıkılması, yıkım masrafları ve alacak istemine ilişkindir

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesinin atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. ve 439/2. maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.