Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/5772 E. 2026/10865 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/109 Esas, 2025/342 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tokat ili, Zile ilçesi, ... köyü 1 21... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza 2014 yılında tarafınca, Orman Genel Müdürlüğü, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, ... Orman İşletme Müdürlüğü, ... Orman İşletme Şefliği bünyesinde Özel Ağaçlandırma Uygulama Projesi kapsamında "Gelir Getiren Ağaçlar (Ceviz) Dikimi” uygulaması yapıldığını ve “Kapama Ceviz Bahçesi” tesis edildiğini, bu tesisin üzerinde ve müştemilatı kapsamında, 2014 yılında arazinin çevresini 1.5 metre yüksekliğinde 3 mm galvanizli tel ile çevirip kapalı tip kapama ceviz bahçesi oluşturduğunu, dikilecek olan fidanların sulanması için 1 adet 6x6x2 m3 ebadında betanarme sulama havuzu, taşınmazın güney batısında bulunan ... Irmağı'ndan 90'lık 16 atü kangal boru ile su hattı döşediğini, arazisine toplamda 75... *2 yaşlı aşılı ceviz fidanı diktiğini ve modern sulama tekniği olan damlama sulama tesisi kurduğunu ileri sürerek kamulaştırma sonucu ekonomik karşılığının ödenmesini, üç yıldır işgal altında olan arazisine yıllık kira ücreti ve Şubat 2020 yılı sökülen ağaçlarının, 2020 - 2022 yıllarına ait üç yıllık meyve gelir kaybının ödenmesini, taşınmaz üzerinde bulunan sulama su havuzu, ırmak ile su havuzu arasında olan su hattı, bahçe çevresinde yapılan tel çiti ve fidan sulama da kullanılan damlama su hattı bedellerinin ödenmesini, taşınmazın üzerine diktiği 72... yaşındaki ceviz fidanlarının güncel ücretinin ödenmesini, yargılama giderleriyle birlikte avukatlık ücretinin de davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2023 tarihli ve 2022/643 Esas, 2023/384 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2023 tarihli ve 2022/643 Esas, 2023/384 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 14.02.2024 tarihli ve 2023/2446 Esas, 2024/475 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 14.02.2024 tarihli ve 2023/2446 Esas, 2024/475 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; bilirkişi raporunda münavebeye esas alınan buğday, mısır, şekerpancarı ve kuru soğanın dekar başına ortalama verim ve hasat dönemi toptan satış fiyatları ile üretim masrafları değerlendirme tarihi olan 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmî verileri getirtilip denetlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğu, dosya arasında bulunan ve davalı ile davacı kurum yetkilileri tarafından imzalanmış muvafakatnameye göre tespiti yapılan, dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan, 72 adet ceviz ağacı ile diğer muhdesatın bedelinin hesaplanması gerekirken sadece zemin bedelinin tespiti ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden açıklanan gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin gerçek değerinin çok üzerinde hesaplandığını, kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından itibaren faiz uygulanması gerektiğini, fazla depo edilen 69,10 TL'nin kuruma iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle faiz ve munzam zarara uğradığını, Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup; davacı idare vekilinin ve davalının aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İdare tarafından fazla depo edilen 69,10 TL'nin kuruma iade edilmesi gerekirken bu yönde hüküm kurulmaması doğru görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin ve davalının diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına ayrı bir bent olarak "davacı idarece fazla bloke edilen 69,10 TL'nin davalı tarafça bankadan çekilmiş olması halinde varsa çekilme tarihine kadar işlemiş nemaları ile birlikte davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse birikmiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine” cümlesinin yazılması,

3. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde geçen "yasal faizi" ibarelerinin ayrı ayrı çıkarılması, yerlerine "Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi” ibarelerinin ayrı ayrı yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.