Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/5534 E. 2026/10257 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/808 Esas, 2024/1205 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/91 Esas, 2023/106 Karar

Taraflar arasındaki davalı idare lehine tesis edilen irtifak hakkının enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle tapudan terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6007 parsel sayılı taşınmazda davalı lehine irtifak hakkı tesis edildiğini, irtifak hakkına konu demontenin sökülmesiyle davalının kullanımının son bulduğunu, müvekkili tarafından davalı kuruma irtifak hakkının tapudan terkini için başvuruda bulunulduğunu, davalının 502.800,00 TL'nin ödenmesi sonrasında irtifak hakkının terkin edilebileceğini bildirdiğini, davalının bu talebinin yersiz olduğunu ileri sürerek, dava konusu taşınmaz üzerindeki irtifak hakkının terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdaki irtifak hakkına konu enerji iletim hatlarının söküldüğünü, ancak tapu kaydındaki irtifak hakkının bedelsiz olarak terkininin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararıyla; irtifak hakkının tapu kaydı üzerinde yaklaşık 58 yıl devam ettiği, belirtilerek davanın kabulüne dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan şerhin terkinine karar verilmesini istemiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazda bulunan irtifak hakkı nedeni ile kamulaştırma yapıldığını, bedelin ödendiğini, bedelsiz terkine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazdan geçen 154 Kv. ...-... Enerji Nakil Hattının 25.08.2020 tarih ve19-235 sayılı ... Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Kararı ile deplase edildiğini, dosya kapsamından irtifak nedeniyle tapu malikine bedel ödendiğine dair bilgi ve belge bulunmadığından irtifak hakkının bedelsiz terkin edilmesine yönelik mahkeme kararında usul ve esas yönüden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Taşınmazın tapu kaydına konulan irtifak hakkının tesisine ilişkin şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın tapu kaydında 06.09.1967 tarihli Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü lehine irtifak şerhi bulunduğu, davacılar murisinin dava konusu taşınmazı irtifak hakkı ile satın aldığı, dava konusu taşınmazda bulunan irtifak hakkı için alınan kamulaştırma işlemine karşı kamulaştırma tarihindeki malik tarafından tezyidi bedel davası da açıldığı gözetildiğinde kamulaştırma işleminin kamulaştırma tarihindeki malik yönünden kesinleştiği, bu hattın daha sonradan deplase edildiği, bu nedenle söz konusu irtifak hakkının bedeli karşılığında terkini gerektiğinden irtifak hakkı bedelinin 2942 sayılı Kanun'un değer biçmeye ilişkin 11 inci maddesinin hükümleri kıyasen uygulanmak suretiyle arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın emsal incelemesi yapılarak değeri belirlendikten sonra dava konusu taşınmazın tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattının taşınmazdan geçiş güzergahı dikkate alınıp söz konusu enerji nakil hakkı nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek olan değer düşüklüğüne göre adil ve hakkaniyete uygun bedel hesaplayan rapora göre hüküm kurulması gerekirken irtifak hakkının bedelsiz olarak terkinine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.