Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1929 E. 2026/11626 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/3752 Esas, 2025/513 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/2 Esas, 2025/117 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 Sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescili ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili ... ilçesi, ... Mahallesi (eski ... Mahallesi) 74... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescili ve yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için tespit edilen ürünlerin net gelirlerinin yüksek hesaplandığını, hesaplamanın resmi verilerle örtüşmediğini, ürünlerin verim miktarı ile satış fiyatının yüksek, üretim masrafının düşük alındığını, kıymet takdir kurulu raporu ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu arasındaki farkın çok fazla olduğunu, objektif değer artış oranının yüksek belirlendiğini, objektif değer artışı çıplak zemine uygulandıktan sonra ağaç bedellerinin eklenmesi gerektiğini, arta kalan kısım için değer azalışı uygulanmasının hatalı olduğunu, gerçek değerlere aykırı olarak yüksek belirlenen kamulaştırma bedelinin kamu zararına neden olduğunu, kurum lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk yapılan yargılamada mahkemece davacı kurumu iki kez 15 günlük ve kesin süre verildiği halde, davacı kurumun 15 günlük süre geçtikten sonra depo kararını yerine getirdiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu, kaldırma kararından sonra artan fark bedelin depo edilmesi için verilen 15 günlük sürenin kesin olduğunun yazılmamasının mahkemece yapılan bir hata olup, taraflarına yükletilemeyeceğini, 2942 sayılı Kanun'a uygun yargılama yapılmadığını, taşınmazın tarla olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, istinaf mahkemesinin %200 objektif değer artışı uygulanması gerektiğine ilişkin kararının doğru olmadığını, yasal faiz iptal edildiğinden en azından davalının enflasyondan kaynaklanan zararının ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemece hükme esas alınan 03.06.2024 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (eski ... Mahallesi) 74... parsel sayılı taşınmaza kuru kapama zeytinlik olarak, kapitalizasyon faiz oranı % 5 uygulamak ve gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına % 200 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilmek suretiyle değer biçildiği, kısmi kamulaştırma sebebiyle arta kalan ve aynı ada parsel numarası ile tapuya tescil edilen 393,47 m²lik kısmın şekli, büyüklüğü, kullanım amacı ve tarımsal bütünlüğünün bozulması sebebiyle %50 oranında hesaplanan değer azalış bedelinin kamulaştırılan kısmın zemin bedeline eklendiği, taşınmazın vasfına, konum ve niteliklerine, aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre bilirkişi kurulunca belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve dava konusu taşınmaz için belirlenen m² birim fiyatının uygun ve resmi verilerle uyumlu, istinaf olunan kararda belirtilen gerekçelere göre arta kalan bölüm için uygulanan değer azalış oranının da yerinde olduğu, belirtilen nedenlerle hükme esas alınan bilirkişi raporunun yasal niteliklere haiz ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kapama Zeytin bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4.Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

5. Yapılan incelemede; dava konusu taşınmazın mahalle adının değişmiş olması, kamulaştırılan alanın yüzölçümünün hatalı yazılması doğru görülmediğinden bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının;

a)(1) numaralı bendinde yer alan "...", "3.339,56" ibarelerinin hükümden çıkarılarak yerine sırayla "... Mahallesi", "3.329,56" ibarelerinin yazılması

b)(4) ve (5) numaralı bentlerde yer alan "tarihten 4 ay sonrasını takip eden gün olan 24/01/2020 tarihinden", " yasal faiz" ibarelerinin hükümden çıkartılarak yerine sırayla "20.09.2019", "Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz" yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar veridi.