Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1713 E. 2026/12003 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1617 Esas, 2025/2114 Karar KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 24. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/120 Esas, 2024/601 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne , birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dosya dava dilekçelerinde özetle; İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, 83 79... ve 9 parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırmasız el atması nedeniyle, irtifak hakkı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu her iki parsel açısından da kamulaştırmasız el atma söz konusu olmadığını, usulüne uygun kamulaştırma işlemi yapılarak irtifak hakkının kurulduğunu beyan ederek iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;davanın ıslah ettikleri bedel üzerinden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, taşınmazın kıymetli bir bölgede yer aldığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, lehe nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazlara el atılmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların taşınmazı kamulaştırıldıktan sonra satış yolu ile devraldıklarını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazlara, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre irtifak hakkı karşılığının davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranının belirlenmesinin ve taşınmazlara 1983 yılı öncesi el atıldığından maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu, davacılar tarafından uzlaşma dava şartının yerine getirildiği; ancak dosya kapsamına göre dava konusu 83 79... parsel sayılı taşınmazda davalı idare tarafından 12.11.20 14... yevmiye numaralı senetle ... hissesi üzerine 7117,58 m² ve 3914,09 m²lik kısımlar için irtifak hakkı kurulduğu, ... hissesinin ise 08.12.2014 tarihli ... yevmiye sayılı senetle davacılardan ...'a devredildiği, ancak 12.11.2014 tarihli ... yevmiye numaralı senette ferağın sadece 3914,09 m²lik kısım için söz konusu olup 7117,58 m²lik kısımda tescil işleminin yolsuz olduğu, aynı taşınmazda davalı idare tarafından 02.07.2014 tarihli 9950 yevmiye numaralı senetle ... hissesi üzerine 7117,58 m² ve 3914,09 m²lik kısımlar için irtifak hakkı kurulduğu, ... hissesinin ise 16.12.2014 tarihli ... yevmiye sayılı senetle davacılardan ...'a devredildiği, kaldırma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi raporuna göre, dava konusu 83 79... parsel sayılı taşınmazda davacı ... yönünden yapılan incelemede önceki malik ...'dan davacıya intikal edecek 1/ 40... /120 payın tapu kaydında yer alan 3914, 09... lik ve 7117,58 m²lik irtifak hakkı yönünden irtifak hakkı bedeli mahsup edilmek sureti ile talep edebileceği toplam tazminat tutarı 449.183,99 TL olmak üzere dava konusu her iki parsel yönünden toplam tutarın 573.633,89 TL olacağı, dava konusu 83 79... parsel sayılı taşınmazda davacı ... yönünden yapılan incelemede ise önceki malik ...'dan davacıya intikal edecek 1/12 payın tapu kaydında yer alan 3914,09 m²lik irtifak hakkı yönünden irtifak hakkı bedelinin Dairce 20.348,40 TL hesaplandığı, bu tutar mahsup edilmek sureti ile talep edebileceği tazminat tutarının 322.969,82 TL olacağının düşünülmemesi ve dava konusu taşınmazlara 1983 yılından önce el atıldığından maktu harca hükmedilmesi gerektiğinin dikkate alınmamış olmasının hatalı olduğu gerekçeleriyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve irtifak hakkı karşılığının tespiti ve alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.