Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1586 E. 2026/10330 K.

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/498 Esas, 2025/2492 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Kaynarca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/288 Esas, 2023/23 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın... Makine İmalatçıları İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, Kaynarca ilçesi, ... Mahallesi 2546 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı... Makine İmalatçıları İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı... Makine İmalatçıları İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelini tespit eden mahkemenin dosyada mevcut bilirkişi raporunda yüksek bedel tespit eden raporu hükme dayanak alındığını, ancak bu durumun gerekçesini belirtmediğini, hükme esas alınan rapor açısından bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlarının işbu raporu tanzim eden bilirkişiler tarafından dikkate alınmadığını, objektif değer artış oranının dava konusu taşınmaz için %60 hesaplandığını, objektif değer artışının hukuki olmadığını, dava konusu taşınmazın şehir merkezine uzak olduğunu, işbu taşınmazın marjinal tarım arazisi olup verimli olmadığını, taşınmazın yakınında sulama sistemi olmadığını, dava konusu taşınmaz üzerinde yetiştirildiği iddia edilen ürünler için yapılan net gelir tespitinin fahiş olarak yapıldığını, bu itibarla arazinin değerinin yüksek hesaplandığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. istinaf dilekçesinde özetle; aşırı düşük değer belirlemesi yapan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, hesaplamada taşınmazın vasfının hatalı değerlendirilmesi gerek objektif olarak taşınmaza değer katan unsurların hesaplaması, gerek kapitalizasyon faizinin düşük tutulması nedeni ile eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve kanuna tamamen aykırı olduğunu, taşınmazdan elde edilecek net gelir hesaplanırken bilirkişilerce yan gelir ve münavebe ürünlerin verim miktarları hesaplanırken düşük değerler alınarak hesaplama yapıldığını, dava konusu taşınmazın çok verimli arazi sınıfında olduğunu, %60 objektif değer artışının hakkaniyete aykırı düştüğünü, %4,5 kapitalizasyon faizinden hesaplama yapılmasının da taşınmazın değerinin çok altında değer belirlemesine neden olacağından kabul etmediklerini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2542 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yukarıda emsal olarak bildirilen Yargıtay ilâmları dikkate alındığında yerinde olduğu, değerleme tarihi itibariyle belirlenen metrekare birim fiyatı üzerinden kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, bu suretle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar etmiş, Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kanuni faizden daha yüksek oranda faiz uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarım arazisi niteliğindeki Sakarya ili, Kaynarca ilçesi, ... Mahallesi 2546 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre aynı bölgeden Dairemize intikal eden dosyalarda kabul edilen oranlar gözetilerek uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Dava konusu taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken, ilk kararla davacı idare adına tescil hükmü kurulduğundan bahisle yeniden tescil kararı verilmemesi hatalıdır.

6. Kamulaştırma bedeline, Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (2) inci bendinde geçen "... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği tapuya tesciline kesin olarak karar verildiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına," cümlesinin hükümden çıkartılması, yerine "... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği tapuya kayıt ve tesciline" cümlesinin yazılması,

4. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde geçen "ilk dava tarihinden dört ay sonrası olan 05.06.2021 tarihinden karar tarihi olan 17.01.2023 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına," cümlesinin çıkarılması, yerine "dava tarihinden karar tarihi olan 17.01.2023 tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanmasına” cümlesinin yazılması, (5) numaralı bendinde geçen " ilk dava tarihinden 4 ay sonrası olan 05/06/2021 tarihinden ilk karar tarihi olan 18/06/2021 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına," cümlesinin çıkarılması, yerine "dava tarihinden ilk karar tarihi olan 18.06.2021 tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanmasına” cümlesinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.