Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/9329 E. 2026/405 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2158 Esas, 2025/320 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Şile 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/159 Esas, 2023/291 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 1606 (yeni 21 16... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Bir kısım davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın arsa vasfında bulunduğunu, bu nedenle taşınmaza emsal değerlendirilmesi yapılarak değer biçilmesini, taşınmazın bulunduğu yerde Şile Belediye Başkanlığınca hazırlanan ... planının tamamlandığını ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planlarının çalışmalarının devam ettiğini, taşınmazın belediye hizmetlerinden faydalandığını, bilirkişi raporunda objektif değer artışının uygulanması gerektiğini ileri sürerek idarenin yaptığı kıymet takdirinin doğru olmadığını, taleplerinin dikkate alınarak yeniden taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini ve hakkaniyete uygun kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin hesaplanmasını, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; bildirdikleri emsal satış dosyalarının celbini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın tarım arazisi vasfında olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz yönünden gerçeği yansıtmayan tespitlerle kamulaştırma bedelinin hesaplandığını, emsalin hatalı değerlendirildiğini, kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın arsa metrekare birim değerinin çok düşük hesaplandığını, dava tarihine göre kamulaştırma bedelinin hesaplanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının emsallerine göre düşük hesaplandığını ileri sürmüştür. 3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin güncel ve emsal değerler dikkate alındığında düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.

4. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin çok altında kamulaştırma bedeli belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmaza belirlenen metrekare birim fiyatının düşük olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal seçiminin ve emsal kıyaslamasının dosya kapsamına ve gerçeğe aykırı yapıldığını, kamulaştırmadan arta kalan kısım için değer azalışı hesaplanmamış olmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak zeminine, yaş, cins ve verim durumuna göre de ağaçlara değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının yüzölçümü ve geometrisine göre değer azalışı uygulanmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, Mahkemece iade kararı gereğince inceleme ve işlem yapıldığı, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerine ek olarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonra başlamak üzere yasal faiz hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerindeki ağaçlara ise maktuen değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, bir kısım davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.