Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8099 E. 2025/15842 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/473 Esas, 2025/490 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Cizre 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/601 Esas, 2024/1206 Karar

Taraflar arasında 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., ... köyü 1 78... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, objektif değer artışında kullanılan unsurların kapitalizasyon faiz oranı tespitinde dikkate alınacak unsurlar olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda objektif değer artışı eklenerek kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının en az %7 oranında alınması gerekirken %6 oranında alındığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda verim miktarları ve ürün fiyatlarının resmi verilerin hilafına yüksek, üretim masraflarının düşük alındığını, münavebe sisteminin hatalı uygulandığını, İlk Derece Mahkemesi kararında 116.389,20 TL bedele ilk karar tarihine kadar yasal faiz işletildiğini, ikinci kararda da kamulaştırma bedeli aynı olmasına rağmen bu kez bu bedele son karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza kuru tarım arazisi olarak, kapitalizasyon faiz oranı %6 uygulanarak, gelir metoduna göre tespit edilen 9,52 TL çıplak metrekare birim fiyatına %25 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek sonuç metrekare birim fiyatının 11,90 TL olarak belirlendiği, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değer biçilmesinde, taşınmazın vasfına, konum ve nitelikleri ile aynı bölgeden intikal eden dava dosyalarına göre tespit edilen çıplak metrekare birim fiyatına %25 oranında objektif değer artışı uygulanmasında bir isabetsizlik olmadığı; ancak tespit ve depo edilen 116.389,20TL kamulaştırma bedelinden mahkemenin 16.10.2019 tarihli ilk kararı ile davalılara ödenen 95.126,00 TL'ye dava tarihinden 4 ay sonrası olan 31.08.2019 tarihinden ilk karar tarihi olan 16.10.2019 tarihine kadar mahkemenin son karar tarihi ile davalılara ödenmesine karar verilen 21.263,20 TL'ye dava tarihinden 4 ay sonrası olan 31.08.2019 tarihinden son karar tarihi olan 15.10.2024 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken, tespit edilen tüm kamulaştırma bedeline, dava tarihinden 4 ay sonrasından itibaren başlamak üzere faiz bitiş tarihi gösterilmeden yasal faiz işletilmesi hatalı olduğundan davacı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, objektif değer artışında kullanılan unsurların kapitalizasyon faiz oranı tespitinde dikkate alınacak unsurlar olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda objektif değer artışı eklenerek kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının en az %7 oranında alınması gerekirken %6 oranında alındığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda verim miktarları ve ürün fiyatlarının resmi verilerin hilafına yüksek alındığını, üretim masraflarının düşük alındığını, münavebe sisteminin hatalı uygulandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.