Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/7144 E. 2025/10522 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/759 Esas, 2025/112 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.10.2024 Tarihli ve 2024/19 Esas, 2024/652 Karar Sayılı Kararı İtirazın iptali davasını görme yetkisinin, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesine ait olduğu, o nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesinin doğal olduğu, bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacağı, bu nedenle eldeki davada icra takibinin yapıldığı yer olan İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.02.2025 Tarihli ve 2024/759 Esas, 2025/112 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; dava ilk olarak Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, davalının davaya cevap dilekçesinde icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde açılmadığını ileri sürdüğü ancak mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazda bulunmadığı, her ne kadar Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesi ile resen yetkisizlik kararı verilmiş ve dosya yetkisizlik kararı üzerine tevzi edilmiş ise de somut olayda kesin yetki halinin ve resen yetkisizlik kararı verilebilecek halin söz konusu olmadığı, davanın davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesinde açıldığı, davalı tarafından cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisine yönelik bir itiraz bulunulmadığı, davalı tarafça ileri sürülmeyen yetki ilk itirazının mahkemece resen dikkate alınamayacağı, davalının, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığından davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir hükmü karşısında, davanın ilk olarak ikame edildiği Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili hale geleceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi C. Değerlendirme 1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. 2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir. 3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir. 4. Dosya kapsamından, alacağının tahsili için İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün 2022/32766 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden ve itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine ait olduğundan uyuşmazlığın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 inci ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07.07.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.