Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/7094 E. 2026/2853 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1440 Esas, 2025/686 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/1292 Esas, 2023/592 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 423 parsel sayılı taşınmazın imar planında kısmen park alanı, kısmen ibadet alanı, kısmen de yol alanı olarak belirtildiğini imar planının fiilen hayata geçirilmediğini, kamulaştırma yapılmaksızın pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza davalı idare tarafından hukuken el atıldığından fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 1.000,00 TL'nin yasal faiziyle beraber sorumlu davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna yapılan itirazlarının dikkate alınmadan karar verildiğini, raporun eksik ve hatalı olduğunu, park alanının büyüklüğünün belirtilmediğini, bu da Büyükşehir Belediye Başkanlığının yetki alanına girip girmediğinin belirsiz bıraktığını, emsal taşınmaz seçiminin hatalı olduğunu, 2942 sayılı Kanun'a uygun olmadığını, taşınmazın bir kısmının ibadet alanı olarak planlandığını, bu alan ... Başkanlığının yetkisinde olduğunu, ... Başkanlığının davaya dahil edilmeden ve ayrı değerlendirme yapılmadan belediyenin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davaya konu yolun Büyükşehir Belediyesi tarafından planlandığını, sorumluluğun Büyükşehir Belediyesine ait olduğunu, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planının yapımının kendi yetki alanlarında olmadığını, müvekkili belediyenin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, emsal taşınmazların, değerlendirilecek taşınmazla benzer özelliklere sahip olması değerlendirme tarihine yakın bir zamanda satılmış olmasının gerektiğini, satış tarihi, değerlendirme tarihinden sonraki bir tarihin olmaması gerektiğini, emsal taşınmazların aynı veya yakın bölgelerden seçilmesi gerektiğini, taşınmazın değerinin hesaplanmasında düzenleme ortaklık payı kesintisi oranında hakkaniyet indirimi yapılmasının gerektiğini, müvekkili kurumun dava konusu taşınmazla ilgili herhangi bir kamulaştırma işleminin yapmadığını, davanın reddi gerektiğini beyanla, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda alınan rapor üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Van İli, ... İlçesi, ... (...) Mahallesi 397 parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı, dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazın, dava ve değerlendirme tarihi olan 2021 yılı itibariyle metrekare birim fiyatının 487,49 TL olarak tespit edilerek hukuken el atılan alanın tazminat bedelinin hesaplanması uygun görüldüğünden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.