Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5006 E. 2026/1024 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/171 Esas, 2025/9 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl ve birleştirilen davada davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; ......... ili, ..., ............. Mahallesi 62 62... parsel sayılı 34 bağımsız bölümden oluşan taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1.İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2022 tarihli ve 2022/26 Esas, 2022/555 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

2.Birleştirilen davada İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2021/264 Esas, 2022/100 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

3.Birleştirilen davada İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2022 tarih ve 2021/314 Esas, 2022/139 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2022 tarihli ve 2022/26 Esas, 2022/555 Karar sayılı kararına karşı taraf vekilleri, İlk Derece Mahkemesinin birleştirilen 22.02.2022 tarihli ve 2021/264 Esas, 2022/100 Karar sayılı kararına karşı davalılar vekili, İlk Derece Mahkemesinin birleştirilen 14.03.2022 tarihli ve 2021/314 Esas, 2022/139 Karar sayılı kararına karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 06.04.2023 tarihli ve 2022/1701 Esas, 2023/455 Karar sayılı, 04.05.2023 tarihli ve 2022/1761 Esas, 2023/610 Karar sayılı ve 26.04.2023 tarihli ve 2022/1747 Esas, 2023/573 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin 06.04.2023 tarihli ve 2022/1701 Esas, 2023/455 Karar sayılı kararına karşı taraf vekilleri, 04.05.2023 tarihli ve 2022/1761 Esas, 2023/610 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekili, 26.04.2023 tarihli ve 2022/1747 Esas, 2023/573 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce asıl dava için yapılan inceleme sonucunda;hükme esas alınan bilirkişi raporunda 62 62... parsel sayılı taşınmazda bulunan 3 nolu bağımsız bölüm için arsa m² birim fiyatı 28.837,96 TL olarak belirlenmiş, Dairemizin 2023/7053 Esas sayılı dosyasında ise yine aynı ada/parselde bulunan 21... nolu bağımsız bölümlere ilişkin arsa m² birim fiyatı olarak 29.913,25 TL belirlenmiş olup aynı taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümler için aynı emsal ile farklı birim m² bedellerine hükmedilmesi çelişki oluşturduğu, buna göre raporlar arasındaki çelişkiyi gideren yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi ve arsa değeri ve tüm yapının ortak yerleri içerir biçimde değeri hesaplandıktan sonra, toplam bedel üzerinden arsa payına düşen miktarına göre bağımsız bölümün karşılığı tespit edilmesi, şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutulması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3.Dairemizce birleştirilen dava için yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda 62 62... parsel sayılı taşınmazda bulunan 21... nolu bağımsız bölümler için arsa m² birim fiyatı 29.913,25 TL olarak belirlenmiş, Dairemizin 2023/5603 Esas sayılı dosyasında ise yine aynı ada/parselde bulunan 3 nolu bağımsız bölüme ilişkin arsa m² birim fiyatı olarak 28.837,96 TL belirlenmiş olup aynı taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümler için aynı emsal ile farklı birim m² bedellerine hükmedilmesi çelişki oluşturduğu, buna göre raporlar arasındaki çelişkiyi gideren yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi ve arsa değeri ve tüm yapının (ortak yerleri içerir biçimde) değeri hesaplandıktan sonra, toplam bedel üzerinden arsa payına düşen miktarına göre bağımsız bölümün karşılığı tespit edileceği, şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutulması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4.Dairemizce birleştirilen dava için yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda üzerinde 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na tabi yapı bulunan dava konusu 62 62... parsel sayılı taşınmazın zemin bedeli 29.929.34 TL/m² olarak belirlenmiş ise de aynı taşınmazın 3 numaralı bağımsız bölümü için açılan davada aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 28.837,96 TL/m², 21... numaralı bağımsız bölümleri için açılan davada ise aynı değerlendirme tarih itibarıyla 29.913,25 TL/m² birim fiyat takdir edildiği ve bu bedellerin Dairemizin 2023/5603 Esas, 2023/13338 Karar ve 2023/7053 Esas, 2023/13335 Karar sayılı kararları ile denetimden geçtiği dikkate alındığında aynı değerlendirme tarihi itibarıyla farklı metrekare birim bedellerinin tespit edilmesi doğru görülmediğinden bu hususta oluşan çelişkinin giderilmesi için mahallinde yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi ve arsa değeri ve tüm yapının (ortak yerleri içerir biçimde) değeri hesaplandıktan sonra, toplam bedel üzerinden arsa payına düşen miktarına göre bağımsız bölümün karşılığı tespit edileceği, şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutulması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, farklı emsal taşınmaza göre bilirkişi raporunun hazırlanması gerektiğini, Yargıtay bozma kararının gereklerinin yerine getirilmediğini ileri sürmüştür.

2.Birleştirilen davada davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın m² birim değerinin düşük belirlendiğini, kat irtifak projesinde hatalı olarak her bir bağımsız bölüm için 21,24 m² arsa payı tahsis edildiğini, bu gerekçe ile taşınmazın bedelinin düşük hesaplandığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dairemizin bozma kararına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; arsa değeri ve tüm yapının ortak yerleri içerir biçimde değeri hesaplandıktan sonra, toplam bedel üzerinden arsa payına düşen miktarına göre bağımsız bölümün karşılığı tespit edilmesi, şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutularak hesaplama yapılması için ek rapor alınması gerektiği hâlde bozmanın gerekleri tam olarak yerine getirilmeden buna ilişkin inceleme yapılmadan alınan rapor doğrultusunda karar verilmesi hatalı olup uyulan bozma kararı uyarınca yeniden ek rapor ile bu hususların irdelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.