Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2760 E. 2025/15146 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/142 Esas, 2024/2241 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/821 Esas, 2022/322 Karar

Taraflar arasındaki kesinleşen kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 7 84... parsel sayılı taşınmazlarına kamulaştırmasız el atılması nedeniyle Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1181 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, davanın kabule sonuçlandığını, kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 25.06.2020 tarihli ve 2020/1581 Esas,+ 2020/6382 Karar sayılı kararı ile kesinleştiğini, kesinleşme sonrasında kararın tescil edildiğini bu aşamada idarenin aleyhe sebepsiz zenginleştirdiğini fark ettiklerini, bilirkişi raporlarında alacak miktarlarının 52/116 hisse oranı bedeline karşılık ödendiğini, ancak hükmün ikinci fıkrasında her iki davalı lehine el atılan bölümlerin davacının payı oranında davalılar lehine tapuda yol olarak terkinine yazılması neticesine bağlı olarak bilirkişi raporunda belirtilen 52/116 hisse payı iptali gerekirken 56/112 hisse bedelinin iptali ile tescil işleminin yapıldığını, bu doğrultuda davacılara eksik ödeme yapıldığını, gerek ek dava gerekse sebepsiz zenginleşme kuralları gereği davalı ... Başkanlığından 51.140,69 TL ve diğer davalı ... Başkanlığından 95.952,41 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum açısından yapılan işlemlerde hukuka ve usule aykırılık bulunmadığından bu davanın reddi gerektiğini, Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1181 Esas sayılı dosyası incelendiğinde 23.01.2018 tarihli ıslah dilekçesinde davacının 1/2 payı için dava dilekçesindeki beledelin ıslah yoluyla artırılmasının istendiğinin görüleceğini, dolayısıyla söz konusu bu dava ile sonradan hisse oranının değiştirilmesinin talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, haksız ve dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini, kamulaştırmasız el atma davası sonucunda verilen karar gereğince tapuda tescil işlemi yapıldığını, bedellerin müvekkili idarece ödendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla fazla/yanlış tescil yapılmış ise yolsuz tescilin düzeltilmesi davacı açılması gerektiğini, ayrıca aynı taşınmaz ile alakalı olarak dava dışı ... tarafından açılan Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/30 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmasız el atma davasının derdest olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1181 Esas sayılı dosyasında 23.01.2018 tarihli ıslah dilekçesinde davacının 1/2 payı için dava dilekçesindeki bedelin ıslah yoluyla artırılması istendiğini, yola terk edilecek miktarın davacının alacağına tekabül eden 56/112 hisse oranında olduğunun ıslah dilekçesiyle kabul edildiğini ve kesinleştiğini, bu dava ile sonradan hisse oranının değiştirilmesinin talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerekirken esasına girilmesinin hatalı olduğunu, davacının davaya konu taşınmaz hakkında tazminat bedelini tahsil ettiğini, hatalı ve eksik ödeme varsa davacının davayı eksik ıslah etmesinden kaynaklandığını, davada sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının bu davayı ek dava mahiyetinde izah etmesinin hatalı olduğunu, davacının Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/1181 Esas sayılı dosyasında taşınmaza kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminatı talep ettiğini, hatta yargıma esnasında davayı ıslah ettiğini, karara ne istinaf ne de temyiz aşamasında bu yönüyle itiraz etmediğini, bu aşamada eksik tazminat bedeline hükmedildiği iddia edilerek dava açılmış olmasının iyiniyetli olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların hiçbir bedel ödemeden müvekkilinin mülkiyetinde olan taşınmaz hissesini mal edindiğini, kamulaştırma işlemini yapmadan haksız biçimde müvekkillerinin taşınmazına el atan idare kendi kusuru ile haksız kazanç sağladığını ve müvekkilinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini, Usuli müktesep hak kavramının mevzuatta düzenlenmeyip içtihatlarla uygulama yeri bulan ve süreç içerisinde ortaya çıkan ihtiyaca göre yine içtihatlar ile istisnaları oluşan bir müessese olduğu "maddi hata" da bu kurumun istisnası olarak süreç içerisinde kabul gördüğünü, 2016/1181 Esas sayılı dosyada davacının 6/116 payına bağlı tazminat hesabının maddi hata sebebiyle yapılmamasına rağmen bu payı da kapsar şekilde tescil hükmü kurulduğu tartışmasız olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararda her ne kadar müvekkil idare yönünden hukuka uygun şekilde istinaf taleplerimiz kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş olsa da lehlerine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu kararın müvekkili idare lehine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kesinleşen kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası nedeniyle uğranılan zararın tazminat istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılar ve davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.