Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17772 E. 2026/8888 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4063 Esas, 2025/2831 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinin kabulüne, ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi 3 21... parsel sayılı taşınmazın sahibi olduğunu, müvekkiline ait bu taşınmazın 2013 tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yol ve park olarak gözükmekte olduğunu, evini kullanamadığı için taşınmak zorunda kaldığını, defalarca kamulaştırılmasını talep etmişse de dilekçelerinin reddedildiğini davalı idarece kamulaştırmasız el atılan taşınmazın arsa bedeli ve üzerindeki yapının bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı katmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, geriye dönük beş yıllık şimdilik 100,00 TL ecrimisil talebinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutarak ait olduğu yıldan itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline, avukatlık ücreti ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebi yönünden davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, ecrimisil talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen hükmün hukuka aykırı olduğunu, hazırlanan raporlarda taşınmazın ve üzerindeki yapıların değerinin çok düşük hesaplandığını, taşınmazın hiçbir özeliğine değinilmediğini, emsal araştırmasının eksik yapıldığını, taşınmaza hukuken el atıldığını, taşınmazın ve üzerindeki yapıların ecrimisillerinin de ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik ve hüküm vermeye elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verildiğini, fen raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, itirazlarının askıda kaldığını, fiili el atma olup olmadığı, var ise alanı ve kapsamı tespit edilmeden karar verildiğini, emsal ile dava konusu taşınmaz arasındaki karşılaştırmanın bilimsellikten uzak olduğunu, düzenleme ortaklık payı hesaplaması yapılmadığını ve hesaplamada mahsup edilmediğini belirterek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmaza imar planında ayrılma amacına uygun fiilen el atılmadığı anlaşılmakla birlikte, taşınmazın imar planında kullanım amacının yol alanı olarak ayrıldığı, makul süre içinde imar planına uygun herhangi bir işlem tesis edilmediğinden, idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu eylemi nedeniyle bedelin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesinde, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal mukayesesi yapılarak, dava konusu taşınmaz ile emsallerin vergiye esas değerleri de kıyaslanmak suretiyle değerinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemekle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği hukuken el atılan dava konusu taşınmaz için maktu harca hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesinden verilen kararı karşı Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan redde ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (C-1) numaralı bendinin hükümden çıkarılması, yerine ''Alınması gereken 427,60 TL harcın dosyada alınan peşin ve ıslah harçları toplamı olan 8.512,80 TL'den mahsubu ile bakiye 8.085,20 TL harcın talep halinde davacı tarafa iadesine " yazılması ve (C-4) numaralı bendinin tümüyle çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.