Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16960 E. 2026/9421 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1886 Esas, 2025/1616 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı ... vekili ve birleştirilen davada davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı ... vekili ve birleştirilen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Asıl ve birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçelerinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1022/A, 1022/B1, 1022/B2, 1022/B3, 1022/C1 ve 1022/C2 parsel (eski 1022 parsel) sayılı taşınmazlara davalı idareler tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmazlar bedelinin davalı idarelerden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Asıl davada davalı ... cevap dilekçesinde özetle; uzlaşmanın dava şartı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, dava konu taşınmazdan geçen yolun ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiğinden iş bu davada pasif husumet ehliyetleri bulunmadığı gibi taşınmaz usulüne uygun olarak kamulaştırıldığından davacıların aktif husumet ehliyetleri bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdan geçen 0-3 ... ... bağlantı yolunun 11.07.2010 tarihli protokol ve Yüksek Fen Kurulu Kararı ile Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanında kaldığını, açılan davanın pasif husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, birleştirilen davanın kabulü ile taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacılar payının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili ve birleştirilen davada davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idareye husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun nesnel ve denetime elverişli olmadığı, idare lehine hükmedilen vekâlet ücretinin tam ve maktu olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Birleştirilen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetin Karayolları Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak metrekare rayiç değerlerinin doğru orantılı olduğu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğu, davalı ... aleyhine dava değeri ile sınırlı olarak maktu red vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idare vekillerinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili ve birleştirilen davada davalı ... vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Birleştirilen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Müdürlüğünün tüm, davalı ... Başkanlığının aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3.Dava konusu taşınmazın 1968 yılında davalı ... Müdürlüğünce kamulaştırılmasına karar verildiği ve 1972' de de fiilen el atıldığı, davalılar arasında düzenlenen 15.07.2011 tarihli protokolün 6.1. maddesi gereğince de protokolün yürürlük tarihinden önce ... tarafından yapılan kamulaştırma veya kamulaştırmasız el atma işlem ve eylemlerinden dolayı açılan ve açılacak davalarda hükmedilecek tazminatlardan yalnızca Karayolları Genel Müdürülüğü sorumlu olacağından, davalı ... hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, bu davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozulmalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Asıl davada davalı ... Müdürlüğünün tüm, birleştirilen davada davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.Birleştirilen davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Asıl davada davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, birleştirilen davada davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.