Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/13704 E. 2026/5541 K. – Kamulaştırmasız

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2039 Esas, 2025/1256 Karar DAVA TARİHİ : 10.01.2023 KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/33 Esas, 2024/263 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 77 97... ve 16 parsel sayılı taşınmazlarda müvekkilinin hisse sahibi olduğunu, dava konusu taşınmazlara davalı idarelerce yol yapımı şeklinde fiilen el atıldığını ve taşınmazın fiilen tasarruftan men edildiğini belirterek kamulaştırmasız el atma tazminatı bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taşınmazı edindiği tarih itibari ile taşınmaz için kısıtlılık durumunun mevcut olup olmadığı ve bilerek satın alıp almadığı hususlarının araştırılması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 2021-2025 yılları arasında kamulaştırma programında yer almadığını, müvekkili Belediye yönünden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, ayrıca belirlenen bedele uygulanan faizin kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin fahiş olduğunu, İlk Derece Mahkemesince hükmolunan kamulaştırmasız el atma tazminatına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hatalı olup ıslah talep tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belediyeleri tarafından fiil veya hukuki bir el atmanın söz konusu olmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazların değerinin belirlenmesi yöntem itibarıyla doğru olup davacı tarafın taşınmazlardaki payı nispetinde belirlenen bedelin davalı idarelerden sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi, taşınmazların bilirkişi raporunda belirlenen niteliği ve konumuna göre, 05.10.2020 dava tarihi itibarıyla 15 parsel sayılı taşınmaz yönünden 5.800,00 TL/m², 16 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise 6.690,00 TL/m² birim değerleri üzerinden belirlenen bedelin makul olduğu, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek yapı bedelinin belirlenmesi, hükmedilen toplam bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması da yerinde olduğundan, taraf vekillerinin bu hususlardaki istinaf talebinin reddine karar verildiği; ancak, fiilen el atılmayan 77 97... parsel sayılı taşınmaz yönünden hükmedilen tazminat esas alınarak maktu harca ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu taşınmaz yönünden nispi harç tahsili ile nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi ve hükme esas alınan fen bilirkişi raporuna göre dava konusu 77 97... parsel sayılı taşınmazın yol alanında kalan ve sarı renkle gösterilen 91,57 m²'lik kısmından sorumlu idarenin Büyükşehir Belediyesi olduğu, bu nedenle bu kısımda davacıya ait bulunan ve bedeline hükmedilen 22,89 m²'lik kısmın tapu kaydının iptali ile Büyükşehir Belediyesi adına tescili gerekirken ... Belediyesi adına tescil hükmü kurulması da doğru görülmediğinden kamu düzenine gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin belirlenmesine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen hususlar temyiz sebebi yapılamayacağından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı ...'ndan alınmasına, davalı ... Büyükşehir Başkanlığı ve davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.