Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16488 E. 2026/5165 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/594 Esas, 2022/9 Karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya direnme kararı verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Uşak ili, ..., ... 3 15... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 23.06.2015 tarihli ve 2013/486 Esas, 2015/452 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin 23.06.2015 tarihli ve 2013/486 Esas, 2015/452 Karar sayılı kararı süresi içinde taraf vekilleri temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; 2015/17375 Esas, 2016/11856 Karar sayılı ilâmı ile; ... Mahallesi 59 33... parsel sayılı taşınmazın, 23.03.2006 tarihli satışı somut emsal alınarak incelenmiş ise de somut emsalin dosyada bulunan 23.03.2006 tarihli satışına ilişkin resmi satış akit tablosunun incelenmesinden, tamamı 854,04 m² olan taşınmazın 731/2400 hissesinin 100.000 TL, 118/2400 hissesinin ise 2.000 TL bedel karşılığında .... Gıda Sanayi A.Ş.'ye satıldığı, farklı iki hissedarın aynı günde metrekaresinin 260,13 TL ve 41,99 TL olarak satıldığı anlaşıldığından emsalin gerçek değerini yansıtmadığı, serbest satış olmadığı izlenimini uyandırmaktadır. Bu sebeple bilirkişi kurulunun emsal seçimini isabetli yaptıklarından söz edilemez. Emsalin özel amaçlı olmayan, özel nitelikleri bulunmayan taşınmaz satışlarından seçilmesi gerekirken, bu hususlar dikkate alınmadan düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna göre karar verilmesi, dava konusu ... 3 15... parsel sayılı taşınmazın 19.11.2013 olan değerlendirme tarihi, emsal taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar düzenlemesi sonucu meydana gelen imar parselleri olup olmadıklarının, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye imar ve tapu müdürlüklerinden sorularak hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetlenmemesi, dava konusu taşınmaz imar parseli, emsal alınan taşınmaz kadastro parseli olduğu halde, dava konusu taşınmazın emsal uygulamasıyla dava tarihindeki değeri bulunduktan sonra, dava konusu taşınmaz imar parseline dönüştürülürken hangi oranda düzenleme ortaklık payı kesilmişse, bu oranın ilave edilmesinde bir yanlışlık olmamakla birlikte, ekleme yönteminin, dava konusu taşınmazın düzenleme ortaklık payı oranının tam bir sayıdan çıkartılmak suretiyle bulunan oranına emsal uygulanmasından sonra bulunan m² bedeline bölünerek yapılması gerekirken, dava konusu taşınmazın düzenleme ortaklık payı payına tam bir sayı eklenerek, bulunan rakamla çarpmak suretiyle dava konusu taşınmazın m² bedelini hesaplayan bilirkişi raporunun hükme esas alınması, (örnek: dava konusu taşınmazdan kesilen düzenleme ortaklık payı oranı %30 ise, dava konusu taşınmazın emsal uygulamasıyla bulunan m² bedelinin 0,70'e bölünmesi gerekir) doğru görülmeyerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 26.11.2019 tarihli ve 2017/54 Esas, 2019/758 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1.Mahkemenin 26.11.2019 tarihli ve 2017/54 Esas, 2019/758 Karar sayılı kararına karşı taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; aynı amaçla kamulaştırılan ve birbirine komşu olan taşınmazlarla ilgili olarak 2014 yılı değerlendirme tarihli dosyalarda; ... Mahallesi 4 44... parsel sayılı taşınmaza 21.07.2014 değerlendirme tarihinde, 807.60 TL/m², ... 3 15... parsel sayılı taşınmaza 24.03.2014 değerlendirme tarihinde 714.98 TL/m², ... 3 15... parsel sayılı taşınmaza 21.07.2014 değerlendirme tarihinde 807.59 TL/m², 3 15... parsel sayılı taşınmaza 884.00 TL/m² birim fiyat takdir edildiği ve bu bedellerin Dairemiz denetiminden geçerek 2019/3055 Esas, 2019/3584 Esas, 2020/753 Esas, 2020/757 Esas sayılı kararı ile onandığı anlaşıldığından, değerlendirme tarihi olan 18.11.2013 itibarıyla dava konusu taşınmaza takdir edilen m² birim fiyatı inandırıcı görülmediğinden, aynı konumda bulunan ve değerlendirme tarihi bir yıl sonra olan parseller için tespit edilen m² değerinden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmediğinden mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Verilen Direnme Karar Mahkemece; aynı davalıya ait ve dava konusu taşınmaza bitişik taşınmaz ile dava konusu taşınmaz ile aynı ada (315 Ada) içerisinde yer alan taşınmazların kamulaştırma metrekare birim değerleri ile dosyamızda tespit edilen kamulaştırma m² birim değerlerinin birbirine uyumlu olması, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen esaslara uygun olarak tespit edilmiş olması karşısında, Yargıtay 5.Hukuk Dairesi'nin 24.10.2020 tarihli ve 2020/2324 Esas, 2020/11781 Karar sayılı bozma ilamına direnilmesine, dava konusu Uşak ili, ..., ... 3 15... parselde tapuya kayıtlı 552,40 m² yüzölçümlü taşınmazın kamulaştırma bedelinin 289.454,84 TL olduğunun tespitine, Anayasa Mahkemesinin 27.11.2020 tarihli ve 31317 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 16.07.2020 tarihli ve 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı ile 2942 sayılı Kanun’a 7139 sayılı Kanun ile eklenen 10/8 inci maddesinin 4 ve 7 nci cümlelerinin kısmen iptal edildiği dikkate alınarak, Mahkememizce tespit edilen kamulaştırma bedeli ile Mahkememizin 2013/94 D.iş sayılı acele el koyma dosyasında depo ettirilen bedel arasındaki fark kamulaştırma bedeli olan ve üçer aylık vadeli mevduat hesabında nemalandırılmasına karar verilen 148.721,64 TL kamulaştırma bedelinin neması ile birlikte davalıya derhal ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı süresi içinde taraf vekilleri temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bedelin yüksek belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen satışın uygun emsal olmadığını, bozma ilamına uyulmadığını, davacı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın yola terk edilen bölümünün de bedelinin hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerinde olup, belirlenen metrekare birim bedeli de dairemiz denetiminden geçen dosyalarla uyumlu olduğundan direnme kararı yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.