Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16306 E. 2026/5154 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2135 Esas, 2024/908 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/603 Esas, 2023/393 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazda davacının payının bulunduğunu, taşınmazın 1/1000 Uygulama İmar Planında eğitim alanı olarak ayrıldığını, taşınmazın bir kısmına fiilen de el atıldığını, davalı idareler tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadığını, bedel de ödenmediğini ileri sürerek şimdilik 25.000,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 34 76... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kuruma ait bina bulunmadığını belirterek fiili el atma bulunmadığından davanın öncelikle yargı yolu yönünden usulden reddini, Belediye tarafından fiilen el atıldığından, Bakanlık yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresi içinde açılmadığını, davacı tarafça uzlaşma başvurusu yapılmadığından danın usulden reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazı da içine alan alanda ... Belediye Meclisinin 03.11.2011 tarihli ve 159 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yapıldığını, uygulama imar planında dava konusu parselin teknik lise alanı olarak ayrıldığını, müvekkili belediye tarafından taşınmaza fiili el atma bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının fahiş belirlendiğini,mahkemece ıslah edilen değer üzerinden hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen bedelin tümüne dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, yargılama gideri vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, geçici olarak ağaç dikildiğini, lise alanı olması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğunu, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini, davacıların müvekkilinin idareden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığını, bulunsa bile tespit edilen bedelin çok yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsiline dair Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu; ancak mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın zeminde fiilen 2.500 m² kısmının dava dışı 3. kişi kullanımındaki iş yeri olduğu, geriye kalan 21.800 m² kısmında 12m² büfe, açık hava spor aletleri, sulama sistemi ve park yapılarak el atılmış olduğu olduğu belirlenmiştir. Dava konusu ekmek büfesinin ... Kalkınma ve Dayanışma Vakfına ait bir iktisadi bir işletme olduğu ve bu büfenin belediye sorumluluğunda olmadığı gelen yazı cevabından belirlendiği için 12 m² büfe alanından davalı belediyenin sorumlu tutulması, nispi harca hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, her bir davalının sorumlu olduğu yargılama giderinin hükümde gösterilmemesi ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak belirtilen hususlar düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; maktu harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve fiilen el atılan alanların ve kamuya tahsisli alanların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmaza ağaçlandırma yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı ve bu nedenle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği gözetildiğinde, eldeki davaya 2942 sayılı Kanun'un Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrasının uygulanma imkanı bulunmadığından nispi harca hükmedilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

5. Kamu düzenine ilişkin hususların tetkikinde; taşınmazın el atılan bölümlerinin koordinatlı bilgilerini içerir ölçekli krokinin hükme esas alınmaması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Kamu düzenine ilişkin hususların resen tetkiki sonucu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "07.11.2025 tarihli fen bilirkişi raporunun hükmün eki sayılmasına" cümlesi eklenmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.