Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16308 E. 2026/5183 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2157 Esas, 2024/897 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/503 Esas, 2023/383 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ile davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazın imar planı ile eğitim alanı olarak ayrıldığını, taşınmaz üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunduğunu, dava konusu taşınmaz, uzun süredir eğitim alanında kalmasına ve üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunmasına rağmen, davalılar tarafından bugüne kadar tasarruf ve yetkilerinin kısıtlandığını, taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeni ile değerinin tespiti ile davalılardan alınarak payları oranında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 34 76... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kuruma ait bina bulunmadığını belirterek fiili el atma bulunmadığından davanın öncelikle yargı yolu yönünden usulden reddini, Belediye tarafından fiilen el atıldığından, Bakanlık yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının fahiş belirlendiğini, emsalin uygun emsal olmadığını, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, geçici olarak ağaç dikildiğini, lise alanı olması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğunu, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini, davacıların müvekkilinin idareden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığını, bulunsa bile tespit edilen bedelin çok yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Antalya ili ... ... Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazın 03.11.2011 tarihli 1/1000 ölçekli revizyon Uygulama İmar Planında teknik lise alanı olarak ayrıldığını, 24.300 m² arsa niteliği ile tapuda kayıtlı olan taşınmazın düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış 2022 yılı emlak vergisine esas metrekare birim fiyatı 495 TL olan imar parseli olduğu; bilirkişi tarafından emsal olarak alınan Antalya ili, ..., ... Mahallesi 7088 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğu, 2022 yılı emlak vergisine esas metrekare değerinin 88,81 TL olduğu, davacı adına kayıtlı olan 103/26422 payı olduğu, keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 21.788,00 m² kısmının yeşillendirilmiş alan, 12,00 m² kısmında dava dışı üçüncü kişi tarafından işletilen ekmek büfesi, 2.500,00 m² kısmında ise yine dava dışı üçüncü kişi tarafından kullanılan işyeri olduğu belirlenmiş olup bilirkişi raporunda kıyaslamaya esas alınan emsalin dava konusu taşınmazla benzer özelliklere sahip olduğu, emsal alınan satışın dava öncesinde tapuda yapıldığı, buna ilişkin evrakların dosyaya celp edildiği, emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı, dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığından yapılan mukayese sonucunda dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının hesaplanmasında, hüküm altına alınan tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde, yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden davalıların sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmediği; ancak mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın zeminde fiilen 2.500 m² kısmının dava dışı üçüncü kişi kullanımındaki iş yeri olduğu, geriye kalan 21.800 m² kısmında 12 m² büfe, açık hava spor aletleri, sulama sistemi ve park yapılarak el atılmış olduğu, dava konusu ekmek büfesinin ... Kalkınma Ve Dayanışma Vakfı iktisadi bir işletme olduğu ve bu büfenin belediye sorumluluğunda olmadığının gelen yazı cevabından belirlendiği için 12 m² büfe alanından davalı belediyenin sorumlu tutulması hatalı olduğu gibi, dava konusu taşınmaza davalı ... tarafından dava tarihinde fiilen el atılmış olup, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1 inci maddesinin uygulanması söz konusu olmadığı gibi kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından alan 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçlarının nispi olarak uygulanması gerektiğinden 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.11.2022 tarihli ve 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanma imkanı bulunmadığından, nispi harca hükmedilmesi gerekirken, buna aykırı karar verilmesinin yerinde olmadığı, davalı Belediyenin sorumlu olduğu fiillen el atılan alan 21.788,00 m², davalı ... sorumluluğundaki alan ise 2.512,00 m² olarak kabul edilmek suretiyle resen hesaplama yapılması sonunda istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiş, ayrıca proje bütünlüğü ilkesi gözetilerek müvekkili lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve fiilen el atılan alanların ve kamuya tahsisli alanların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı ile davalı ... vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Buna karşın; infaza elverişli 23.11.2025 tarihli fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmektedir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ile davalı ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının ayrı bir bendi olarak “23.11.2025 tarihli fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,” cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.