Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15859 E. 2026/4937 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/926 Esas, 2025/1439 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/461 Esas, 2025/41 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada davalı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince bedel tespit ve tescil davası yönünden davanın reddine, davalının yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle bedel tespit ve tescil davası yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalının yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebinin ise reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1. Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Erzincan ili, ..., ... köyü 4 11... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

2. Davalı 03.01.2022 tarihli dilekçesinde özetle; dava konusu kamulaştırma işleminin iptali için Erzincan İdare Mahkemesine açtıkları davanın reddedildiğini, ret kararına karşı Erzurum Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunduklarını ve Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 2019/875 Esas, 2021/1550 Karar sayılı kararı ile Erzincan İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verildiğini ileri sürerek yargılamanın iadesi taleplerinin kabulüne, tescil yönünden kesin olan hükmün kaldırılmasına, dava konusu taşınmazın yeniden müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bedel tespit ve tescil davası yönünden davanın reddine, davalının yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne, davacı idare adına olan tapı kaydının iptali ile davalı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/547 Esas, 2018/532 Karar sayılı kararı ile taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkil idare adına tesciline kesin olarak karar verildiğini, yalnızca bedel yönünden karar istinaf edildiğini ve tescil hükmü bu haliyle kesinleştiğini, bu durumda, idari işlemin iptal kararı, hukuk yargısında kesinleşmiş tescil hükmünü kendiliğinden ortadan kaldıramayacağını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 303 üncü maddesi gereği tescil kararı ancak ayrı bir dava ile ortadan kaldırılabileceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın yenilenmesi sebepleri 6100 sayılı Kanun’un 375 inci maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup, yargılamanın yenilenmesi ancak kesinleşen ve kesin olarak verilen kararlar için istenebileceği, İlk Derece Mahkemesince talep hususunda kesinleşen mahkeme kararı olmaması sebebiyle ret kararı verilmesi gerekirken eski hale getirme talebinin kabul edilerek Mahkemenin 2017/547 Esas, 2018/532 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik hüküm oluşturulmasının doğru görülmediği, ayrıca kamulaştırma işleminin iptali için açılan davanın Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 2019/875 Esas, 2021/1550 Karar sayılı kararı ile kesin olarak karar verilerek iptal edildiği anlaşıldığına göre İlk Derece Mahkemesince bedel tespit ve tescil davasının konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığı gerekçesiyle davacı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle bedel tespit ve tescil davası yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalının yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebinin ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yargılamanın yenilenmesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 10 uncu ve 6100 sayılı Kanun'un 449 uncu maddesi ile 381 inci maddesinin birinci fıkrasında açıkca düzenlendiği üzere bağımsız bir dava niteliğinde olup, harçlandırılarak ayrı bir esasa kaydı ile inceleme yapılması gerekmekte olup talebin bu gerekçe ile de reddine karar verilmesi gerekmekte ise 6100 sayılı Kanun’un 374 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir.” hükmü uyarınca davalının, derdest olan bedel tespit ve tescil davasına ilişkin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesinde sonucu itibarıyla bir isabetsizlik bulunmamıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.