Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14801 E. 2026/8683 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2640 Esas, 2025/1532 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 54 70... parsel sayılı taşınmazda hissesinin bulunduğunu, dava konusu taşınmazın imar düzenlemesi ile semt spor sahası olarak ayrıldığını; ancak davalı tarafça kamulaştırma işlemi yapılmadığını, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleştirilen davada dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 54 70... parsel sayılı taşınmazda hissesinin bulunduğunu, dava konusu taşınmazın imar düzenlemesi ile semt spor sahası-oyun alanı olarak planlandığını, bir kısmının da trafo alanı olarak planlandığını; ancak davalı tarafça kamulaştırma işlemi yapılmadığını, kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaza müvekkili belediye tarafından el atılmadığını, taşınmazın davacılar veya davacıların izin verdiği kişiler tarafından kullanıldığını hatta kullanımın bir kısmının ticari faaliyette gelir getirici şekilde olduğunu, müvekkili aleyhine kamulaştırmasız el atma tazminatına hükmedilemeyeceğini, taşınmaza ilişkin müvekkili kurum tarafından verilmiş bir kamulaştırma kararı bulunmadığı gibi, el atmanın da olmadığını, bölgedeki yol açma ve yapım çalışmalarının ... Belediyesi döneminde yapıldığını, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, uzlaşma başvurusu dava şartının yerine getirilmediğini, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, taşınmazın değerinin çok yüksek tespit edildiğini, taşınmazın değer tespiti yöntemi olarak 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 33... inci maddeleri hükümleri gözetilerek yeniden değerlendirme yapılması gerektiğini, ayrıca ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği hâlde bu hususun dikkate alınmadığını, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin de hukuka aykırı ve hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, taşınmaz üzerindeki trafonun özelleştirme tarihinden sonra yapıldığını ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin sorumluluğunda olduğunu, dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'daki esaslara uyulmadan yüksek değer biçildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında oyun alanı (semt spor sahası), bir kısmının ise trafo alanı olarak planlı olduğu, dava konusu taşınmazın imar planına ayrılış amacına uygun olarak makul süre içerisinde kamulaştırma yapılmadığı anlaşıldığından arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemine göre değer tespiti yapılmasında yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı; ancak asıl davada davalı ... aleyhine hüküm altına alınan tazminat yönünden maktu karar harcına hükmedilmiş ise de, taşınmaza fiilen el atılmış olması ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarih ve 2023/7138 Esas, 2023/8034 Karar sayılı ilamı gözetildiğinde, 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanun'larda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a Ek Madde 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının eldeki dava yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı nispi harca hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından, davalı vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak belirtilen yönden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz değerinin tespit edilmesi ve idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 4. Buna karşın dava konusu taşınmazda fiili bir el atma bulunmadığından, maktu harç alınması gerekirken nispi harca hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu husus kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. Kamu düzeni uyarınca yapılan incelemede temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2-a/4) nolu bendinin çıkarılması, yerine "Alınması gerekli 269,85 TL karar ilam harcının davacı tarafça peşin karar ilam harcı olarak yatırılan toplam 179,90 TL'den mahsubu ile bakiye 89,95‬ TL'nin davalı ... Başkanlığından alınarak Hazineye gelir kaydına” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.