Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/12749 E. 2026/2665 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1284 Esas, 2025/2338 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/362 Esas, 2024/1024 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl dava ile 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 09... (ifrazen 2 09... ) parsel sayılı taşınmazda malik olduğunu, taşınmazın bir kısmına davalı idare tarafından otoyol amacıyla el atıldığını, davalı idare tarafından acele el koyma kararı ile taşınmazın bedelinin ödendiğini ancak bedel tespit ve tescil davası açılmayarak işlemin sürüncemede bırakıldığını, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesi gerektiğinden bahisle el atma ve kamulaştırma bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 09... (ifrazen 2 09... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz yönünden bedel tespit ve tescil davası açtıklarını, taşınmazın kamulaştırma bedelinin belirlenerek kamulaştırılan kısmın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Asıl davada davacı- birleştirilen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında hesaplanması gerektiğini, davaya konu taşınmazın arsa olarak nitelendirilmesi gerektiğini, en az %300 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, münavebeye alınan ürünlerin yanında yan ürünlerin de alınması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının düşük uygulandığını, taşınmazdaki ağaç bedellerinin düşük hesaplandığını, kamulaştırmasız el atma bedelinin kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz ile birlikte ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; farklı yargılama türüne ait davaların birleştirilmesinin usule aykırı olduğunu, kapitalizasyon faizi ile mükerrer olacak şekilde objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada mahallinde yapılan keşif sonucu sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden, üzerinde bulunan ağaçlara ise maktuen değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, eldeki davanın konusu olan 2 09... parselin kadastro yenileme çalışmaları sonucu 15.329,51 TL/m² yüzölçümü ile tapuya tescil edildiği ve taşınmazın tamamı üzerinden Aydın-... Karayolunun geçtiği belirlendiği hâlde, Mahkemece hükme esas alınan fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 04.12.2023 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide taşınmazın toplam yüzölçümünden (15.329,51 m²) ayrı parsel numaraları (2 09... ve 8 parsel) alarak pilon yeri vasfıyla dava dışı ... Genel Müdürlüğü adına tapuya tescil edilen alanlar (2,58 m² +4,41 m²) düşürülmek suretiyle dava konusu 2 09... parselin toplam yüzölçümü 15.322,52 m² olarak gösterilmek suretiyle infazda tereddüte yol açıldığı, belirtilen husus için Dairelerince mahkemesine talimat yazılmak suretiyle fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 30.05.2025 tarihli rapor ve ekindeki ölçekli ve koordinatlı kroki dosyaya kazandırılmış olmakla tarafların istinaf başvurularının kısmen kabul kısmen reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak söz konusu fen bilirkişi rapor ve ekindeki kroki kararın eki sayılmak suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurularak asıl dava yönünden davanın kabulüne, birleştirilen dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Asıl davada davacı- birleştirilen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak asıl davada davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak üzerindeki ağaçlara ise maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, asıl davada davacı- birleştirilen davada davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.