Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10822 E. 2026/1873 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/331 Esas, 2025/340 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Rize 4. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 27.02.2025 Tarihli ve 2024/141 Esas, 2025/66 Karar Sayılı Kararı Dava konusu alacak talebi sebepsiz zenginleşmeden doğmakla yetkili mahkemenin tayininde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinde düzenlenen genel yetki kuralının uygulanması gerektiği, Ticaret sicil kayıtları aleni olup davacının, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'u 67 nci maddesi gereğince dava açmadan önce bu kayıtları inceleyip davalı şirketin adresinin Rize olup olmadığını veya Rize ilinde faal şubesi bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü olduğu, dava konusu alacak bakımından yetkili mahkemenin davalı şirketin kayıtlı olduğu Sancaktepe/İstanbul adresi itibarıyla belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.04.2025 Tarihli ve 2025/331 Esas, 2025/340 Karar Sayılı Kararı Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları üzerinde yapılan incelemede; şirketin, 10.06.2024 tarihinde şirket merkezini Sancaktepe/İstanbul adresine taşıdığı, Rize'de bulunan şubesini ise 23.07.2024 tarihli 11127 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin yayınlandığı gün olan 23.07.2024 tarihi itibarıyla sicilden terkin ettiği, davalı şirket tarafından yapılan terkin ve ilan işleminin davacı taraf yönünden hüküm ifade edeceği tarihin yayımlandığı günü izleyen iş günü olan 24.07.2024 tarihi olduğu, her davanın açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Rize İcra Müdürlüğünün 2024/4207 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı, davalının borca ve ferilerine itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacının davayı davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri olan Rize Mahkemelerinde açtığı anlaşıldığına göre uyuşmazlığın Rize 4. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Rize 4. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.